Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2020/9545 K.2021/12633

Dava, maluliyet tespiti ve tahsis istemine ilişkindir. Mahkemece, uyulan bozma ilamı sonrası konusuz kalan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına dair verilmiştir. . Hükmün, davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Dava devam ederken taraflardan birinin ölmesi halinde MK 27/1. maddesi gereğince ölen kişinin taraf ehliyeti son bulur. Bu nedenle, davaya ölen tarafa karşı veya onun tarafından devam edilmesine imkan yoktur. Ölü kişi adına hüküm kurulamaz. Yalnız öleni ilgilendiren yani mirasçılara geçmeyen haklara ilişkin davalar tarafın ölümü ile konusuz kalır.

Yalnız ölen tarafı ilgilendirmeyen, yani mirasçıları da ilgilendiren, mirasçıların malvarlığı haklarını etkileyen davalar tarafın ölümü ile konusuz kalmaz. Bu davalara, ölen tarafın mirasçıları tarafından veya ölen tarafın mirasçılarına karşı devam edilir. Borçlar Kanunu'nun 397. (6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu 513.) maddesi hükmüne göre; aksi sözleşmeden ve işin mahiyetinden anlaşılmadıkça vekil edenin ölümü ile vekalet ilişkisi son bulur.

Somut olayda; ölü kişinin karar başlığında yer alması, davacının mirasçılarının usulüne uygun davaya katılımı sağlanmaksızın hüküm kurulmuş olması hatalıdır. Yapılacak iş; davacının mirasçıları usulune uygun olarak davaya dahil edilerek usulünce taraf teşkili sağlandıktan sonra, hüküm kurulmalıdır.

Diğer taraftan, bazı hallerde dava devam ederken, dava açılmasından sonra meydana gelen bir nedenle dava konusu ortadan kalkabilir. Davanın konusuz kalması halinde, artık dava hakkında yargılama yapılmasına ve hüküm verilmesine gerek kalmaz. Başka bir deyişle, her iki tarafın da davanın esası hakkında karar verilmesinde hukuki yararı kalmamış demektir. Bu halde, mahkemece, davanın konusunun kalmaması nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına karar verilir.

Belirtilen açıklama ışığında somut olaya dönüldüğünde, dava konusu maluliyet tespiti ve tahsis istemine ilişkin olmakla, davacının vefatı sonrası hak sahiplerine ölüm aylığı bağlandığı belirgin olup, maluliyet aylığı ile ölüm aylığı şartları ve sonuçları itibariyle birbirinden farklı kavramlar olduğundan, talebe göre davanın konusuz kalmasından bu nedenle bahsedilemeyeceğinden, mirasçıların davaya dahil edilmesi ve sonrasında talebin irdelenip sonucuna göre karar verilmesi gerekmektedir.

Mahkemece, açıklanan maddi ve hukuki ilkeler gözetilmeksizin, eksik incelemeye dayalı olarak yazılı şekilde hüküm kurulması, usûl ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O hâlde, davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.