Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2021/4377 K.2021/15482

Bölge Adliye Mahkemesi : ... Bölge Adliye Mahkemesi ... Hukuk Dairesi

Dava, sosyal güvenlik destek primine tabi olarak çalıştığına ilişkin hizmet tespiti talebinden ibarettir.

İlk Derece Mahkemesince, davanın kısmen kabulüne dair verilen karara karşı, davalılar ve feri müdahil Kurum vekilleri tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, ... Bölge Adliye Mahkemesi .... Hukuk Dairesince davalılar vekilerinin ve feri müdahil Kurum vekilinin istinaf başvurularının kabulüne, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın reddine karar verilmiştir.

... Bölge Adliye Mahkemesi ... Hukuk Dairesi kararının davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

I-İSTEM

Davacı vekili, davacının davalı işverenlere ait işyerlerinde 16.02.2005 - 31.01.2015 tarihleri arasında kesintisiz olarak geçen sigortalı çalışmalarının tespitini istemiştir. Davacı vekili, 26/10/2016 tarihli celsede, talebinin Sosyal güvenlik destek primine tabi çalışmanın tespitine yönelik olduğunu beyan etmiştir.

II-CEVAP

Davalı ... Kuyumculuk Altın İşleme San. Tic. A.Ş. vekili, husumet itirazlarının bulunduğunu, davacının ... Kıymetli Madenler Kuyumculuk ...San Tic. A.Ş'nin çalışanı olduğunu, müvekkili şirketin diğer davalı şirketin devamı olmadığını savunmuştur. Davalı .... Kıymetli Madenler Kuyumculuk Telekom San. Tic. A.Ş. vekili, dava dilekçesinde davalı olarak gösterilen şirket ile müvekkili şirketin hiçbir bağlantısının bulunmadığını, şirket ortaklarının farklı kişiler olduğunu, bu nedenle müvekkili şirkete husumet yöneltilemeyeceğini beyanla davanın reddini talep etmiştir. Feri müdahil Kurum vekili, ileri sürerek davanın reddini istemiştir.

III-MAHKEME KARARI

A-İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece, davanın kısmen kabul, kısmen reddine;

Davacının davalı işveren ... Kuyumculuk Altın İşleme San. Tic. A.Ş.'ne ait 155972.35 sicil sayılı işyerinde 01/03/2005-14/08/2005 tarihleri arasında hizmet akdine dayalı olarak asgari ücret ile ve sosyal güvenlik destek primine tabi şekilde 164 gün çalıştığı, 164 günlük çalışmasının kuruma bildirilmediğinin,

Davalı işveren... Kuyumculuk Altın İşleme San. Tic. A.Ş.'ne ait 291485.35 sicil sayılı işyerinde 15/08/2005-31/08/2005 tarihleri arasında hizmet akdine dayalı olarak asgari ücretle ve sosyal güvenlik destek primine tabi şekilde 16 gün çalıştığı, 16 günlük çalışmasının Kuruma bildirilmediğinin,

Dahili Davalı işveren ... Kıymetli Madenler Kuyumculuk Telekom San. Tic. A.Ş.'ne ait 1259933.35 sicil sayılı işyerinde 01/09/2005-31/12/2013 tarihleri arasında hizmet akdine dayalı olarak asgari ücret ile ve sosyal güvenlik destek primine tabi şekilde 3000 gün çalıştığı, 3000 günlük çalışmasının Kuruma bildirilmediğinin tespitine; fazlaya ilişkin taleplerin reddine, karar verilmiştir.

B-BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

Bölge Adliye Mahkemesi, “davacının isteminin, 506 sayılı Yasa’nın 63/A maddesi kapsamında yaşlılık aylığı kesilerek tüm sigorta kollarına tabi çalışma tespiti olmadığı, 63/B kapsamında Sosyal Güvenlik Destek Primine tabi çalışmanın tespitini talep ettiği görülmekle, Sosyal Güvenlik Destek Primine tabi çalışma sürelerinin 506 sayılı Kanuna göre sigortalılık süresi olarak değerlendirilmeyeceği hususu da gözetilerek davacının davasının reddine karar verilmesi gerekirken aksi yönde kabul kararı verilmesi doğru olmamıştır.” gerekçesiyle 1-Davalı ...

Kuyumculuk Altın İşleme San. ve Tic. A.Ş. vekili, dahili davalı .... Kıymetli Madenler Kurumculuk Telekominikasyon San. ve Tic. A.Ş. vekili ve fer'i müdahil SGK Başkanlığı vekilinin istinaf başvurularının kabulü ile; ... 12. İş Mahkemesi'nden verilen 05/02/2019 tarih, 2016/252 Esas ve 2019/21 Karar sayılı kararının 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b.2 hükmü gereğince kaldırılmasına, davanın reddine, karar vermiştir.

