Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2020/9007 K.2021/9601

Dava, Kurum işleminin iptali istemine ilişkindir. İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın reddine dair verilen karara karşı davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesince istinaf başvurusunun kabulüne, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın kabulüne karar verilmiştir. İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesince verilen kararın, davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi

I-İSTEM

Davacı, ... tahsis no ile 01/08/2014 tarihinden itibaren yaşlılık aylığı aldığını, ancak ... sicil sayılı ... unvanlı işyerinden 2009/08,09,10,11 döneminde geçen çalışmalarının iptal edilmesi nedeniyle yaşlılık aylığının da iptal edildiğini, 01/08/2014-25/04/2018 döneminde ödenen aylıkları toplamı 52.704,12 TL asıl 8.891,88 TL faizi 61.596,00 TL’nin yersiz ödeme adı altında borç tahakkuk ettirildiğini, yapılan işlemlerin yasal dayanağının bulunmadığını, davacının davalı nezdinde fiilen çalıştığını, kuruma borcunun bulunmadığını, davalı nezdinde fiilen çalıştığının belirlenmesini, Kurum işleminin iptali, borçlu olmadığının tespitini ve ödenmeyen aylıklarının yasal faiziyle tahsiline karar verilmesini istemiştir.

II-CEVAP

Davalı Kurum vekili, Kurum kayıtlarının tetkikinde davacı ... ...’nın ... Dış Tic.

A.Ş.’den verilen 01/11/1990 işe alınma tarihli ilk işe giriş bildirgesine istinaden ... sigorta sicil numarasıyla sigortalılık tescilinin yapıldığını, 01/01/1997 tarihinde isteğe bağlı sigortalı statüsüne geçtiğini, 25/07/2014 tarih ... sayılı Tahsis Talep ve Beyan Taahhüt Belgesi ile tahsis talebinde bulunduğunu, bu talebine istinaden 506 sayılı Yasa’nın geçici 81. maddesinin C/bc bendine istinaden 56 yaş, 3683 prim ödeme gün sayısı üzerinden, 20/08/2014 onay tarihli aylık bağlama kararıyla 01/08/2014 tarihinden itibaren ... tahsis numarası ile yaşlılık aylığı bağlandığını, ancak Karabağlar Sosyal Güvenlik Merkezi’nin 21/09/2017,

11.330,896 sayılı yazısına istinaden, ... denetmeni tarafından 20/06/2017 tarih, 2017/TK-050 sayılı raporda, işyeri dosyasının sahte sigortalılık işlemlerinde kullanıldığının tespit edilmesi nedeniyle hizmet iptallerinin gerçekleştirilmesi sonucu tahsis için gerekli 3600 prim ödeme gün sayısının oluşmaması nedeniyle yaşlılık aylığının başlangıç tarihinden itibaren iptal edilerek, 01/08/2014-19/02/2018 süresi için yersiz ödenen aylıklar toplamı 53.431,12 TL için borç kaydı oluşturulduğunu beyanla davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III-MAHKEME KARARI

A-İLK DERECE MAHKEME KARARI

İlk Derece Mahkemesi tarafından davanın reddine karar verilmiştir.

B-BAM KARARI

İzmir ölge Adliye Mahkemesi, davacı vekilinin istinaf talebinin kabulüne, İzmir 1. İş Mahkemesi'nin, 09.07.2019 tarihli, 2018/275 E, 2019/255 K. sayılı kararının Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b.2 maddesi uyarınca kaldırılmasına, davanın kabulüne, ... TC Kimlik Numaralı davacı ...'nın davalı ...'nun ... sicil sayılı işyerinde 21.08.2009 - 30.11.2009 tarihleri arasında hizmet akdine tabi çalışmasının gerçek ve fiili olduğunun tespitine, yaşlılık aylığının kesilmesine dair Kurum işleminin iptaline, dava tarihi olan 11.06.2018 tarihine kadar davacıya ödenmeyen yaşlılık aylıklarının hak ediş tarihlerinden işleyecek faizi ile tahsili gerektiğinin tespitine karar verilmiştir.

IV-TEMYİZ KANUN YOLUNA BAŞVURU VE NEDENLERİ

Davalı Kurum vekili, Kurum işleminin yerinde olduğu, Mahkemece davanın kabulüne karar verilmesinin yerinde olmadığı yönünden temyiz etmişlerdir.

