Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2020/9039 K.2020/7779

Dava, hizmet tespiti ve prime esas kazancın tespiti istemlerine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle; davanın kabulüne dair verilen karara karşı, fer’i müdahil Kurum vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesince fer’i müdahil Kurum vekilinin istinaf isteminin HMK’nın 353/1-b-2. Maddesi uyarınca kabulüne,İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın kabulüne karar verilmiştir.

İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesince verilen kararın, fer’i müdahil Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, anılan karar, Dairemizin 2018/241 Esas 2019/10260 Karar, 2412.2019 günlü kararı ile bozulmuştur.

Bozma sonrası İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesinin 2020/639 Esas, 2020/879 Karar 17.06.2020 günlü kararı ile; “davanın kısmen kabulüne” karar verilmiştir. Anılan karar yönelik olarak davacı vekili ve fer’i müdahil Kurum vekilleri tarafından temyiz yoluna başvurulması üzerine, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

I-İSTEM

Davacı vekili; müvekkilinin ilk olarak davalılardan ...’ın yanında 01.06.2011 tarihinde çalışmaya başladığını, daha sonra, aynı unvanlı diğer davalı şirketin kurulduğunu ve müvekkilinin işine son verildiği tarih olan 30.08.2013 tarihine kadar aralıksız olarak davalılara ait işyerinde makineci olarak 2011 yılında 1.000,00 TL net, 2012 yılında 1.100,00 TL net, 2013 yılında 1.200,00 TL net ücretle çalıştığını, bazı prim günlerinin iptal edildiğini öğrendiğini, bahsi geçen durumu öğrenir öğrenmez SGK’ya başvurduğunu ve almış olduğu hizmet dökümünde,

kendisinin çalıştığı davalılara ait işyerinden sigortalı gösterilmediğini ve davalılara ait işyerinde çalıştığı süre boyunca beş farklı işveren yanında sigortalı olarak gösterildiğini gördüğünü, müvekkilinin hali hazırda prim ödeme gün sayılarının iptali veya ileride emekli aylığının kesilmesi riski altında olduğunu iddia ile müvekkilinin, 01.06.2011 tarihinden 30.08.2013 tarihine kadar davalılara ait işyerinde aralıksız olarak çalıştığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II- CEVAP

Fer’i müdahil Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; davada hak düşürücü sürenin söz konusu olduğunu, davacının iddiasını yazılı belgeler bağlamında somut ve inandırıcı delillerle kanıtlaması gerektiğini ileri sürerek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Davalılar ... ile Formasan Teks. Tem. İnş. Taah. Elek. Elktr. Tur. Mak. Bilg. İşl. Yaz. San. Tic. Ltd. Şti., dava dilekçesine cevap vermemişlerdir.

III- MAHKEME KARARI

A- İLK DERECE MAHKEME KARARI

1-Davanın kabulüne, Davacının davalı ... Işık'a ait tescilsiz işyerinde 01/06/2011-22/03/2012 tarihleri arasında hizmet akdine istinaden ve asgari ücretle 292 gün çalıştığı, bu çalışmalarının Kuruma bildirilmediğinin tespitine, Davacının 1469070 sicil nolu işyerinde 23/03/2012-30/08/2013 tarihleri arasında hizmet akdine istinaden ve asgari ücret ile 518 gün çalıştığı, bu çalışmalarının Kuruma bildirilmediğinin tespitine, karar verilmiştir.

İSTİNAF

Fer’i Müdahil Kurum vekili tarafından anılan karara yönelik istinaf Kanun yoluna başvurulmuştur.

B- BAM KARARI

Fer'i Müdahil SGK Başkanlığı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne; İzmir 14. İş Mahkemesi'nden verilen 06.12.2016 tarih, 2015/198 Esas ve 2016/544 Karar sayılı kararının Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b.2 maddesi uyarınca kaldırılmasına, Davanın kabulüne, davacının davalı ... Işık'a ait tescilsiz işyerinde 01.06.2011 - 22.03.2012 tarihleri arasında hizmet akdine istinaden ve asgari ücretle 292 gün çalıştığı, bu çalışmalarının Kuruma bildirilmediğinin tespitine, Davacının 1469070 sicil nolu işyerinde 23.03.2012 - 30.08.2013 tarihleri arasında hizmet akdine istinaden ve asgari ücret ile 518 gün çalıştığı, bu çalışmalarının Kuruma bildirilmediğinin tespitine, karar verilmiştir.

