Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2021/2816 K.2021/14767

Bölge Adliye Mahkemesi : ... Bölge Adliye Mahkemesi .... Hukuk Dairesi

Dava, hizmet tespiti istemine ilişkindir. İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kısmen kabulüne dair verilen karara karşı davacı ve davalılardan Kurum vekilleri tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine,... Bölge Adliye Mahkemesi .... Hukuk Dairesince istinaf başvurularının reddine karar verilmiştir. ... Bölge Adliye Mahkemesi .... Hukuk Dairesince verilen kararın, davalılardan Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

I-İSTEM

Davacı; davalı şirketin ... Baraj İnşaatında 1996 yılı 6. ayından itibaren hizmet akdi ile çalıştığını, işverence 2011 yılı 11 vel2. ayları ile 2012 yılı Ocak ve Şubat aylarına ait primlerin işverence yatırılmadığını öğrendiğini, iş akdinin haksız fesih edildiğini, son aylığının 750,00 TL olduğunu, işyerinin işçisi ve bekçisi olarak kesintisiz çalıştığını belirterek sonuç olarak 1996-28.02.2012 tarihleri arasında davalı şirket işyerinde çalıştığını, 2011/11,12 ve 2012/1,2 aylarında çalıştığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

07.05.2015 tarihli duruşmada, davacı asile hangi dönem sigortalı sayılmak istediğine dair beyanda bulunmak üzere bir sonraki celseye kadar süre verildiği, davacı asilinde 14.04.2016 tarihli duruşmada "...ben 1996 yılının 6. Ayında başladım ancak 1997 yılının 7. Ayında gösterilmiştir yani 2011 yılının eksik gösterilmelerinin yanında 1996 yılında da eksik gösterilmiştir bunlarında tespitini de talep ediyorum." şeklindeki beyanı ile 1996 yılında eksik bildirilen çalışmalarının da tespitini talep etmiştir.

II-CEVAP

Davalı müflis şirket temsilcisi iflas idare memuru Av. ... 16.12.2013 tarihli dilekçesinde özetle, ... iflas müdürlüğünün 2011/9 esas iflas dosyasında müflis Turan İnş. Tur. limitet şirketi hakkında ... Asliye Ticaret mahkemesi tarafından 13.04.2013 tarih ve 2010/517 E. ve 2011/155 K. sayılı ilâmı ile iflas kararı verildiği iflas kararının 29.12.2011 tarihinde kesinleştiğini iflas dosyasında 18.05.2012 tarihi itibari ile 2. Alacaklılar toplantısı yapıldığı bildirilmiştir. Davalı Masa vekilinin 09.08.2016 tarihli cevap dilekçesi ile davanın reddine karar verilmesi talep edilmiştir.

Davalı Kurum vekili özetle, davalı şirketin 22.05.1996 tarihinde yasa kapsamına alındığını, davacının ilk defa davalıya ait işyerinde 01.09.1997 tarihinde işe başladığını 01.10.1998 tarihinde işten çıkışının verildiğini, 10.03.1999 da işe başladığının 31.08.2009 tarihinde çıkışının verildiğini, 20.11.2009 tarihinde tekrar işe girişinin verdiğini 31.10.2011 tarihinde çıkışının verildiğini, iddianın Kurum belgelerine eşdeğer yazılı belge ile ispatı gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir

III-MAHKEME KARARLARI

A-İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk derece mahkemesince; “davanın kısmen kabul kısmen reddine Davacının ... İnşaat Turizm İşletmecilik Ticaret ve Sanayi Limited Şirketi Ünvanlı 044.03-41 sicil sayılı dosyada işlem gören iş yerinde 10/08/1996 - 30/11/1996 tarihleri arasında 506 sayılı kanuna tabi olarak 112 gün daha asgari ücret üzerinden çalıştığının tespitine, Davacının 01/11/2011 - 28/02/2012 tarihleri arasındaki talebe ilişkin olarak bu tarihler arasında çalıştığına ilişkin iddiasını ıspatlayamadığından reddine karar verilmiştir.

B-BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

Davacının istinaf başvurusunun Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine,

IV-TEMYİZ SEBEPLERİ

Davalı Kurum vekili kararın bozulmasını istemiştir.

