Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2020/9509 K.2021/5760

Dava, yaşlılık aylıklarının kesilmesine dair kurum işleminin iptali istemine ilişkindir. Mahkemece bozma kararından sonra ilâmında belirtildiği şekilde davanın kabulüne karar verilmiştir. Hükmün, davalı Kurum vekilince temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

01.01.2009-01.07.2010 tarihleri arasında dava dışı bir şirketten olan hizmet bildirimlerinin kurumca iptal edildiğinin, anılan tarihte adı geçen şirkette eylemli çalışmasının mevcut olduğu ve hizmet bildirimlerinin iptali sonucu yaşlılık aylığına hak kazanamadığı gerekçesiyle kurumca yapılan aylığın kesilmesi kararının iptaline yönelik mevcut davanın yasal dayanağı 506 sayılı Yasa'nın 79/10. ve 5510 sayılı Yasa'nın 86/9. maddeleri olup bu tür sigortalı hizmetlerin tespitine ilişkin davaların, kamu düzeniyle ilgili olduğu ve bu nedenle de özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmesinin zorunlu ve gerekli bulunduğu açıktır.

Bu çerçevede, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde re'sen araştırma yapılarak kanıt toplanabileceği de göz önünde bulundurulmalıdır.

Hizmet tespiti davalarının amacı hizmetlerin karşılığı olan sosyal güvenlik haklarının korunmasıdır. Hizmet akdine dayalı çalışma olgusunun ispatında delil sınırlandırması yoksa da davacının Kurum sicil dosyası, işyeri özlük dosyası temin edilip işyerinin Kanunun kapsamında veya kapsama alınacak nitelikte bulunup bulunmadığı eksiksiz bir şekilde belirlendikten sonra iddia edilen çalışmanın başlangıç ve bitiş tarihleri, hangi işyerinde ne iş yapıldığı, işyerinin kapsam, kapasite ve niteliği, prime esas kazanca tabi ücretin ne olduğu, çalışmanın sürekli, kesintili, mevsimlik olup olmadığı eksiksiz bir şekilde açıklığa kavuşturulmalıdır.

Eldeki dava dosyası incelendiğinde, beyanları alınan tanıkların birçoğunun kurumca hizmetleri iptal edilen kişiler olması, Organize Sanayi Müdürlüğünün işyerinin faaliyetine ilişkin yazısı, kurum denetmen raporu, elektrik abone bilgileri, kurum icra takip servisince tutulan 05.02.2010 tarihli tutanak ve diğer ifadeler birlikte değerlendirildiğinde, davanın kabulüne ilişkin yeterli delil bulunmadığı ve bu sebeple davanın reddine karar verilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirmeyle yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsizdir ve bozmayı gerektirir.

O hâlde, davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.