Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2021/3473 K.2021/10115

Dava, rücuan tazminat istemine ilişkindir.

Mahkemece, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davacı Kurum ve davalı ... vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

İnceleme konusu davada; Dosyada alınan 25.08.2014 tarihli kusur raporu ile davalı işveren ... kusursuz, sigortalı sürücü Tamer Başol %60, diğer sürücü ... %40 oranında kusurlu bulunmuş, davanın kabulüne dair ilk karar Dairemizin 07.11.2018 tarihli ilamı ile 506 sayılı yasanın 92. Maddesi değerlendirilmek suretiyle hüküm kurulması gerektiği yönünden bozulmuştur. Bozma ilamına uyularak davanın kısmen kabulüne karar verilmiş ise de, yapılan inceleme ve araştırma hüküm kurmaya yeterli değildir.

09.05.1960 gün ve 21/9 sayılı Yargitay İçtihadı Birleştirme kararında da açıkça vurgulandığı üzere, bir Mahkemenin Yargıtay Dairesince verilen bozma kararına uyması sonunda; Mahkeme yönünden o kararda gösterilen şekilde inceleme ve araştırma yaparak, yine bozma kararında açıklanan hukuki esaslar çerçevesinde hüküm kurmak yükümlülüğü doğar. Bu hukuki aşama "usuli kazanılmış hak" olarak adlandırılır. Bu hukuki müessese mahkemeye, hükmüne uyduğu yargıtay bozma kararındaki esaslar ve istenilenler kapsamında işlem yapmak ve hüküm kurma zorunluluğunu getirir.

506 sayılı Yasa'nın 92. maddesi "Malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları ile iş kazalarıyla meslek hastalıkları sigortasından hak kazanılan aylık ve gelirler birleşirse, sigortalıya veya hak sahibine bu aylık ve gelirlerden yüksek olanın tümü, eksik olanın da yarısı bağlanır. Bu aylık ve gelirler eşitse, iş kazalarıyla meslek hastalıkları sigortasından bağlanan gelirin tümü, malullük, yaşlılık ve ölüm sigortalarından bağlanan aylığın da yarısı verilir." düzenlemesini içermektedir.

İş kazası sonucu sürekli iş göremez hale gelen sigortalıya gelir bağlandığı, gelir bağlama tablosunda ise 92. maddeye yer verildiği görülmektedir. Kurumun, sigortalıya bağlanan ilk peşin sermaye değerli gelirden fazlasını isteme hakkı bulunmadığı gibi; bağlanan gelirin kesildiği veya kesilmesi gereğinin, yargılama sürecinde ortaya çıktığı durumlarda, Kurumun ödemediği veya ödeyemeyecek olduğu gelir kesimini rücuan isteyemeyeceği yönü de, tazmine yönelik davada gözetilmesi gereken genel ilkeler arasında bulunmaktadır.

Somut dosyada, davacı kurum tarafından gelirleri 01.03.2008 tarihinde 506 sayılı yasa 92. Madde kapsamında yarıya indirildiği, gelirin yarıya indirildiği tarih itibariyle hak sahibi ...'a 40.598.85 TL,Elçin Başol'a 13.698.72 TL ilk peşin sermaye değerli gelir hesaplandığı, hak sahibi ...'un 01.07.2014 tarihinde gelirinin kesildiği,17.02.2008-24.07.2014 döneminde 6.146.29 TL fiili ödeme yapıldığı, 01.03.2008 tarihinde geçerli ilk peşin sermaye değerli gelirinin 7.654.48 TL olduğu bildirilmiştir. Ancak 92. Madde uygulanmadan önce ... yönünden bildirilen ilk peşin sermaye değerli gelirlerin daha fazla olduğu görülmektedir.

Mahkemece, davalının tazminle sorumlu olduğu ilk peşin sermaye değerli gelir miktarı belirlenirken, gelirin başladığı 17.02.2008 tarihi itibariyle 506 sayılı Yasanın 92. maddesi uyarınca indirilmiş hali üzerinden hesaplanan ilk peşin sermaye değerli gelir miktarına, 17.02.2008-01.03.2008 tarihleri arasında yapılan fiili ödeme miktarının yarısının eklenmesi suretiyle bulunan tutar olduğu gözetilmeli, bu şekilde belirlenen miktarın ise herhalde 92. maddenin uygulanmasından önceki ilk peşin sermaye değerli gelir tutarını geçemeyeceği dikkate alınmalıdır.

Ayrıca hak sahibi ... işe girmesi nedeniyle gelirden çıktığından; gelire giriş tarihinde geçerli ilk peşin sermaye değerli gelir ile gelire giriş tarihinden gelirden çıkma tarihine kadar ödenen fiili ödeme tutarı karşılaştırılarak, miktarı düşük (az) olanın hesaplamada esas alınması gerekmektedir. Bu şekilde kurum alacağı belirlendikten sonra hasıl olacak sonuç değerlendirilmek suretiyle karar verilmelidir.

Mahkemece yukarıda belirtilen maddi ve hukuki olgular değerlendirilerek karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde, davacı kurum ve davalı ... vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.