Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2020/9899 K.2021/15546

Dava, iş kazası nedeniyle meslekte kazanma güç kaybı oranının tespiti ile Kuruma karşı borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkindir. Mahkemece, bozmaya uyularak, ilâmında belirtildiği şekilde, davanın kabulüne dair karar verilmiştir. Hükmün, davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Eldeki davada, mahkemece verilen 20.01.2014 tarihli karar, Dairemizin bozma ilamı ile özetle, “…somut olayda, Adli Tıp Kurulunca verilen 01.07.2013 tarihli raporun davacıdaki iyileşme tarihi belirlenmediği, meslekte kazanma gücü kaybının tespiti bakımından 22.05.2009 tarihi sonrası hakkında %12,2 mi yoksa % 0 mı olduğu hususunda yeterli irdelemeyi içermediği gibi, konunun bedeni çalışma gücü kaybı bakımından irdeleme yapıldığı buna göre karara esas alınamayacağı dikkate alınmalıdır.

Bu durumda, mahkemece yapılacak iş;tüm tedavi evrakları da eklenerek öncelikle Adli Tıp 3. İhtisas Kurulu'ndan davacının meslekte kazanma gücü kaybının tespitine dair yeterli ve infaza elverişli şekilde rapor aldırmak, çelişki vaki olursa bu kez açıklanan yasal prosedür çerçevesinde Adli Tıp Genel Kurulu'ndan alınacak raporla, bu çelişki giderilip, varılacak sonuca göre, davacının kuruma karşı borçlu olup olmadığının tespiti talebi yönünden da talebi karşılayacak şekilde karar verilmesi…” gereğine işaret edilerek bozulmuştur.

Mahkemenin, Yargıtay Dairesince verilen bozma kararına uyması sonunda, kendisi için o kararda gösterilen şekilde inceleme ve araştırma yaparak, yine, o kararda belirtilen hukuki esaslar gereğince hüküm verme yükümlülüğü doğar. “Usuli kazanılmış hak” olarak tanımlayacağımız bu olgu; mahkemeye, hükmüne uyduğu Yargıtay bozma kararında belirtilen çerçevede işlem yapma ve hüküm kurma zorunluluğu getirdiği gibi, mahkemenin kararını bozmuş olan Yargıtay Hukuk Dairesince; sonradan, ilk bozma kararı ile benimsemiş olduğu esaslara usuli kazanılmış hakka aykırı bir şekilde, ikinci bir bozma kararı verilememektedir (09.05.1960 gün ve 21/9 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı, Hukuk Genel Kurulu’nun 12.07.2006 gün, 2006/9-508 E., 2006/521 sayılı kararı)

Yargıtay tarafından bozulan bir hükmün bozma kararının kapsamı dışında kalmış olan kısımları kesinleşir. Bozma kararına uymuş olan mahkeme kesinleşen bu kısımlar hakkında yeniden inceleme yaparak karar veremez. Bir başka anlatımla, kesinleşmiş bu kısımlar, lehine olan taraf yararına usuli kazanılmış hak oluşturur. (04.02.1959 gün ve 13/5 sayılı YİBK)

Eldeki davada ise, bozma gereklerinin yerine getirildiğinden bahsedilmesi mümkün değildir.

Davaya konu uyuşmazlıkta esas halledilmesi gereken uyuşmazlık, davacı hakkında daha önceden kontrol kaydı olmaksızın ödenmekte olan gelirin, davalı kurumun 2009 yılında yaptığı işlemle 22.05.2009 tarihinden itibaren azalma kaydı ile sürekli iş göremezlik derecesinin %12,20 olarak kabul edilmesinin uygun olup olmadığı ile bu orana dayalı olarak davacı hakkında yapılan borç tahakkukunun iptalinin gerekip gerekmediği hususunda olup,

bozma sonrasında aldırılan tüm raporlarda 01.10.2008 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere 11.10.2008 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği hükümlerine göre davacının 08.05.2016 tarihinde yapılan muayene tarihinde %51 oranında meslekte kazanma gücünü kaybettiğinin belirtilmesi karşısında,

eldeki davada Adli Tıptan uyulan bozma ilamı ve 506 Sayılı Yasanın 109. ve 5510 sayılı Yasanın 95. Maddelerinde belirlenen prosedürün işletilmesi ile davacı hakkında gelirin bağlandığı tarihte yürürlükte olan Sosyal Sigorta Sağlık İşlemleri Tüzüğü çerçevesinde irdeleme yapılması ve sürekli iş göremezlik oranının ne olduğu, bu oranda başlangıçta belirlenen orandan azalma olup olmadığının ve olmuş ise azalma tarihinin de tespiti ile %30,20 mi yoksa 22.05.2009 tarihi itibari ile azalma kaydı ile %12,20 mi olduğu hususlarında rapor aldırılması,

yine davalı kurumca davacı hakkında ...-...tarihleri arasında fark gelir yönünden yapılan borç tahakkukunun bu çerçevede yerinde olup olmadığı hususunda yapılacak değerlendirme ile sonucuna göre davacının menfi tespit istemi hakkında infaza uygun şekilde bir karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O hâlde, davalılar vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.