Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2021/283 K.2021/4906

Dava, hizmet tespiti istemine ilişkindir. Mahkemece (kapatılan) 21. Hukuk Dairesinin bozma ilamına uyarak davanın kısmen kabulü ile davacının davalı işyerinde 13/06/1997-01/08/2000 tarihleri arasında 963 gün hizmet akdine tabi olarak çalıştığının tespitine karar vermiştir. Hükmün, davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar verildi. Dava, davacının 01/04/1997 - 01/08/2000 tarihleri arasında davalı işverene ait işyerinde geçen ve Kuruma bildirilmeyen sigortalı çalışmalarının tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece verilen bir önceki karar, (kapatılan) 21. Hukuk Dairesi 19/04/2016 tarihli 2015/17469 E. 2016/6909 K. sayılı ilamı ile ; “davalı işverenin yaptığı inşaatın sahibi olan ...’a; inşaatın ruhsat tarihi, işin ne zaman başladığı ve ne zaman bittiği, davacının bu inşaatın hangi evrelerinde ve kimlerle çalıştığını sormak, belediyeden ve ilgili yerlerden buna dair ruhsatları ve belgeleri getirmek, buna göre yapılan işin hangi tarihler arasında yapıldığını netleştirmek,

davalı işyerinin sicil numarası ve tam adı belirtilerek ilgili Sosyal Güvenlik Kurumu Müdürlüğünden ihtilaflı döneme ilişkin tüm dönem bordrolarını getirtmek ve bu bordrolarda ihtilaflı dönemin tamamında kayıtlı ve tarafsız tanıklar saptanarak bunların bilgilerine başvurmak, bordrolarda adı geçen kişilerin adreslerinin tespit edilememesi veya beyanları ile yetinilmediği takdirde, zabıta,

muhtarlık marifetiyle davacının çalışmasını bilebilecek nitelikte komşu işyeri tanıkları araştırılıp tespit edilerek çalışmanın niteliği ile gerçek bir çalışma olup olmadığı yönünde yöntemince beyanlarını almak ve gerçek çalışma olgusunu somut ve inandırıcı bilgilere dayalı şekilde ortaya koyduktan sonra sonucuna göre karar vermek...” şeklinde bozulma nedenleri işaret edilerek bozulmuştur.

Somut olayda, aleyhine hüküm kurulan ... İnşaat Ltd. Şti.'nin ticaret sicil kaydının TTK'nın geçici 7. maddesi uyarınca 02/07/2014 tarihinde re'sen terkin edildiği anlaşılmıştır.

Medeni haklardan istifade (hak) ehliyeti bulunan her tüzel kişi taraf ehliyetine de sahiptir. Tüzel kişiliğin son bulması ile artık eski tüzel kişinin taraf ehliyeti de son bulur. Dava devam ederken tüzel kişiliğin son bulması halinde davaya devam edilmesine imkan yoktur. Taraf ehliyeti kamu düzeni ile ilgili olup hakimin bu hususu resen göz önünde bulundurması zorunludur.

Limited şirketin tüzel kişiliği ticaret sicilinden silinmesi (terkini) ile sona erer. Fesih ve tasfiye işlemi, bir tüzel kişiliğin son bulmasını ifade eder. Tüzel kişiliğini kaybeden limited şirketlere davada husumet tevcih edilebilmesi için şirketin yeniden ihyasına gidilerek yargılamanın limited şirket tüzel kişiliğine karşı devamının sağlanması gerekmektedir. Taraf sıfatının bulunmaması halinde dava, sıfat yokluğundan (husumet yönünden) reddedilecektir.

Tüzel kişiliği sona eren şirketin ihyası için tasfiye memuru ile Ticaret Sicili'ne husumet yöneltilerek görevli asliye ticaret mahkemesinde ayrı bir dava açılması için davacı tarafa HMK'nın 52. ve 54. maddeleri hükümleri uyarınca uygun bir önel verilmelidir. Dava açıldığı, takdirde ve alınacak sonuca göre eldeki davaya devam edebilme olanağı bulunduğu belirlendiğinde, tüzel kişiliğe tebligat yapılarak, usulüne uygun şekilde taraf teşkili sağlandıktan sonra işin esasına girilerek davanın sonuçlandırılması gerekir.

Yapılacak iş; şirketin sicilden terkin işlemi yapıldığı için davalı ... İnşaat Ltd. Şti. ile ilgili olarak ihyası sağlanmak üzere davacıya süre vermek, taraf teşkilini sağlamak ve sonucuna göre karar vermekten ibarettir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, temyiz eden davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.