Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2020/9542 K.2021/2481

...

Dava, hizmet tespiti istemine ilişkindir. Mahkemece, (kapatılan) 21. Hukuk Dairesinin bozma kararına uyularak ilamında belirtilen gerekçelerle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Hükmün davalı Kurum avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun Geçici 7. maddesi uyarınca davanın Yasal dayanağı 506 sayılı Kanunun 79/10. maddesidir.

Anılan Kanunun 6. maddesinde ifade edildiği üzere, “sigortalı olmak hak ve yükümünden kaçınılamaz ve vazgeçilemez.” Anayasal haklar arasında yer alan sosyal güvenliğin yaşama geçirilmesindeki etkisi gözetildiğinde, sigortalı konumunda geçen çalışma sürelerinin saptanmasına ilişkin davalar, kamu düzenine ilişkin olduğundan, özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi zorunludur.

Bu bağlamda, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde re’sen araştırma yapılarak kanıt toplanabileceği de göz önünde bulundurulmalıdır.

Dava, davacının davalı işyerinde 01.02.1992-01.07.1998 tarihleri arasında çalıştığının tespiti istemine ilişkindir.

Eldeki davada, davacı adına 01.02.1992 tarihli işe giriş bildirgesinin 16.03.1992 tarihinde kuruma verildiği, 01.02.1992-01.09.1993 tarihleri arasında davalı Suşehri Hastane Yaptırma ve Yaşatma Derneği tarafından, 01.02.1998-28.02.1998 tarihleri arasında ise dava dışı işyeri tarafından Kurum'a davacı adına hizmet bildiriminde bulunulduğu, davalı Suşehri Hastane Yaptırma ve Yaşatma Derneği 01.02.1992-30.10.1993 tarihleri arasında Kanun kapsamında olduğu, Derneğin 02.05.1996-02.06.2004 tarihleri arasında faaliyette olduğunun bildirildiği,

davalı dernek tarafından davacıya ait özlük dosyası, ücret bodroları, puantaj kayıtlarının imha edilmesi nedeniyle temin edilemediğinin bildirildiği, Suşehri Hastane Yaptırma ve Yaşatma Derneği'ne ait Yönetim Kurulu Kararları ile yargılama esnasında alınan bilirkişi raporunun dosyaya sunulduğu, tanıkların dinlenilmiş olduğu anlaşılmaktadır.

Yapılacak iş, davacıdan sorularak ihtilaflı dönemde ne kadar süre Suşehri Hastane Yaptırma ve Yaşatma Derneği nezdinde, ne kadar süre Suşehri Devlet Hastanesi‘nde çalıştığını, çalışma şeklinin nasıl olduğu açıklatılmalı, hastanede temizlik işinde çalıştığı belirlenen çalışanların varlığının tespiti halinde dava ile ilgili bilgi ve görgülerine başvurulmalı, ayrıca dava konusu dönemde hastanede temizlik işlerinin kimler tarafından yaptırıldığını araştırılarak belirlenmeli, tespit edilmesi halinde ilgili döneme ait ihale belgelerini getirterek işyerinin kanun kapsamına alınabilecek nitelikte faal olup olmadığını denetlenerek,

tüm dönemler için işyeri bordroları getirtilmeli, her bir hizmet dönemi için dönem bordro tanıklarını ayrı ayrı belirlemek suretiyle bunların beyanlarına başvurmalı, sonucuna göre çalışmanın davalıya ait işyerinde geçip geçmediği, davalıya ait işyerinde geçmiş ise hangi işyerinde hangi sürelerde geçtiğini de açıkça belirterek H.M.K. madde 297 hükmüne de uygun bir şekilde infaza elverişli karar verilmelidir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde, davalı Kurum vekillinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.