Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2020/9923 K.2021/1661

Dava, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece (kapatılan) 21. Hukuk Dairesi'nin bozma kararına uyularak, ilamında belirtildiği şekilde davanın kabulüne karar vermiştir.

Hükmün davalılar vekillerince temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

İnceleme konusu dosyada; davacı 15.03.1997-10.02.2012 tarihleri arasında davalı işverene ait iş yerinde geçen ve davalı Kuruma bildirilmeyen sigortalı çalışmalarının tespitini istemiş, davanın kabulüne dair ilk karar; davalı iş yerine ait iş yeri dosyası ile dönem bordrolarının celp edilerek bordro tanıklarının ve komşu iş yeri tanıklarının dinlenilmesi, iş yerinin kiraya verildiği iddiasının araştırılması, iş yerinde mevsimlik çalışma yapılıp yapılmadığının irdelenmesi, davacının yaşının ve askerlik yaptığı dönemin değerlendirilmesi yönlerinden bozulduğu, bozma üzerine yapılan yargılama sonucunda davanın kabulüne, davacının 16 yaşında çalışmaya başladığı kabul edilerek 2001-2011 yılları arasında her yıl 4-12 aylar arasında çalıştığının tespitine karar verildiği anlaşılmaktadır.

Somut dosya içerisinde bulunan hizmet cetvelinden davacının 02.05.2011-14.11.2011 tarihleri arasında davalı iş yerinden bildirimlerinin olduğu görülmektedir. ... Ticaret Sicil Müdürlüğünce davalı şirketin ticari merkezinin ... olduğu, Diyarbakırdaki şube iş yerinin 18.09.1989 tarihinde tescil edildiği ve tescil adresinin ... 7. Sok. Orkide Apt. No:12/E ... olduğu bildirilmiştir. Diğer yandan ... İnş. Ltd. Şti.'nin tescil tarihinin 18.09.1998 olduğu, tescil adresinin ...

7. Sok. No:12/E-B ... olduğu, ortaklarının ... ve ... olup, müdür olarak ...'ın atandığı yönünde bilgi verilmiştir. Ayrıca ... Vergi Dairesi Müdürlüğünce davalı şirketin ... Vergi Dairesi mükellefi olduğu, dairelerinde muhtasar yönünden 01.07.1989-01.12.1998 tarihleri arasında açınıp kapanan bir şubesinin bulunduğu ve 01.05.2003 tarihinden itibaren tekrar muhtasar vergi yönünden açılan bir şubesinin bulunduğunun bildirildiği anlaşılmaktadır.

09.05.1960 gün ve 21/9 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme kararında da açıkça vurgulandığı üzere, bir Mahkemenin Yargıtay Dairesince verilen bozma kararına uyması sonunda; Mahkeme yönünden o kararda gösterilen şekilde inceleme ve araştırma yaparak, yine bozma kararında açıklanan hukuki esaslar çerçevesinde hüküm kurmak yükümlülüğü doğar. Mahkemece bozma ilamına uyulmuş ise de, bozma gereği yerine getirilmeden, eksik araştırma ile karar verildiği anlaşılmaktadır.

Bu itibarla; davalı şirketin fabrikayı 1998-2003 yılları arasında ... İnş. Ltd. Şti. Kiraladığı yönündeki iddiası karşısında, kira ilişkisinin varlığı, iş yerinin bu dönemde kim tarafından işletildiği ilgili belediye başkanlığından araştırılmalı, ... İnş. Ltd. Şti.'nin vergi mükellefiyetine ilişkin kayıtları celp edilmeli, davalı ... Tuğla Kiremit San. ve Tic. A.Ş. 'nin merkezinin ...'de olduğu ve ... vergi dairesi mükellefi olduğu bildirildiğinden ...

Ticaret Sicil Müdürlüğünden ve ... Vergi Dairesinden davalı şirket ile ilgili bilgi ve belgeler istenilmeli, dosyaya davalı şirket adına sunulan vekaletnamede yönetim kurulu başkanının ... olduğu görülmekle davalı şirket ile ... İnş. Ltd.

Şti. arasındaki ilişki, organik bağ olup olmadığı irdelenmeli, söz konusu iş yerindeki çalışmanın nasıl olduğu, çalışmanın hangi aylar arasında yapıldığı ilgili meslek kuruluşlarından, belediyeden, aynı işi yapmakta olan komşu iş yerlerinden araştırılmak suretiyle tespit edilmeli, eksik hususlar araştırılmak ve incelenmek suretiyle karar verilmelidir.

Kabule göre de; Mahkemece davacının askerlikte geçirdiği sürenin ve hizmet cetvelinde bildirilen sürenin dışlanmaması, dava kısmen kabul edildiği halde davanın kabulü yönünde hüküm kurulması da yerinde değildir. Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın eksik inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde, davalıların bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.