Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2021/1828 K.2021/5846

Dava, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, (kapatılan) 21. Hukuk Dairesinin bozma ilamına uyularak hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davalı site yönetimi vekili ve fer’i müdahil Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Davacı, 10.01.2014 – 15.01.2015 tarihleri arasında davalı site yönetimine ait apartmanda apartman görevlisi olarak çalıştığını beyanla Kurum'a bildirilmeyen çalışma sürelerinin tespitini talep etmiş, mahkemece yapılan inceleme sonucunda davanın kabulüne karar verilmiştir.

Davanın yasal dayanağı, 5510 sayılı Kanunun 86. maddesidir. Anayasal haklar arasında yer alan sosyal güvenliğin yaşama geçirilmesindeki etkisi gözetildiğinde, sigortalı konumunda geçen çalışma sürelerinin saptanmasına ilişkin davalar, kamu düzenine ilişkin olduğundan, özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi zorunludur. Bu bağlamda, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde re’sen araştırma yapılarak kanıt toplanabileceği de göz önünde bulundurulmalıdır.

İnceleme konusu dosyada davanın kabulüne karar verilmiş ise de, dosyada yer alan bilgi ve belgeler ile yapılan inceleme karar vermeye yeterli görünmemektedir.

Somut dosyada; davacı, davalı sitede apartman görevlisi olarak çalıştığını iddia ettiğinden, davacının apartman görevlisi olarak sitede/apartmanda hangi işleri yaptığı, çalışma şeklinin nasıl olduğu, ücretini nasıl aldığı hususlarında beyanı alınmalı, davacının uyuşmazlık konusu dönemde nerede ikamet ettiği Nüfus Müdürlüğünden de sorulmak suretiyle araştırılmalı, ilgili belediyeden ruhsat bilgileri sorulup, sitedeki dairelerin elektrik, su ve doğalgaz aboneliklerinin ne zaman tesis edildiği,

ilk adres bildirimlerinin ne zaman yapıldığı araştırılarak davacının çalıştığını iddia ettiği sitede ne zaman oturulmaya başlandığı tespit edilmeli, davalı Site Apartman Yönetimine ait tapu kaydı ve apartman gelir-gider ve karar defterleri, ödeme belgeleri gibi kayıtlar celp edilerek incelenmeli, dinlenen tanık anlatımları ile yetinilmeyip re’sen araştırma kapsamında uyuşmazlık konusu dönemde faal oldukları kayden tespit edilen, bakkal, market, gazeteci ve benzeri işyerlerinin sahipleri veya bu işyerlerinin kayıtlarda çalışmaları belli olan çalışanları ile sitede uyuşmazlık konusu dönemde ikamet eden daire sakinleri,

kat maliki olmayan davalı site sakinleri belirlenerek beyanlarına başvurulmalı, ...

4. İş Mahkemesinin 2015/361 sayılı esasında açılan işçilik alacakları dosyası celp edilerek bu dosyada toplanan deliller ve tanık beyanları incelenmeli, tanık anlatımları arasında çelişki görülmesi halinde çelişkiyi gidermek üzere tanıklar yeniden dinlenilmeli, apartmanın kaç daireden ibaret olduğu, ısınma şekli, bahçesinin olup olmadığı tespit edilerek, bu şekilde apartman görevlisine ihtiyaç olup olmadığı veya apartman görevlisi olarak yapılması gereken işin kapsam ve niteliği belirlenmeli, dinlenen tanıkların davacının çalışma saatleri konusunda bilgisine başvurularak,

davacının çalışmasının kısmi süreli çalışma olduğunun anlaşılması halinde, gerektiğinde açıklamalı uzman bilirkişi görüşü de alınmak suretiyle, uyuşmazlık konusu dönem içinde bir günde kaç saat çalışmış olabileceği, haftalık ve aylık çalışma süreleri belirlenmeli ve 7,5 (yedi buçuk) saat çalışmanın 1 (bir) günlük çalışma olacağı hesabı ile aylık kaç iş gününe karşılık olduğu hususu saptanarak sigortalılık süresinin tespitine karar verilmeli (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 29.04.2011 gün, 21-130-256 sayılı kararı) ve böylece çalışmanın varlığı ve süresi araştırılarak ve elde edilecek deliller değerlendirilerek karar verilmelidir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın, eksik inceleme ve araştırmayla yazılı şekilde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir. O halde, davalı site yönetimi vekili ve fer’i müdahil Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.