Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2021/10523 K.2022/217

Dava, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, bozmaya uyularak ilâmında belirtildiği şekilde davanın kabulüne verilmiştir.

Hükmün, davalı vekili ve Feri Müdahil Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Mahkemece uyulan Dairemizin 02.11.2020 tarihli bozma ilamında,

“1-Anayasanın “Hak arama hürriyeti” başlıklı 36. maddesinde, “Herkes, meşru vasıta ve yollardan faydalanmak suretiyle yargı mercileri önünde davacı veya davalı olarak iddia ve savunma ile adil yargılanma hakkına sahiptir. Hiçbir mahkeme, görev ve yetkisi içindeki davaya bakmaktan kaçınamaz.”

“Temel hak ve hürriyetlerin korunması” başlıklı 40. maddesinde, “Anayasa ile tanınmış hak ve hürriyetleri ihlal edilen herkes, yetkili makama geciktirilmeden başvurma imkanının sağlanmasını isteme hakkına sahiptir. Devlet, işlemlerinde, ilgili kişilerin hangi kanun yolları ve mercilere başvuracağını ve sürelerini belirtmek zorundadır. Kişinin, resmî görevliler tarafından vaki haksız işlemler sonucu uğradığı zarar da, Kanuna göre, devletçe tazmin edilir. Devletin sorumlu olan ilgili görevliye rücu hakkı saklıdır.”

40. maddenin 2. fıkrasının gerekçesinde, bireylerin yargı ya da idari makamlar önünde sonuna kadar haklarını arayabilmelerine kolaylık ve imkân sağlanmasının amaçlandığı, son derece dağınık mevzuat karşısında kanun yolu, mercii ve sürelerin belirtilmesinin hak arama, hak ve hürriyetlerin korunması açısından zorunluluk hâline geldiği belirtilmiştir.

İnsan Hakları ve Temel Özgürlüklerin Korunmasına İlişkin Sözleşmenin “Hak ve Özgürlükler” başlıklı Birinci Bölümünün 6. maddesinde, “Adil yargılanma hakkı: Herkes davasının, medeni hak ve yükümlülükleriyle ilgili uyuşmazlıklar ya da cezai alanda kendisine yöneltilen suçlamaların esası konusunda karar verecek olan, yasayla kurulmuş, bağımsız ve tarafsız bir mahkeme tarafından, kamuya açık olarak ve makul bir süre içinde görülmesini isteme hakkına sahiptir.”

Mahkemeye erişim hakkı, bir uyuşmazlığı mahkeme önüne taşıyabilmek ve uyuşmazlığın etkili bir şekilde karara bağlanmasını isteyebilmek anlamına gelmektedir. Kişinin mahkemeye başvurmasını engelleyen veya mahkeme kararını anlamsız hale getiren, bir başka ifadeyle mahkeme kararını önemli ölçüde etkisizleştiren sınırlamalar mahkemeye erişim hakkını ihlal edebilir.

2-Somut olayda; davalı Proteknik Ulus. Müh. Mim. Müş. Taah. Emlak İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. usulüne uygun yapılmış bir tebligat bulunmamaktadır. Dava dilekçesi davalıya tebliğ edilememiş, davalının savunma ve delilleri bildirilmemiştir.

Davacı vekilinin 25.10.2017 taraf değişikliğine ilişkin dilekçe suretinin asıl davalıya tebliğ edilmediği, 21.12.2017 tarihli celsede tebliğat yapıldığı kabul edilerek 21.12.2017 tarihinde davalı işverenin savunması yapılmadan karar verildiği, davalı Proteknik Ulus. Müh. Mim. Müş. Taah. Emlak İnş. San. ve Tic. Ltd.

Şti. 'ne dava dilekçesi tebliği ile savunma ve delillerinin alınması gerektiği gözetilmeksizin esasa dair yazılı biçimde hüküm tesisi yerinde değildir. ” hususları belirtilmiş olup,bozma ilamı gerekleri tam olarak yerine getirilmeden karar verilmiştir.

Bozma sonrası, bozma gereğince davalı şirkete yapılan tebliğ üzerine Davalı şirket vekili 30.03.2021 havale tarihli dilekçe ile cevap ve delil dilekçesi sunmuş, dilekçe başlığında “ Proteknik Yapı ve Zemin Laboratuarı Ltd. Şti .” olarak yazmıştır. Mahkemenin 16.03.2021 tarihli celsesinde.

“Dava dışı Proteknik Yapı Şirketi ve davalı Proteknik Uluslararası Şirketi vekili, biz her iki şirketinde vekaletini dosyaya sunmuştuk, 16.3.2021 tarihli duruşmanın 2 numaralı ara kararına istinaden Proteknik Uluslararası Şirketi için süresinde cevap dilekçesi sunduk, dilekçenin mahiyetinde Proteknik Uluslararası Şirketi için dilekçe sunduğumuz bellidir, tanıklarımızı ve delillerimizi bildirmek üzere süre talep ederiz” şeklindeki beyanına rağmen mahkemece davalı cevap dilekçesine itibarla delilleri toplanmadan hüküm tesisi isabetsizdir.

Yukarıda açıklanan maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, mahkemece eksik inceleme, araştırma ve yanılgılı değerlendirme sonucu karar verilmesi, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir. O hâlde, davalı Proteknik Ulus. Müh. Mim. Müş. Taah. Tic. Ltd. Şti. vekili ve Feri Müdahil Kurum vekili bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.