Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2021/2614 K.2021/7853

İş kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda; ilâmda yazılı nedenlerle bozmaya uyularak davalı ... yönünden davanın reddine, diğer davalı ... yönünden ise davanın kısmen kabulüne ilişkin hükmün süresi içinde davacı avukatı ile davalı ... tarafından temyiz edilmesi ve davacı avukatı tarafından duruşmalı istenilmesi üzerine, dosya incelenerek, işin duruşmaya tâbi olduğu anlaşılmış ve duruşma için 08.06.2021 Salı günü tayin edilerek taraflara çağrı kağıdı gönderilmişti.

Duruşma günü duruşmalı temyiz eden davacı adına Av. ... geldi. Davalılar adlarına gelen olmadı. Gelenlerin yüzlerine karşı duruşmaya başlanarak, hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlendikten sonra duruşmaya son verilerek aynı günde Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlere göre; davacının tüm, davalı ...’nin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine,

Dosya kapsamından ilk derece mahkemesinin 28.01.2016 tarih ve 2015/41 Esas, 2016/7 Karar sayılı kararının, Yargıtay(Kapatılan) 21. Hukuk Dairesi’nin 05.02.2019 tarih ve 2017/6586 Esas, 2019/625 Karar sayılı ilamı ile davalı ... yönünden davanın reddine karar verilmesi gerektiği, davacının %44,20 sürekli iş göremezlik oranı nedeniyle davacıya iş kazası sigorta kolundan bağlanması gereken sürekli iş göremezlik gelirinin ilk peşin sermaye değerinin sorulması,

müzekkere cevabından sonra rücuya tabi kısmının tazminat alacağından tenzil edilerek yeni bir hesap raporu alınması ve fakat hükme esas teşkil eden 31.07.2015 tarihli ilk hesap raporundaki donelerin dikkate alınması ve taraflar lehine oluşan usulü kazanılmış haklara riayet edilerek rapor neticesine göre bir karar verilmesi gerektiği, davacı yararına hükmedilen 20.000,00 TL manevi tazminatın az olduğundan bahisle bozulmasına karar verildiği, mahkemece bozma ilamına uyulmasına karar verildikten sonra bozma ilamında bahsedilen 31.07.2015 tarihli bilirkişi hesap raporunu düzenleyen bilirkişiden ek hesap raporu alındığı,

22.10.2019 tarihli bu hesap raporunda davacının maddi zararının 6.616,98 TL olarak belirlendiği, davacı yanın itirazı üzerine alınan 29.03.2020 tarihli bilirkişi hesap raporunda ise maddi zararın 96.350,46 TL olarak hesaplandığı, mahkemenin temyiz incelemesine konu son kararında 29.03.2020 bilirkişi hesap raporunu hükmüne esas alarak davacının maddi tazminat istemini taleple bağlı kalarak kabul ettiği anlaşılmaktadır.

Usuli kazanılmış hak kavramı, davaların uzamasını önlemek, hukuki alanda istikrar sağlamak ve kararlara karşı genel güvenin sarsılmasını önlemek amacıyla Yargıtay uygulamaları ile geliştirilmiş, öğretide kabul görmüş ve usul hukukunun vazgeçilmez ana ilkelerinden biri haline gelmiştir. Anlam itibariyle, bir davada mahkemenin ya da tarafların yapmış olduğu bir usul işlemi ile taraflardan biri lehine doğmuş ve kendisine uyulması zorunlu olan hakkı ifade etmektedir.

Usuli kazanılmış hakkın hukuki sonuç doğurabilmesi için; bir davada ya taraflar ya mahkeme ya da Yargıtay tarafından açık biçimde yapılmış olan ve istisnalar arasında sayılmayan bir usul işlemi ile taraflardan biri lehine doğmuş ve kendisine uyulması zorunlu olan bir hakkın varlığından söz edilebilmesi gerekir. (HGK.nun 12.07.2006 T., 2006/4-519 E, 2006/527 K, 03.12.2008 T., 2008/10-730 E., 2008/732 K.)

Öte yandan Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 06.03.2002 tarih ve 1/119-135 sayılı ilamında da belirtildiği üzere; bozma kararına uyulması ile Mahkemenin bozma kararı doğrultusunda işlem yapma yükümlüğü doğar. Bu ilke usul kanununun dayandığı ana esaslardan olup kamu düzeni ile ilgilidir. Yargıtayın bozma kararına uymuş olan Mahkemenin, bozma gereğince değerlendirme yaparak yeni hükmü tesis etme zorunluluğu vardır.

Somut olayda, Yargıtay(Kapatılan) 21. Hukuk Dairesi’nin 05.02.2019 tarih ve 2017/6586 Esas sayılı bozma ilamına uyulması ile birlikte davalı taraf lehine usuli kazanılmış hak oluşmuştur. Hükmüne uyulan bozma ilamı kapsamında 31.07.2015 tarihli bilirkişi hesap raporundaki doneleri dikkate alıp sonucuna göre bir karar verilmesi gerektiğinin gözetilmemesi doğru olmamıştır. Diğer bir deyişle bozmadan sonra mahkemece alınan 22.10.2019 tarihli bilirkişi hesap raporunda, ilk peşin sermaye değeri tenzil edilirken rücu edilebilecek kısmın değil tamamının tenzil edilmesi şeklinde yapılan hata dışında anılan raporun bozma ilamına uygun olduğu gözden kaçırılarak bilinen dönemi değiştiren 29.03.2020 tarihli bilirkişi hesap raporu alınıp, bu rapora göre davacının maddi zararının belirlenmesi hatalıdır.

Mahkemece yapılacak iş 22.10.2019 tarihli bilirkişi hesap raporunda belirtilen 92.714,03 TL toplam maddi zarardan, 86.097,05 TL tutarındaki ilk peşin sermaye değerinin davalı işverene rücu edilebilecek olan %70’lik kısmını tenzil ederek oluşacak sonuca göre bir karar vermekten ibarettir.

Mahkemece açıklanan bu maddi ve hukuki esaslar gözetilmeden karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davalı ...'in bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.