Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2021/3319 K.2021/6464

Dava, vergi indiriminden yararlanarak yaşlılık aylığına hak kazandığının tespiti istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın konusuz kalması nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına dair verilen karara karşı, davalı Kurum vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, ... Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesince, istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece kararının kaldırılmasına ve davanın kabulüne karar verilmiş, kararın davacı vekilince temyiz edilmesi üzerine, Dairemizin 21.09.2020 günlü ve 2020/6629-2020/4643 E.K. sayılı ilamı ile bozulmasına karar verilmiştir.

... Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesince bozmaya uyularak, yapılan yargılama ile istinaf başvurusunun kabulü ile kararın kaldırılmasına, davanın reddine dair verilen kararın davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

I-İSTEM

Davacı vekili, sağlık kurulu raporu ile %40 oranında engelli olduğu tespit edilen ve İş Kurumu aracılığıyla engelli kadrosundan istihdam olunan davacı yönünden erken emeklilik şartlarının oluştuğunu ileri sürerek, davacıya tahsis talep tarihi olan 31.01.2010 tarihinden itibaren emekli maaşı bağlanmasına karar verilmesini istemiştir.

II-CEVAP

Davalı Kurum vekili, kurum işlemlerinin usul ve yasaya uygun olduğunu, davacının yasada aranan emeklilik şartlarını taşımadığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

III-MAHKEME KARARI

A-İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece; yargılama devam ederken, davacının 09/04/2018 tarihli tahsis talebine istinaden 15/04/2018 tarihinden itibaren maluliyet ve vergi indirimi olmadan yaşlılık aylığı bağlandığının tespit edildiği gerekçesiyle davanın konusuz kalması nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına dair karar verilmiştir.

B-BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

Dairemiz bozma ilamı sonrası, Bölge Adliye Mahkemesince, davacıya, 12/09/2017 tarihli oturumda dayandığı ilgili raporları Merkez Sağlık Kuruluna ibraz ederek 193 sayılı Kanun gereğince rapor alması için başvuru yapmak üzere süre verilmesine karar verildiği ancak davacı tarafça ilgili başvuruların ve itirazların yapılmadığı, hal böyle iken davacının engellik indiriminden yararlanmaya hak kazandığına dair alınmış bir idari karar bulunmadığı, işe girerken alınan rapora dayalı engellik indiriminden yararlanarak,

yaşlılık aylığı bağlanmasının 193 Sayılı Gelir Vergisi Kanununun "İndirim Halleri" başlıklı 31. maddesi, 5510 sayılı Yasanın Geçici 10.maddesi, 506 sayılı Yasanın 60/C-b maddesi ve geçici 87. maddesi hükümleri doğrultusunda mümkün olmadığı gerekçeleriyle, davalı Kurum vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile Kocaeli 1. İş Mahkemesinin 04/12/2018 tarih ve 2014/506 Esas, 2018/353 Karar sayılı kararının kaldırılmasına ve davanın reddine karar verilmiştir.

IV-TEMYİZ KANUN YOLUNA BAŞVURU VE NEDENLERİ

Davacı vekili, yargılama sırasında davacının Merkez Sağlık Kuruluna başvurması için süre verildiğini ancak bu hususun emeklilik hakkına ilişkin yenilik getirmeyeceğinden bahisle yerine getirilmediğini, davacının 506 sayılı yasanın 60/C-b maddesinde öngörülen erken emeklilik şartlarını taşıdığını belirterek, kararın temyizen bozulmasını istemiştir.

V-İLGİLİ HUKUK KURALLARI VE İNCELEME

Dava, davacının vergi indirimine dayalı emeklilik istemine ilişkindir. Davanın yasal dayanaklarından 506 sayılı Kanunun malullük ve engellilik hükümlerine ilişkin geçiş hükümlerini düzenleyen 5510 sayılı Yasa'nın geçici 10. maddesinde ''.... Bu Kanunun yürürlük tarihinden önce sigortalı olup bu Kanunun yürürlük tarihinden önce veya sonra engelliliği nedeniyle vergi indiriminden yararlanmaya hak kazanmış durumda olan sigortalılar hakkında, 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununun mülga 60 ıncı maddesinin (c) bendinin (b) alt bendi ve geçici 87 nci maddesine göre işlem yapılır.