V-İLGİLİ HUKUK KURALLARI VE İNCELEME

1- Dosyadaki yazılara, toplanan delillere ve hükmün dayandığı gerektirici sebeplere göre davacı vekilinin tüm, davalı vekilinin ise aşağıdaki bent dışındaki sair temyiz itirazlarının reddi gerekir. 2-Hizmet tespitine ilişkin davaların yasal dayanağını oluşturan 506 sayılı Yasanın 79 ve 5510 sayılı Yasanın 86/9. maddesi bu tip hizmet tespiti davaları için özel bir ispat yöntemi öngörmemiş ise de, Yargıtay'ın yerleşmiş içtihatlarında vurgulandığı gibi davanın niteliği kamu düzenini ilgilendirdiğinden, özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi gerekir.

506 sayılı Kanunun 79/10. maddesi hükmüne göre. Kuruma bildirilmeyen hizmetlerin sigortalı hizmet olarak değerlendirilmesine ilişkin davanın, tespiti istenen hizmetin geçtiği yılın sonundan başlayarak 5 yıl içinde açılması gerekir. Bu yönde, anılan madde hükmünde yer alan hak düşürücü süre; yönetmelikle tespit edilen belgeleri işveren tarafından verilmeyen veya çalışmaları Kurumca tespit edilemeyen sigortalılar için geçerlidir.

Bir başka anlatımla; sigortalıya ilişkin olarak işe giriş bildirgesi, dönem bordrosu gibi yönetmelikte belirtilen belgelerin Kuruma verilmesi ya da çalışmaların Kurumca tespit edilmesi halinde. Kurumca öğrenilen ve sonrasında kesintisiz biçimde devam eden çalışmalar bakımından hak düşürücü sürenin geçtiğinden söz edilemez.

Ne var ki; sigortalının Kuruma bildiriminin işe giriş tarihinden sonra yapılması, bir başka ifade ile sigortalının hizmet süresinin başlangıçtaki bir bölümünün Kuruma bildirilmeyerek sonrasının bildirilmesi ve Kuruma bildirimin yapıldığı tarihten önceki çalışmaların, bildirgelerin verildiği tarihide kapsar biçimde kesintisiz devam etmiş olması halinde, Kuruma bildirilmeyen çalışma süresi yönünden hak düşürücü sürenin hesaplanmasında; bildirim dışı tutulan sürenin sonu değil, kesintisiz olarak geçen çalışmaların sona erdiği yılın sonu başlangıç alınmalıdır.

Öte yandan, Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 2003/21-43 Esas, 2003/97 Karar ve 26.02.2003 tarihli kararında ayrıntıları açıklandığı üzere; kural olarak işe giriş bildirgeleri ve ücret ödeme bordroları sigortalının imzasını içermelidir.

Sigortalı, anılan belgeleri hile, hata veya manevi baskı altında imzaladığını ileri sürmemiş veya imzanın kendisine ait olmadığını ya da kesintisiz çalıştığını söylememiş ise, birden fazla işe giriş bildirgesinin varlığı ve işyerinden yapılan kısmi bildirimler, sigortalının o işyerinde kesintili çalıştığına karine oluşturur. Bu karinenin, aksinin, ancak, eş değer de delillerle kanıtlanması gerekmekte olup tanık sözlerine değer verilemez.

Bu halde ise hak düşürücü sürenin kesinti tarihleri dikkate alınarak her bir dönem bakımından ayrı ayrı değerlendirilmesi gerekecektir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden, davalı işyerinden, davalı adına 01/09/1997-01/10/1998, 10/03/1999-31/08/1999 ve 20/11/2009-31/10/2011 tarihleri arasında bildiriminin bulunduğu anlaşılmaktadır.

Mahkemece davacının 01/11/2011-28/02/2012 tarihleri arasındaki talebi yönünden verilen red kararı yerinde ise de; 10/08/1996-30/11/1996 tarihleri arasındaki süre yönünden davanın kabulüne karar verilmiş olması eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirmeye dayalıdır.

Somut olayda; davalı işverene ait aynı işyerindeki bildirilen çalışmanın 01/09/1997 tarihinde başlayıp 31/10/2011 tarihinde son bulmuş olması ve giderek davanın 10/07/2012 tarihinde açılmış olması karşısında, işe giriş bildirgesi ve bildirim bulunmayan 10/08/1996-31/11/1996 tarihler arası tespite konu sürenin hak düşürücü süre kapsamında kaldığı değerlendirilerek varılacak sonuca göre karar verilmelidir

O halde, davalı kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve ... Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesince istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin kararının kaldırılarak İlk Derece Mahkemesince verilen hüküm bozulmalıdır.