Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2021/2340 K.2021/12942

Dava, Kurum işleminin iptali istemine ilişkindir. İlk Derece Mahkemesince, ilamında belirtilen gerekçelerle davanın reddine dair verilen karara karşı davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, ... Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir. ... Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesince verilen kararın, davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

I-İSTEM

Davacı vekili, 2014-4. ve 5. dönemlerine ilişkin aylık prim hizmet belgelerinin süresinde Kuruma verilmemesi nedeniyle ilgili Kurum işleminin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

II-CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Muğla İli, ... İlçesi, ... Mahallesi, ... karşısı ... AVM ... adresindeki iş yerinin inşaatında yapılan inceleme neticesinde 12/06/2014 tarihli rapor düzenlendiğini, rapora göre yapılan denetimde şikayette bulunan başvuru sahiplerine iş yerinde rastlanılmadığını, tespit neticesinde bu şahısların işe giriş, işten ayrılış bildirgelerinin 2014/04-05 dönemlerine ilişkin aylık prim hizmet belgelerinin süresinde kuruma verilmemesi nedeniyle idari para cezasi işlemi yapıldığını, kurumun söz konusu işleminin 5510 Sayılı Yasaya ve ilgili mevzuata uygun olduğunu belirterek davanın reddini talep etmiştir.

III-MAHKEME KARARI

A-İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Toplana deliller, tarafların beyanları ve tüm dosya kapsamında yapılan incelemelerde; Taraf teşkili hususunun yargılamanın her aşamasında resen gözetilmesinin zorunlu olduğu, davalı kurumun ilgili komisyon kararının iptali halinde hakları etkilenecek olan ......'nün davaya dahil edilmeleri için davacı vekiline verilen kesin süreye rağmen ilgili kişilerin usulüne uygun olarak harcı yatırılmak ve husumet yöneltilmek suretiyle davaya dahil edilmedikleri ve taraf teşkilinin sağlanamadığı anlaşılarak davanın taraf teşkili sağlanamaması nedeniyle usulden reddine karar vermek gerektiğinden bahisle davanın reddine dair hüküm tesis etmiştir.

B-BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

... Bölge Adliye Mahkemesince, “... istinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında. HMK 355. maddesindeki düzenleme uyarınca, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine ilişkin aykırılık bulunup bulunmadığı yönü gözetilerek yapılan incelemede; dava dosyasındaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere, vakıa ve hukuki değerlendirme ile yukarıda belirtilen gerekçe kapsamında ve özellikle,

dava konusu talep kapsamında hak alanı etkilenecek dava dışı .........'nün ... yanında zorunlu dava arkadaşı olarak davada yer almaları gereği ile usulüne uygun olarak verilen kesin süreye rağmen taraf teşkilinin sağlanamadığı gözetildiğinde davanın usulden reddine dair verilen ilk derece mahkeme kararında delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, verilen kararın yerinde olduğu belirgin olup, ayrıca, kamu düzenine ilişkin konularda da kararın esasına etkili bir aykırılık bulunmadığı anlaşıldığından; istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermiştir.

IV-TEMYİZ KANUN YOLUNA BAŞVURU VE NEDENLERİ

Davacı vekili, usulüne uygun olmayan kararın bozulmasını talep etmiştir.

V-İLGİLİ HUKUK KURALLARI VE İNCELEME

Somut olay incelendiğinde; davacı işveren kendisine ait inşaat işyerinde sigortalı gözüken dava dışı kişilerin 2014-4. ve 5. dönemlerinde çalıştıkları ve haklarında aylık prim ve hizmet belgesi verilmediği gerekçesiyle yapılan Kurum işleminin iptalini talep etmiş, Mahkemece, davanın niteliği gereği sigortalılığının iptali talep edilen ilgili tüm kişilerin davaya dahil edilmeleri gerektiği, davaya dahil edilmeleri için davacı vekiline verilen kesin süreye rağmen ilgili kişilerin usulüne uygun olarak harcı yatırılmak ve husumet yöneltilmek suretiyle davaya dahil edilmedikleri ve taraf teşkilinin sağlanamadığı anlaşılarak davanın taraf teşkili sağlanamaması nedeniyle usulden reddine karar verildiği anlaşılmış ise de, Mahkeme verilen karar hatalıdır.

Dava özü itibariyle sahte sigortalığın tespiti istemine ilişkindir. Bir nevi hizmet tespiti içerikli olan bu tür davalar, kamu düzeni ile ilgili olduğundan özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmeleri zorunlu olup Mahkemece, tarafların sunduğu deliller ile yetinilmemeli, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun ilgili hükümleri esas alınarak kendiliğinden araştırma ilkesi benimsenmelidir.

Belirtilen açıklamalar ışığında somut olaya bakıldığında, her ne kadar davacı vekilince ilgililerin adresleri ikmal edilmediği belirtilmiş ise de, ilgililerin davaya katılımı zorunlu olup, talep olmasa dahi bu hususun Mahkemece gözetilmesi gerekmektedir. Diğer taraftan Mahkeme 14.05.2019 tarihli celsede ara kararla yapmış olduğu ihtaratında; '1-Davacı vekiline davaya konu çalışmaları gözetilmekle...'ye davayı yöneltmeleri için iki hafta kesin süre verilmesine, aksi halde dosyanın mevcut haliyle değerlendirileceğinin ihtarına, (davacı vekili ihtar edildi)

2-Bir nolu ara karar kesin süre içerisinde yerine getirildiğinde, ......'ye duruşma günü ile birlikte davalı iş yerinde davaya konu 2014/04-05 dönemlerinde çalışma olgusu yönünden dosyaya kanıtlarını sunmalarının, aksi halde dosyanın mevcut haliyle değerlendirilerek karar verileceğinin ihtarına, (ihtarın tebligat ile yapılmasına)' şeklinde arar karar kurmuş olduğu; bu bağlamda '....iki haftalık kesin süre verilmesine, aksi halde dosyanın mevcut haliyle değerlendirileceğinin ihtaratına' şeklinde belirtmesine rağmen, davanın usulden reddine dair hüküm tesis etmiş olduğu anlaşılmaktadır.

Mahkemece, ilgili kişilerin açık adresleri davalı Kurumdan ikmal edildikten sonra davaya dahil edilmeleri ve gerekli masrafın yatırılması için usulüne uygun süre verilip, usulüne uygun ihtarat yapılarak sonucuna göre yargılama yapılması gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O hâlde, davacı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve ... Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesinin istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin kararı kaldırılarak İlk Derece Mahkemesince verilen hüküm bozulmalıdır.