506 sayılı Yasanın 60/C-b maddesi, “sakatlığı nedeniyle gelir vergisi indiriminden yararlanmaya hak kazanmış olan sigortalıların yaşları ne olursa olsun en az 15 yıldan beri sigortalı bulunmak ve en az 3600 gün malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primi ödemiş olmak şartıyla yaşlılık aylığından yararlanacaklarını” öngörmekte olup, bu koşulların başında ise öncelikle ve özellikle “sakatlığı nedeniyle gelir vergisi indiriminden yararlanmaya hak kazanmış olmak” hususunun saptanması önem arz etmektedir.

Anılan hususun saptanması işi ise, 199 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 3239 sayılı Kanunla değişik 31/2 maddesine göre, sakatlık indiriminden yararlanmak için yetkili hastanelerin sağlık kurullarından alınan raporla Maliye Bakanlığı bünyesindeki “Merkez Sağlık Kurulu” tarafından değerlendirilerek iş gücü kaybı oranları ve buna göre sakatlık dereceleri belirlenmekte ve bu belirlemeye dayalı olarak da ilgili şahsın vergi indiriminden yararlanmaya hak kazanıp kazanmadığına karar verilmektedir.

193 sayılı Gelir Vergisi Kanunun 31/1. maddesinde; çalışma gücünün asgari %80'ini kaybetmiş bulunan hizmet erbabı birinci derece sakat, asgari %60'ını kaybetmiş bulunan hizmet erbabı ikinci derece sakat, asgari %40'ını kaybetmiş bulunan hizmet erbabı ise üçüncü derece sakat sayılarak aynı maddenin ikinci fıkrasındaki oranlarda indirime gidileceği, 31/son maddesinde ise sakatlık derecelerinin tespit şekli ile uygulamaya ilişkin esas ve usuller Maliye, Sağlık ve Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlıklarınca bu konuda müştereken hazırlanacak bir yönetmelik ile belirleneceği düzenlenmiştir.

Yasanın verdiği yetkiye dayanılarak Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması Ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik hazırlanmış ve 16.07.2007 tarihli Resmi Gazetede yayınlanarak yürürlüğe girmiştir.

Üstelik 30.03.2013 tarihli Resmi Gazete'de yayınlanan en son tarihli Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırılması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik Hükmünün 8. maddesi raporların düzenlenmesi ve özür oranının belirlenmesine ilişkin olarak özür oranlarının cetvelde bulunan oranlara göre özürlü sağlık kurullarınca belirleneceği ifade edilmiştir.

Somut olayda, ... Devlet Hastanesi’nin 07/04/1995 tarihli raporuna göre sakatlık derecesi %40 olarak tespit edilen ve 17/07/1995 tarihinde Tekel Yaprak ve Tütün İşletme Müdürlüğünce istihdam edilen davacının, 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 31. maddesinde öngörülen engellilik indiriminden faydalanmak üzere Gelir İdaresi Başkanlığına müracaat ettiği, sevk edildiği Dr ...

Eğitim ve Araştırma Hastanesi Sağlık Kurulu’nun 07/06/2005 tarih ve 12580 sayılı raporuyla iş gücü kaybı oranının %44 olduğunun belirlendiği, anılan raporun sakatlık derecesinin tespit edilmesi için Merkez Sağlık Kuruluna sunulduğu, Kurulun 14/10/2005 tarih ve 53771 sayılı raporu ile davacının çalışma gücü kaybının %30 olduğu ve engellilik indiriminden yararlanmasının mümkün olmadığının belirlendiği, şu halde her iki rapor arasında çelişki bulunduğu anlaşılmaktadır.

Yapılacak iş, öncelikle davacının tahsis talebinin olup olmadığını araştırmak, var ise; tahsis talep tarihi itibariyle vergi indiriminden yararlanacak şekilde çalışma gücü kaybı oranını %40 ve üzerinde kaybedip kaybetmediğine dair davacının özürlülük oranını belirlemek üzere tüm hastane evrakının Merkez Sağlık Kuruluna gönderilmesi suretiyle rapor almak ve oluşacak sonuca göre karar vermekten ibarettir. Açıklanan maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, eksik inceleme ve araştırma sonucu karar verilmesi, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir. O hâlde, davacı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve Bölge Adliye Mahkemesi kararı bozulmalıdır.