Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2021/4588 K.2021/12796

Bölge Adliye Mahkemesi : ... Bölge Adliye Mahkemesi ...Hukuk Dairesi

Dava, hizmet tespiti istemine ilişkindir. İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kısmen kabulüne dair verilen karara karşı feri müdahil Kurum vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, ... Bölge Adliye Mahkemesi ....Hukuk Dairesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir. ... Bölge Adliye Mahkemesi .... Hukuk Dairesince verilen kararın, feri müdahil Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi

I-İSTEM

Davacı, 20/05/1993 tarihinde davalı işveren yanında işe başladığını, sigorta bildirgesi verildiği ancak primlerinin ödenmediğini ya da eksik ödendiğini, 20/05/1993-20/09/2001 tarihleri arasında çalıştığının tespitini, eksik bildirimlerinin tamamlanmasını, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesini talep etmiştir.

II-CEVAP

Davalı kurum, öncelikle davanın hak düşürücü yönünden reddi gerektiğini, kurumun resmi kayıtları incelenmesi gerektiğini, sadece tanık beyanlarına dayanılarak hüküm verilmemesini, davalı işverenin ve davacının kurum nezdindeki kayıtları dikkate alınması gerektiğini, mutlaka tanık dinlenmesi gerekiyorsa tanıkların, davacıyı tanıyan, çalıştığı iddia ettiği işyerindeki olayı bilen aynı zamanda dönem bordrolarında adı geçen kişilerden oluşması gerektiğini, kurum kayıtlarıyla çelişen tanık beyanlarının dikkate alınmaması gerektiğini beyan ederek; davanın açılmasına kurum sebebiyet vermediğini, davanın kabulü halinde vekalet ücretine hükmedilmemesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesini talep etmiştir.

Davalı ... cevap dilekçesi sunmamıştır.

III-MAHKEME KARARI

A-İLK DERECE MAHKEME KARARI

İlk derece mahkemesi, davanın kısmen kabulüne, davacının ... ve ortakları özel inşaat unvanlı 44003.563613.32.16 işveren sicil numaralı işyerinde 20/05/1993 günü 4/1-a kapsamında asgari ücrete göre hesaplanan prime esas kazanç ile 1 gün hizmet akdi ile çalıştığının tespitine fazlaya ilişkin taleplerin reddine karar verilmiştir.

B-BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

... Bölge Adliye Mahkemesi, usul ve esas açısından ilk derece mahkemesi kararını yerinde bulmak suretiyle; fer'i müdahil kurum vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermiştir.

IV-TEMYİZ KANUN YOLUNA BAŞVURU VE NEDENLERİ

Fer'i müdahil Kurum, davanın hakdüşürücü süreden reddi gerektiğini, Kurum kayıtlarının aksinin yazılı belgelerle ispatlanması gerektiğini, davada davalı sıfatıyla yer almaları ve lehlerine vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğini belirterek mahkeme kararının bozulmasını istemiştir.

V-İLGİLİ HUKUK KURALLARI VE İNCELEME

Davanın yasal dayanağı 506 sayılı Kanunun 79. maddesidir. 506 sayılı Kanunun 6. maddesinde ifade edildiği üzere, “sigortalı olmak hak ve yükümünden kaçınılamaz ve vazgeçilemez.” Anayasal haklar arasında yer alan sosyal güvenliğin yaşama geçirilmesindeki etkisi gözetildiğinde, sigortalı konumunda geçen çalışma sürelerinin saptanmasına ilişkin davaların, kamu düzenine ilişkin olması nedeni ile özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi zorunludur. Bu bağlamda, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde resen araştırma yapılarak kanıt toplanması gerektiği özellikle göz önünde bulundurulmalıdır.

İnceleme konusu dosyada; davacının 20.05.1993 tarihinde 563613 sicil numaralı ... işyerinde işe başladığına ilişkin işe giriş bildirgesinin Kuruma 24.06.1993 tarihinde intikal ettiği, bu dönem ilişkin bordro bulunmadığı, giriş bildirgesinin verildiği yılın serilerinden olduğu, 563613 sicil numaralı ... işyerinin 01.01.1989-31.12.1989 tarihleri arası Yasa kapsamında olduğu, ... ve ort. adına tescilli 374421 sicil nolu iş yerinin 01.05.1980-31.12.1983 tarihleri arasında yasa kapsamında olduğu, her iki iş yerinin adresinin aynı olduğu, emniyet tarafından tutulan tutanakta ... isimli şahısla yapılan görüşmede 1993 yılında davacının şuan ikamet ettiği evi yaptırırken kalıpçı olarak çalıştığını beyan ettiği, davacının bildirdiği tanıkların dinlendiği anlaşılmaktadır.

Somut dosyada, işverenliğe ait her iki sicil sayılı iş yerinin davaya konu inşaat iş yeri olup olmadığı , giriş bildirgesinin ne suretle kapsamdan çıktıktan sonra tanzim edilerek kuruma ibraz edildiği tespit edilmelidir. Davaya konu dönemde iddia olunan bina inşaatının mevcut olup olmadığı, inşaatın hangi yıllarda yapıldığı ve inşaatın ne kadar sürdüğü, inşaata ilişkin ruhsat, iskan ve abonelik kayıtları araştırılmalı, iş yeri ve komşu iş yeri tanıkları da belirlenerek çalışma ile ilgili beyanları alınmalı, tanıklarla ilgili ikamet ve çalışma kayıtları celp edilerek beyanları denetlenmeli, uyuşmazlık konusu döneme ilişkin kurum denetmen raporu olup olmadığı kurumdan sorulmalı, elde edilecek sonuç değerlendirilmek suretiyle karar verilmelidir.

Mahkemece yukarıda belirtilen hukuki ve maddi olgular göz önünde bulundurulmaksızın eksik inceleme ve araştırma sonucu yazılı şekilde karar verilmiş olması, usûl ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O hâlde, fer'i müdahil kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve ... Bölge Adliye Mahkemesi ... Hukuk Dairesinin istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin kararı kaldırılarak İlk Derece Mahkemesince verilen hüküm bozulmalıdır.