Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2021/11519 K.2022/15857

Dava, davacının eksik hesaplanan yaşlılık aylığı miktarının yeniden tespiti ve far aylıkların davalı Kurumdan tahsili istemine ilişkindir.

Mahkemece, bozmaya uyularak, ilamında belirtildiği şekilde davanın kabulü ile davalı lehine usulü kazanılmış hak göz önüne alınarak; davacının emekli aylığının 01.06.2012 tarihinden itibaren aylık 707,37 TL olduğunun tespitine, davacının fark aylıklarının ödenmesi gereken tarihlerden her bir aylığın ödeme tarihine kadar işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine karar verilmiştir.

Hükmün, davacı ve davalı Kurum vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Mahkemenin, Yargıtay Dairesince verilen bozma kararına uyması sonunda, kendisi için o kararda gösterilen şekilde inceleme ve araştırma yaparak, yine, o kararda belirtilen hukuki esaslar gereğince hüküm verme yükümlülüğü doğar. “Usuli kazanılmış hak” olarak tanımlayacağımız bu olgu; mahkemeye, hükmüne uyduğu Yargıtay bozma kararında belirtilen çerçevede işlem yapma ve hüküm kurma zorunluluğu getirdiği gibi, mahkemenin kararını bozmuş olan Yargıtay Hukuk Dairesince; sonradan, ilk bozma kararı ile benimsemiş olduğu esaslara usuli kazanılmış hakka aykırı bir şekilde, ikinci bir bozma kararı verilememektedir (09.05.1960 gün ve 21/9 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı, Hukuk Genel Kurulu’nun 12.07.2006 gün, 2006/9-508 E., 2006/521 sayılı kararı).

Mahkemenin, Yargıtay’ın bozma kararına uyması ile bozma kararı lehine olan taraf yararına bir usuli kazanılmış hak doğabileceği gibi, bazı konuların bozma kararı kapsamı dışında kalması yolu ile de usuli kazanılmış hak gerçekleşebilir. (Prof. Dr. Baki Kuru, Usuli Müktesep Hak (Usule İlişkin Kazanılmış Hak) Dr. A. Recai Seçkin’e Armağan, ... Üniversitesi Hukuk Fakültesi Yayınları No. 351 ..., 1974, sayfa 395 vd.)

Yargıtay tarafından bozulan bir hükmün bozma kararının kapsamı dışında kalmış olan kısımları kesinleşir. Bozma kararına uymuş olan mahkeme kesinleşen bu kısımlar hakkında yeniden inceleme yaparak karar veremez. Bir başka anlatımla, kesinleşmiş bu kısımlar, lehine olan taraf yararına usuli kazanılmış hak oluşturur. (04.02.1959 gün ve 13/5 sayılı YİBK)

Eldeki davada, mahkemece verilen 10/05/2017 günlü hüküm, özetle; “…davacı hakkında oluşan usuli kazanılmış hakkın gözetilmesi yerinde ise de, öncelikle basamak intibakı sonrası belirlenen aylık miktarına itirazının olup olmadığı hususunun değerlendirilmesi ve sonucuna göre aylık miktarının tespiti için rapor aldırılması gerekirken, yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olduğu gibi, kurumdan tüm verileri getirtmeksizin aldırılan bilirkişi raporunda A2 aylığı bakımından ağırlıklı ortalamanın belirlenmesi ile B aylığında esas alınan verilerin bozma ilamına aykırı olduğu..”na işaret edilmiş ise de, mahkemece bozma sonrasında yapılan yargılama ile bozma gereklerinin tam olarak yerine getirilmemiştir.

Mahkemece, yapılan yargılama ve gelinen aşamada, davacı hakkında diğer hizmetlerinin dikkate alınması sonucunda, 1999 basamağının 12. basamak olması ve 12’nci basamaktan aylık bağlanması gerektiği kabul edilerek, davacının basamak farkı nedeniyle oluşan 43,03 TL yi de 08.06.2016 itibari ile ödediği belirgin olması karşısında davacının aylığının, intibak farkına ilişkin ödemeyi takip eden aybaşı olan 01.07.2016 tarihinden itibaren yükseltilerek ödenmesi ve 01.07.2016 itibari ile 1.091,03 TL asıl, 43,64 TL ek ödemeden oluşacağı dikkate alınarak bir karar verilmesi yerine, aksine kabuller ile yazılı şekilde karar tesisi usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O halde, davacı ve davalı Kurum vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları nazara alınmalı ve hüküm bozulmalıdır.