Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2021/12406 K.2021/16677

Dava, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

Mahkeme, ilâmında belirtildiği üzere davanın kısmen kabulüne karar vermiştir.

Hükmün, davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Davanın yasal dayanağı 506 sayılı yasanın 79. maddesidir. Anayasal haklar arasında yer alan sosyal güvenliğin yaşama geçirilmesindeki etkisi gözetildiğinde, sigortalı konumunda geçen çalışma sürelerinin saptanmasına ilişkin davalar, kamu düzenine ilişkin olduğundan, özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi zorunludur.Bu bağlamda, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde, re’sen araştırma yapılarak kanıt toplanabileceği de göz önünde bulundurulmalıdır.

İnceleme konusu davada; davacı 20.05.2003-20.11.2007 tarihleri arasında sürekli ve kesintisiz davalıya ait mermer iş yerinde çalıştığının tespitini talep etmiş, mahkemece davacının davalı ...'a ait iş yerinde 02.02.2007-21.05.2007 tarihleri arasında çalıştığının tespitine, fazlaya ilişkin talebinin reddine karar verilmiştir.

Dosya kapsamında bulunan bilgi ve belgelerden davalı iş yerinin Kurumda dosyasının bulunmadığı, zabıta araştırması ile tespit edilen komşu iş yeri tanıkları ... ile ...'ın davacının davalıya ait iş yerinde çalışmadığını, davacının iş yeri mahallinde börek sattığını bildiklerini beyan ettikleri, davacı tanıklarının ise davacının iş yerinde çalıştığı yönünde beyanda bulundukları anlaşılmaktadır.

Mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiş ise de yapılan inceleme ve araştırma hüküm kurmaya yeterli ve elverişli değildir.

Bu itibarla davacının 4/1-b kapsamında bağ-kur hizmetinin ve vergi kaydının olup olmadığı araştırılmalı, dosyada daha önce dinlenen tanıkların iş yeri kayıtları, vergi kayıtları vs. bilgi ve belgeler celp edilerek tanık beyanları denetlenmeli, ayrıca mahkemece yöntemince yeni komşu iş yeri işverenleri ve çalışanları tespit edilerek ihtilaf konusu çalışma ile ilgili tanık olarak beyanları alınmalı, komşu iş yeri ve çalışanlarıyla ilgili kayıtlar celp edilerek tanıkların beyanları denetlenmeli, bozma öncesi dinlenen tanık beyanları da göz önünde bulundurularak,

tanık beyanları arasında oluşan çelişkiler giderilmeli, bu şekilde çalışmanın varlığı ve gerçekliği tereddütsüz bir şekilde tespit edilerek elde edilecek sonuç değerlendirilmek suretiyle hüküm kurulmalıdır.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O hâlde, davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.