C- YARGITAY KARARI

Anılan karara yönelik fer'i müdahil Kurum vekilinin temyizi üzerine, Dairemizin 2018/241 Esas, 2019/10260 Karar, 24.12.2019 günlü kararı ile özetle.

“Davacının, ilk olarak davalılardan ...’ın yanında 01.06.2011 tarihinde çalışmaya başladığını, daha sonra, aynı unvanlı diğer davalı şirketin kurulduğunu ve müvekkilinin işine son verildiği tarih olan 30.08.2013 tarihine kadar aralıksız olarak davalılara ait işyerinde makineci olarak 2011 yılında 1.000,00 TL net, 2012 yılında 1.100,00 TL net, 2013 yılında 1.200,00 TL net ücretle çalıştığını iddia ile,

davalılara ait işyerinde çalıştığı süre boyunca beş farklı işveren yanında sigortalı olarak gösterildiğini hali hazırda prim ödeme gün sayılarının iptali veya ileride emekli aylığının kesilmesi riski altında olduğunu beyanla, 01.06.2011 tarihinden 30.08.2013 tarihine kadar davalılara ait işyerinde aralıksız olarak çalıştığının tespitine karar verilmesini talep ettiği davada.

Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş ise de, ücret yönünden davacının talebi kabul edilmemekle birlikte, tam kabul şeklinde hüküm kurulması, hükmü kendi içinde çelişkili kılacağından, yanılgılı değerlendirme sonucu yazılı şekilde karar verilmesi, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.” Hususuna işaret edilmiştir.

Ç-BOZMA SONRASI BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesinin 2020/639 Esas, 2020/879 Karar, 17.06.2020 günlü kararı ile; davanın kısmen kabulü ile; Davacının davalı ... Işık (...)'a ait tescilsiz işyerinde 01.06.2011 - 22.03.2012 tarihleri arasında hizmet akdine istinaden ve asgari ücretle 292 gün çalıştığı, bu çalışmalarının Kuruma bildirilmediğinin tespitine, Davacının 1469070 sicil nolu işyerinde 23.03.2012 - 30.08.2013 tarihleri arasında hizmet akdine istinaden ve asgari ücret ile 518 gün çalıştığı, bu çalışmalarının Kuruma bildirilmediğinin tespitine, asgari ücreti aşan prime esas kazanca yönelik istemin reddine, karar verilmiştir.

TEMYİZ KANUN YOLUNA BAŞVURU VE NEDENLERİ

Davacı vekili tarafından. Mahkemenin hükmünün. 4. maddesinde belirttiği. 3.400,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı Formasan Teks. Tem. İnş. Taah. Elek. Elektr. Tur. Mak. Bilg. İşl. Yaz. San. Tic. Ltd. Şti.'ne verilmesi kararının hatalı olduğu, davalı şirket vekilinin huzurdaki dosyaya 2015 yılında vekalet sunmuş olmakla beraber, aradan geçen 5 yıl boyunca yapılan 10'larca duruşmaya katılmadığı gibi dosyaya herhangi bir beyan içerir dilekçe sunmadığı,

bu sebeple davalı şirketin vekalet ücretine hak kazanmadığını düşündüklerini, kaldı ki, ilk İstinaf kararı olan İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesinin 2017/789 E.- 2017/1501 K. sayılı kararına karşı davalı şirket vekilince vekalet ücreti bakımından da bir İstinaf İtirazında da bulunulmadığını, fer’i müdahil vekilinin ise temyiz İtirazlarının haksız, hukuksuz ve yasal dayanaktan yoksun olduğu,

hizmet tespitine ilişkin davalar niteliği itibari ile kamu düzenine ilişkin olmalarından dolayı istinaf aşamasında da İzmir 14. İş Mahkemesinin 2015/198 E. 2016/549 K. sayılı dosyasındaki delil ve tanık listesi ile yetinilmeyerek re'sen de araştırma yapıldığı, öyle ki İzmir 14. İş Mahkemesinin 2015/198 E. 2016/549 K. sayılı ve 06.12.2016 tarihli dosyada mübrez delil ve tanık ifadelerinin yanı sıra İstinaf aşamasında da Sayın Mahkemece 4 tane bordro tanığı daha dinlendiği,

dinlenen tanıkların ortak beyanlarının iddialarını destekler mahiyette olduğu ve davacı müvekkilin davalı şirkette sürekli çalıştığı ifade eden ve fiilen çalışma olgusunu doğrulayan beyanlar olduğu belirtilmiştir.

