Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2021/4512 K.2021/16371

Dava, iş kazasının tespiti istemine ilişkindir. İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın reddine dair verilen karara karşı davacı vekilli tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, ... Bölge Adliye Mahkemesi ... Hukuk Dairesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir. ... Bölge Adliye Mahkemesi .... Hukuk Dairesince verilen kararın, davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

I-İSTEM

Davacı vekili, davacının davalıya ait kiraz bahçesinde bedel karşılığında kiraz toplamak için, işçi olarak çalıştığı, davacının verilen talimat doğrultusunda 30/06/2011 tarihinde bahçede kiraz toplamak için ağaca çıktığı, davacının dengesini kaybederek kiraz ağacından düştüğü, düşme sonrasında davacıda herhangi bir bayılmanın olmadığı, bilincinin yerinde olduğu, davacı düştükten sonra davalı ...'in davacının yanına geldiği, davacının baygın olduğunu düşünerek yüzüne su attığı, davacının da "bilincinin yerinde olduğunu, baygın olmadığını bel bölgesinin iyi olmadığını, ambulans çağrılması istediğini" söylediği,

...'in diğer davalı ...'in yanına gittiği, iki davalının daha sonra davacının yanına gelerek "bizim sigortamız yok, işçilerinde sigortası yok, bizi mahvederler, ambulansa gerek yok, ben kendi arabam ile götürürüm" dediği, davacının ise "beni yerimden oynatmayın, benim için ne olur ambulans çağırın, taksi ile götürmeyin" demesine rağmen, davalıların davacıyı kol ve bacaklarından tutarak,

arabaya bindirdikleri, aracın arka koltuğuna davacının bacakları sığmayınca davalı ... tarafından ayak bölgesinden içeri doğru iterek sığdırmaya çalıştığı, diğer davalı ...'de davacının boyun bölgesinde tutarak belini büküp arabaya zorla yerleştirmeye çalıştığı, davacının yapmayın diye ısrar ettiği, davalıların davacıyı dinlemedikleri, bu yapılanlardan sonra davacının kaburgalarının akciğerlerine battığı ve bel omuriliğinin dengesiz bükülmelerden dolayı zarar gördüğü, davacının uzun zamandan beri hastanelerde tedavi gördüğü, yürüyemediği ve ne zaman yürüyeceğinin belli olmadığı,

davalıların söz konusu bahçede davacı ve diğer işçiler için emniyet ve iş güvenlik tedbirlerini almadığı, ...

Asliye Hukuk (İş) Mahkemesinde 2016/52 Esas sayılı dosya ile maddi ve manevi tazminat dosyasında ...'ndan gelen 25/04/2018 tarihli yazı cevabında söz konusu kazanın iş kazası olmadığının beyan edildiği, davacının yaşadığı kazanın Sosyal Sigortalar Mevzuatı kapsamında bir iş kazası olduğu ve 2016/52 Esas sayılı dosyanın 06/02/2019 tarihli celsesinde iş kazasının tespiti davasını açmaları için bir aylık kesin süre verildiği, tüm bu nedenlerle davacının 30/06/2011 tarihinde yaşamış olduğu kazanın iş kazası niteliğinde olduğunun tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II-CEVAP

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle, davacının davasında haklılığını doğrulama kabiliyetini haiz herhangi bir yasal mevzuat konusu değildir. Müvekkil kurum kayıtları incelendiğinde ve konuya ilişkin mevzuat hükümleri nazara alındığında açılan davanın hukuki dayanaktan yoksun olduğu görülecektir. Kesinlikle kabul manasına gelmemekle birlikte şayet böyle bir durum var ise dahi, kuruma bildirilmeyen bir olaydan müvekkil kurumun sorumluluğu cihetine gidilmesi hukuken mümkün değildir. Bu itibarla davacının haksız davasının dinlenilme kabiliyeti bulunmadığından bahisle reddine karar verilmesi talep etmiştir.

III-MAHKEME KARARI

A-İLK DERECE MAHKEME KARARI

Olayın meydana geldiği yerin 5510 ve 4857 sayılı Kanun kapsamında da yer almadığı davacı ... sigortalı bir çalışan olmadığı nedenleri ile olayın bir iş kazası sayılamayacağından bahisle davanın reddine karar verilmiştir.

