Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2021/4500 K.2021/13991

Dava, 01.05.2014 ile 06.07.2016 tarihleri arasında kesintisiz çalışmanın tespiti istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne dair verilen karara karşı davalı vekili ve fer’i müdahil Kurum vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, ... Bölge Adliye Mahkemesi ...Hukuk Dairesince, kararın kaldırılmasına ve davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

... Bölge Adliye Mahkemesi ... Hukuk Dairesince verilen kararın, davalı ve fer’i müdahil Kurum vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

A) DAVACININ İSTEMİ

Dava, davacının davalıya ait işyerinde 01.05.2014 ile 06.07.2016 tarih aralığında çalışmanın kesintisiz olduğunun tespiti istemine ilişkindir.

B) DAVALILARIN CEVABI

Davalı ve fer’i müdahil Kurum vekilleri, Kurum kayıtlarının resmi belge vasfında olduğunu, aksinin ancak yazılı deliller, ücret bordroları ve sair nitelikteki belgeler ile ispat edilebileceğini, hak düşürücü süre itirazında bulunduklarını belirterek; davanın reddini talep etmiştir.

C) İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARI

İlk Derece Mahkemesince, davanın kabulüne dair karar verilmiştir.

D) BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİNİN KARARI

Davalı ve fer’i müdahil Kurum vekilleri tarafından, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinafa başvurulması üzerine; kararın kaldırılmasına ve davanın kısmen kabulüne dair karar verilmiştir.

E) TEMYİZ TALEBİ

Davalı ver fer’i müdahil Kurum tarafından, Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın kaldırılmak suretiyle bozulmasına karar verilmesi talep olunmuştur.

F) DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

1-Davalı ve fer’i müdahil Kurum vekillerinin temyiz itirazlarının incelenmesi yönünden, temyiz itirazlarının reddine karar verilmesi gerekmiştir.

2-Davacı vekilinin temyiz itirazları yönünden yapılan incelemede; dava, 506 sayılı Kanunun 79/10. (5510 sayılı Kanun’un m. 86/9.) maddesi uyarınca açılmış hizmet tespiti davasıdır.

Maddeye göre, “Yönetmelikle tespit edilen belgeleri işveren tarafından verilmeyen veya çalıştıkları Kurumca tespit edilemeyen sigortalılar, çalıştıklarını hizmetlerinin geçtiği yılın sonundan başlayarak 5 yıl içerisinde mahkemeye başvurarak alacakları ilam ile ispatlayabilirlerse, bunların mahkeme kararında belirtilen aylık kazanç toplamları ile prim ödeme gün sayıları nazara alınır.” Hizmet akdi ile bir veya birden fazla işveren tarafından çalıştırılanların hizmetlerin tespitine ilişkin davalar, kamu düzenine ilişkindir.

Bu nedenle özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmesi zorunludur. Bu çerçevede hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyerek, gerekli araştırmaların re'sen yapılması ve kanıtların toplanması gerektiği göz önünde bulundurulmalıdır.

Taraf tanıklarının sözleri değerlendirilirken bunların inandırıcılığı üzerinde durulmalı, verdikleri bilgilere nasıl vakıf oldukları, işveren ve işçiyle, işyeriyle ilişkileri, bazen uzun yılları kapsayan bilgilerin insan hafızasında yıllarca eksiksiz nasıl taşınabileceği düşünülmeli ve tanıklar buna göre dinlenilmeli, re’sen araştırma kapsamında sadece taraf tanıkları ile yetinilmeyip mümkün oldukça işyerinin müdür, amir, şef, ustabaşı ve postabaşı gibi görevlileri ve o işyerinde çalışan öteki kişiler ile o işyerine komşu ve yakın işyerlerinde bu yeri bilen ve tanıyanlar dahi dinlenerek tanık beyanlarının sağlığı denetlenmeli ve çalışma olgusu böylece hiç bir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak biçimde belirlenmelidir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden; dava dışı 1137037 sicil numaralı işyerinden davacının 10.06.2014 tarihine kadar bildirimi olduğu, davalı işyeri nezdinde ise 18.03.2016 – 06.07.2016 tarih aralığında bildirimi olduğu; öte yandan ilgili emniyet müdürlüğünden gelen kayıtlara göre davalı firma nezdinde seferlerinin başlangıç tarihinin 24.05.2014, son seferin 03.04.2016 olduğu anlaşılmaktadır.

Bu kapsamda, davacının 10.06.2014 sonrasındaki çalışmalarının tespiti yerinde ise de, reddedilen kısım yönünden araştırmanın eksik olduğu saptanmıştır.

Mahkemece, davacının 24.05.2014 tarihli otogar giriş kaydı bulunması hususu dikkate alınarak, bildirimleri yapılan dava dışındaki işyeri ile ilgili çalışmanın açıklattırılması, işbu çalışmanın ne şekilde gerçekleştiği, gerçek olup olmadığı, sorulmak suretiyle açıklığa kavuşturulmalıdır. Bu çerçevede iki işyerinde çalışma söz konusu değilse, dava dışı işyerinden bildirimin gerçek olmadığı iddiası var ise; iptalinin gerektiği bu hususun dava dışı işverenin de hak alanını ilgilendirdiğinden; söz konusu işverenin de davaya katılımı sağlanmalı; deliller araştırılmak sureti ile sonuca göre karar verilmelidir.

O hâlde, davalı ve feri müdahil Kurum vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve ... Bölge Adliye Mahkemesi.... Hukuk Dairesince verilen karar bozulmalıdır.