Fer’i Müdahil Kurum vekilince, Kurumun davada taraf sıfatının olmadığı, davacının iddia edilen dönemlerde herhangi bir çalışma kaydına rastlanılmadığı, davanın hak düşürücü süreye uğradığını, davanın tanık beyanlarıyla dahil ispatlanamadığı belirtilerek kararın bozulması talep edilmiştir.

IV- İLGİLİ HUKUK KURALLARI VE İNCELEME

Dosyadaki kayıt ve belgelerin incelenmesinde; davacının hizmet tespitini ve prime esas kazancının tespitini talep ettiği davada, uyuşmazlık konusu dönemde (01/02/2011-30/08/2013 tarihleri arasında) , hizmet dökümüne göre, 1362031.35 sicil sayılı dosyada işlem gören “.... Nak. ... Mermer Haf. İnş. Taah. Ltd.Şti” unvanlı işyerinde 01/06/2011-31/07/2011 tarihleri arasında 60 gün, 1214728.35 sicil sayılı dosyada işlem gören “... Nak. Tic. Ltd.

Şti.” unvanlı işyerinde 01/08/2011-31/12/2011 tarihleri arasında 150 gün, 1421761.35 sicil sayılı dosyada işlem gören “... Teks. Tem. Hırd. Demir. Doğ. San. Tic. Ltd. Şti” unvanlı işyerinde 01/01/2012-30/03/2012 tarihleri arasında 69 gün, 1276340.35 sicil sayılı dosyada işlem gören ... Hurd. İnş. Taah. Hak. San. Tic. Ltd. Şti unvanlı işyerinde 01/04/2012-30/01/2013 tarihleri arasında 300 gün, 1329628.35 sicil sayılı dosyada işlem gören “... Teks. İnş. Gıda. San. Tic. Ltd.

Şti” unvanlı işyerinde 210 gün olmak üzere 5 ayrı dava dışı işverenlik bünyesinde tam gün üzerinden çalışmasının olduğu görülmektedir.

Bozma sonrası İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesince; “ istinaf yargılaması sırasında yapılan yazışmalar sonucunda davalı ... Işık unvanlı işyerine ait 1303587.35 sicil numaralı Tekstil Ürün. Top.ve Per. Satışı işyerinin ve 1451084.35 sicil numaralı mobilya teşhir yeri -toptan satış işyeri bulunduğu, davalı Formasan ... Ltd.Şti. ilgili olarak sahte sigortalılık kapsamında denetim raporu bulunmadığı, istinaf yargılama aşamasında dinlenen bordro tanıklarının ortak beyanlarına itibarla, dava dışı 5 ayrı işverenlik bünyesindeki çalışmaların fiili çalışma olmadığı belirtilerek, davacının hizmet tespiti yönünden talebinin kabulüne, prime esas kazancın tespiti yönünden asgari ücreti aşan esas kazanca yönelik istemin reddine karar verilmiştir.

Mahkemece davalıya ait iş yerinden kısmi çalışması bildirilen bordro tanıklarının beyanlarına itibarla, davacının uyuşmazlık konusu dönemde sigortalı olarak bildiriminin yapıldığı “.... Nak. ... Mermer Haf. İnş. Taah. Ltd.Şti”, “... Nak. Tic. Ltd. Şti.” ,“... Teks. Tem. Hırd. Demir. Doğ. San. Tic. Ltd. Şti” ,“... Hurd. İnş. Taah. Hak. San. Tic. Ltd. Şti” ,“... Teks. İnş. Gıda. San. Tic. Ltd.

Şti” unvanlı işyerlerindeki çalışmasının, gerçek ve fiili bir çalışma olmadığı değerlendirilmiş ise de, dava dışı 5 ayrı işverenlik bünyesinde geçen çalışmaları ile davalıya ait işyerinde geçtiğini iddia ettiği sigortalı çalışmalarının çakışması karşısında, dava dışı 5 ayrı işverenliğin, HMK 124. madde kapsamında davaya katılımı sağlanıp, anılan iş yerlerine husumet yöneltilmeli, ibraz edecekleri kayıt ve belgeler incelenmeli, sonucuna göre karar verilmelidir.

O hâlde, davacı ve fer’i müdahil Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesinin 2020/639 Esas, 2020/879 Karar, 17.06.2020 günlü, “davanın kısmen kabulüne” ilişkin yazılı biçimde tesis edilen kararı bozulmalıdır.