V-İLGİLİ HUKUK KURALLARI VE İNCELEME

Dava, davacının davalı ...'na ait muhasebe bürosunda geçen ve ... Denetmen raporuna dayalı olarak iptal edilen 21/08/2009 - 30/11/2009 tarihleri arası dönemdeki 101 günlük çalışmasının fiili ve gerçek olduğunun tespiti ile iptal edilen yaşlılık aylığının kesildiği tarihten itibaren bağlanması gerektiğinin tespitine ilişkindir.20.06.2017 tarihli kurum raporu ile, iş yerinden bildirimi yapılan ... dışındaki sigortalıların çalışmalarının fiili ve gerçek olmadığının tespit edilmesi nedeniyle davacının hizmetleri de iptal edilmiştir.

Dosya içerisindeki bilgi ve belgelerden, Balçova vergi dairesi müdürlüğü tarafından düzenlenen 21.08.2009 tarihli yoklama fişinde 65/17 sokak no:7/B Karabağlar/İzmir adresinde bulunan iş yerinin kapalı olduğu, yapılan çevre araştırmasına göre ödevlinin adresi 2007 mart döneminde terk ettiği,yeni adresinin bilinmediği tespit edilmiş, çevre araştırmasına göre Eğitim Mah. Gaziosmanpaşa Sok.No.21/6 Balçova/İzmir adresinde ikamet ettiği belirlenmiştir.

Diğer yandan, davacı ...'nın sigortalı çalışmalarının bildirildiği (21/08/2009 - 30/11/2009 tarihleri arası dönemde 101 gün) tarihten önce 01/08/2009 tarihinde, davalı ...'nun, Balçova Vergi Dairesi'ne adres değişikliği dilekçesi vererek, 01/08/2009 tarihinden itibaren serbest muhasebecilik işine ikamet adresi olan "..." adresinde devam edeceğini bildirdiği, 26/08/2009 tarihinde vergi yoklama memuru tarafından bu adreste yapılan denetim sonucu düzenlenen yoklama fişinde, davalı ...'nun ikamet ettiği adresin salonunda 2 masa, 2 sandalye bulunduğu ve faaliyetine ikamet adresinde devam ettiğinin tespit edildiği anlaşılmaktadır.

Somut dosyada çalışmaları iptal edilmeyen ... kurum raporunda büroda getir götür işi yaptığını, kendisinden başka çalışan olmadığını beyan ederek en az dört yıl üçkuyularda faaliyet gösterdikten sonra davalı ... ile balçova'ya bekar evine çıktıklarını, muhasebe bürosunu da buraya taşıdıklarını beyan etmiştir. Davacı ile aynı dönemde bildirimleri olan ... ve ...'in para karşılığında iş yerinden sigortalı gösterildiklerine dair kurum raporunda ifade verdikleri de görülmektedir. Ayrıca dosyada ... tanık olarak dinlenilmiş ise de, kurum raporunda iş yerinde başka çalışan olmadığını belirtmesine rağmen mahkemede alınan beyanında davacının iş yerinde çalıştığını bildiğini söyleyerek çelişkili beyanda bulunmuştur.

Dosya muhteviyatından muhasebe iş yerinin önce ... adresinde olduğu 01.08.2009 tarihinden itibaren davacının ev adresi olan... adresine taşındığı anlaşılmaktadır. Davacı da istinaf dilekçesinde ... adresinde çalıştığı yönünde beyanda bulunmuştur.

Mahkemece, davacının çalıştığını iddia ettiği iş yeri gerekirse davacının beyanı da alınmak suretiyle tespit edilmeli, davacının niza konusu döneme ilişkin adres kayıt bilgileri celp edilmeli, ...'nun kurum raporundaki beyanı ile mahkemede alınan beyanı arasındaki çelişkiler giderilmeli, komşu iş yeri tanığı olarak beyanları alınan kişilere ait iş yeri kayıt ve belgeleri celp edilmek suretiyle bu kişilerin beyanları denetlenmeli, tanık beyanları arasında çelişki oluşması halinde bu çelişkiler giderilmeli, bu kapsamda yapılacak araştırma ile davacının çalışmasının gerçekliği ve fiili olup olmadığı açıklıkla tespit edilmeli, elde edilecek sonuç değerlendirilmek suretiyle karar verilmelidir.

O hâlde, davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesinin istinaf başvurusunun kabulüne ilişkin kararı bozulmalıdır.