Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2021/10205 K.2022/3942

Dava, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kısmen kabulüne dair verilen karara karşı taraf vekilleri tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, ... Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesince davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, davalı ... Yün İplik ve Halı San. ve Tic. Ltd. Şti. ve ... vekillerinin istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmiştir.

... Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesince verilen kararın, davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

I-İSTEM

Davacı vekili, müvekkilinin davalı işverene ait işyerinde 11.07.2011 tarihinde işe başladığını, Kurum kayıtlarında işe giriş tarihinin 07.05.2014 olarak gösterildiğini, 11.07.2011 - 07.05.2014 arasında prim ödemelerinin yapılmadığını beyanla, bu süre içerisinde ödenmeyen sigorta primlerinin tespiti ile davacının eksik primlerin işverence tamamlatılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

II-CEVAP

Davalı ... Taşımacılık Turizm Ltd. Şti. vekili, dava hizmet tespit davası olduğundan SGK Başkanlığı'nın davaya dahil edilmesi gerektiğini, bu nedenle dava şartı yoksunluğu olduğunu, davacının işe 2014 yılında girdiğini, bu tarihten önce müvekkiline ait işyerinde herhangi bir çalışmasının bulunmadığını, davacının çalıştığı dönemlerde ücretlerin elden ödendiğini ve karşılığında imza alındığını beyanla, davanın reddini talep etmiştir. Fer'i müdahil SGK Başkanlığı vekili, hizmet tespiti davaları kamu düzenini ilgilendirdiğinden özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi gerektiğini beyanla, davanın reddini talep etmiştir.

III-MAHKEME KARARI

A-İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece yapılan yargılama sonunda; "...TC Kimlik numaralı davacı ...’un, Yalı Cad.No.134 D.2 .../... adresinde bulunan 1218617.35 sicil numaralı davalı ... Taşımacılık Turz.Ltd.Şti’ne ait nakliyecilik işi işyerinde hizmet akdine istinaden asgari ücret ile 14.01.2012-01.06.2012 tarihleri arasında 2012/1. Dönemde 9 gün, 2012/3. Dönemde 8 gün, 2012/04. Dönemde 19 gün olmak üzere toplam 36 gün çalıştığı 36 günlük bu çalışmasının fer’i müdahil Kuruma bildirilmediğinin tespitine, " karar verilmiştir.

B-BAM KARARI

Davacı vekilinin istinaf başvurusunun reddine, B-) Davalı vekilinin ve fer'i müdahil SGK Başkanlığı vekilinin istinaf başvurularının kabulü ile; ... 1. İş Mahkemesi'nin 01.07.2020 tarih, 2016/503 Esas ve 2020/111 Karar sayılı kararının Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b.2 maddesi uyarınca kaldırılmasına, 1-Davanın reddine, karar verilmiştir.

IV-TEMYİZ KANUN YOLUNA BAŞVURU VE NEDENLERİ

davacı vekili kararın bozulmasını talep etmiştir.

V-İLGİLİ HUKUK KURALLARI VE İNCELEME

Davanın yasal dayanağı olan 506 sayılı Kanun'un 79/10 ve 5510 sayılı Kanun'un 86. maddeleridir.

506 sayılı Kanun'un 6. maddesinde ifade edildiği üzere, “sigortalı olmak hak ve yükümünden kaçınılamaz ve vazgeçilemez.” Anayasal haklar arasında yer alan sosyal güvenliğin yaşama geçirilmesindeki etkisi gözetildiğinde, sigortalı konumunda geçen çalışma sürelerinin saptanmasına ilişkin davaların, kamu düzenine ilişkin olması nedeni ile özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi zorunludur.

Bu bağlamda, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde re'sen araştırma yapılarak kanıt toplanması gerektiği özellikle göz önünde bulundurulmalıdır.

Somut davada; davacı 11.07.2011–07.05.2014 tarihleri arasında davalı iş yerinde çalıştığının tespitini talep ettiği, ...sicil nolu ...Loj Ltd. Şti 16.07.2011-15.10.2011 tarihleri arasında 17 gün, ... sicil nolu ...24.01.2012-01.06.2012 tarihleri arasında 60 gün, ...sicil nolu ... işyerinde 20.04.2012-01.06.2012 tarihleri arasında 42 gün, ... sicil nolu ...Nak. Ltd. Şti. işyerinde 01.09.2012-30.11.2012 tarihleri arasında 90 gün ...sicil nolu ... işyerinde 08.01.2014-25.09.2014 tarihleri arasında 42 gün, 7.5.2014 den itibaren ise davalı işyerinden bildiriminin bulunduğu anlaşılmaktadır.

Dosya kapsamında beyanlarına başvurulan tanıkların beyanlarının hüküm kurmaya elverişli değildir. Bu nedenle mahkemece re'sen tespit edilecek daha önce dinlenmemiş yeteri kadar bordro tanıkları dinlenerek talep konusu dönem irdelenip sonucuna göre karar verilmesi gerekirken eksik araştırma ve incelemeye dayalı karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O hâlde, davacının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve ... Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesinin davalı vekili ve ... vekilinin istinaf başvurularının kabulüne ilişkin kararı bozulmalıdır.