IV-TEMYİZ KANUN YOLUNA BAŞVURU VE NEDENLERİ

Davacı vekili, davacının fiilen çalışma olgusunun varlığına rağmen bu dönemde oluşan kıdem ve ihbar tazminatı haklarının da akıbetinin belirsiz hale geldiğini, davacının fiilen çalışma olgusu sabit olup, buna rağmen çalışma süresini, bundan kaynaklı kıdem tazminatı ve ihbar tazminatı haklarını etkileyecek kararın hakkaniyete aykırı olduğunu belirterek temyiz kanun yoluna başvurmuştur.

V-İLGİLİ HUKUK KURALLARI VE İNCELEME

506 sayılı Kanunun 63/A bendi hükmüne göre yaşlılık aylığı almakta iken çalışmaya başlayanların yaşlılık aylıkları bu çalışma olgusuna dayalı ve onunla sınırlı olarak kesilmektedir. Ancak aynı Kanunun 63/B bendi kapsamında sigortalının istemi bulunması halinde sigortalı adına sosyal güvenlik destek primi ödenerek veya sigortalı adına tüm sigorta kollarından prim ödenmesi durumunda bunun sigortalının aylığı kesilmeden çalışma tercihini gösterdiği kabulüyle aylığı kesilmeden çalışmaya devam etmesi mümkündür.

506 sayılı Kanun’un 63/B bendi hükmünde, tekrar çalışma başlangıcından, çalışma olgusu süresince, sigortalı adına sosyal güvenlik destek primi ödenmesi suretiyle, sigortalıya bağlanan yaşlılık aylığının ödenmesine devam edileceğinin düzenlendiği, yaşlılık aylığı almakta iken tekrar çalışmaya başlayan sigortalı için, 506 sayılı Kanunun 63. maddesinin son fıkrası, sigortalılara 506 sayılı Kanunun 63. maddesinin A ya da B bendinden yararlanmak için bir tercih hakkı tanıdığı nazara alınmalıdır.

Sigortalı ister sosyal güvenlik destek primi, isterse tüm sigorta kollarına tabi olarak çalışsın, Kanunun öngördüğü belli bir sosyal güvenlik kuruluşu sigortalısı olması, kamu düzenine ilişkin, kişiye bağlı, vazgeçilmez ve kaçınılmaz hak ve yükümlülük doğuran bir hukuksal statü yaratır.

Bu statüye Kurumun prim tahakkuk ettirmesi, sigortalının iş kazası geçirmesi veya meslek hastalığına yakalanması halinde kendisi ya da hak sahiplerine gelir bağlanması gibi çeşitli sonuçlar bağlanmıştır.

Bu sonuçlar kapsamında davacının bildirim yapılmayan dönemlerdeki çalışmalarının tespitini istemekte hukuki yararının bulunduğu ve aksinin kabulü halinde yaşlılık ya da emekli aylığı alan kişilerin sigortasız çalıştırılabileceği gibi sosyal güvenlik hakkının zorunlu ve vazgeçilemez niteliğine aykırı bir sonuç çıkacağı açıktır.

Dosya kapsamından, davacının isteminin, 63/B kapsamında sosyal güvenlik destek primine tabi çalışmanın tespiti olduğu, ilk derece mahkemesince davacının sosyal güvenlik destek primine tabi şekilde çalıştığının tespitine dair hükmün, Bölge Adliye Mahkemesince ortadan kaldırılmasına, sosyal güvenlik destek primine tabi çalışmanın sigortalılık süresinden sayılmayacağından bahisle davanın reddine karar verildiği anlaşılmaktadır.

Sosyal güvenlik destek primine tabi çalışma sigortalılık süresinden sayılmıyor olsa da, eldeki dava dosyasında 63/B kapsamında sosyal güvenlik destek primine tabi çalışmanın tespitine hükmedilmesi halinde, bu hükmün, işçilik alacakları davasına, buna ilave olarak davacının iş kazası, meslek hastalıkları, hastalık ve analık sigortası kapsamına alınmasına etkili olacağı düşünüldüğünde, davacının davayı açmakta hukuki yararının bulunduğu ortadır.

Bu durumda Mahkemece, davacının davasını açmasında hukuki, korunmaya değer ve güncel bir yararının bulunduğu kabul edilerek işin esasına girilmeli, toplanan tüm deliller birlikte değerlendirilmek suretiyle sonucuna göre bir karar verilmelidir.

O halde, davacı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve ... Bölge Adliye Mahkemesi ...Hukuk Dairesi’nce verilen karar bozulmalıdır.