B-BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

Dosya kapsamı, delil durumu itibariyle, ...Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi 2019/10 Esas 2020/30 Karar sayılı kararında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesi bakımından usul ve esas yönünden yasaya aykırı bir durum bulunmamasına göre, davacı vekilinin istinaf başvurusunun Hukuk Mahkemeleri Kanununun 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine, karar verilmiştir.

IV-TEMYİZ KANUN YOLUNA BAŞVURU VE NEDENLERİ

Davalı Kurum vekili, davaya konu kararın bozulmasını talep etmiştir.

V-İLGİLİ HUKUK KURALLARI VE İNCELEME

Dava, 30/06/2011 tarihinde davalıya ait kiraz bahçesinde kiraz toplama işinde çalışırken ağaçtan düşme şeklinde gerçekleştiği ddia edilen olayın iş kazası olduğunun tespitine dayanmakta olup Mahkemece davanın reddine karar verilmiş ise de yapılan araştırma ve inceleme hüküm kurmaya yeterli ve elverişli değildir.

Kaza tarihinde yürürlükte bulunan 5510 sayılı Kanunun 13. maddesinin birinci fıkrasında iş kazası,

a- Sigortalının işyerinde bulunduğu sırada,

b-(Değişik bend:17.04.2008-5754 S.K./8.mad) İşveren tarafından yürütülmekte olan iş nedeniyle sigortalı kendi adına ve hesabına bağımsız çalışıyorsa yürütmekte olduğu iş nedeniyle,

c-Bir işverene bağlı olarak çalışan sigortalının, görevli olarak işyeri dışında başka bir yere gönderilmesi nedeniyle asıl işini yapmaksızın geçen zamanlarda,

d-(Değişik bend:17.04.2008-5754 S.K./8.mad) Bu Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamındaki emziren kadın sigortalının, iş mevzuatı gereğince çocuğuna süt vermek için ayrılan zamanlarda,

e-Sigortalıların, işverence sağlanan bir taşıtla işin yapıldığı yere gidiş gelişi sırasında, meydana gelen ve sigortalıyı hemen veya sonradan bedenen ya da ruhen özüre uğratan olaydır.” şeklinde tanımlanmıştır.

Somut olaya dönüldüğünde, mahkemece, yeterince inceleme ve araştırma yapılmadığı, ...'ndan gelen 25/04/2018 tarihli yazı cevabında söz konusu kazanın iş kazası olmadığının beyan edildiği, olayla ilgili müfettiş raporunun düzenlenmediğinin bildirildiği, Mahkeme davacı tanıklarının dinlenildiği ve iş bu deliller doğrultusunda davacının, davalılara ait kiraz bahçesinde kiraz toplama işinde çalışırken ağaçtan düşme olayında, davacının davalı yanında sigortalı sayılacak bir çalışmasının bulunmadığı, davaya konu kazanın hizmet akdine dayanan bir iş ilişkisinden kaynaklanmadığı gerekçesiyle söz konusu kazanın iş kazası olarak kabul edilmesinin mümkün olmadığı yönünde karar verilmiş ise de; verilen kararın eksik inceleme ve araştırma ile karar verildiği görülmüştür.

Mahkemece yapılacak iş; yukarıda yapılan açıklamalar ışığında; davacı ile davalıya ait kiraz bahçesinde işçi olarak çalıştığını beyan eden davacı tanıklarının çalışma kayıt ve hizmet döküm cetvelleri getirtilmeli, davalıların iş yeri kayıtlarının olup olmadığı hususu araştırılarak varsa iş yeri sicil kayıtları getirtilmeli, davacının ve davalıların şahsi sicil dosyaları getirtilmeli, yine davalıların vergi kayıtları celbedilmeli, komşu iş yeri tanık araştırması yapılarak beyanlarına başvurulmalı, varsa ilgili ceza dosyası ve hastahane kayıtları da araştırılmak suretiyle tüm bu deliller bir arada değerlendirilerek olayın iş kazası olup olmadığı tam olarak belirlenmelidir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, eksik inceleme ve araştırma sonucu yazılı şekilde karar verilmesi, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davacı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve ... Bölge Adliye Mahkemesi ...Hukuk Dairesinin istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin kararı kaldırılarak İlk Derece Mahkemesince verilen hüküm bozulmalıdır.