Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2021/4617 K.2021/12566

Dava, davalı işveren yanında geçen çalışmaları yönünden fiili hizmet süresi zammının tespiti istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne dair verilen karara karşı davalılar vekilleri tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesince istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesince verilen kararın, davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

I-İSTEM

Davacı, davalı ... ... Tersanesi 81. Döküm Fabrikasında dökümcü olarak geçen, ancak normal çalışma olarak bildirimi yapılan sürelerinin fiili hizmet zammı süresi kapsamında geçen çalışmalar olarak bildirilmesi gerektiğinin tespitini talep etmiştir.

II-CEVAP

Davalı işveren vekili, ... Tersanesi Komutanlığı İşletme Müdürlüğü bağlısı 81 Döküm Fabrikasının, 5510 sayılı yasanın 40. maddesinin (8) numaralı sırasındaki döküm fabrikası kapsamında olup olmadığının Sosyal Güvenlik Kurumu’ ndan sorulduğunu, Kurumun bu fabrikanın “döküm fabrikaları işyerlerinden” sayılmasının ve bu fabrikada çalışan işçilerin fiili hizmet zammı süresinden yararlandırılmasının mümkün bulunmadığını bildirmesi üzerine, çalışanların 4/a bildirimlerinin fiili hizmet zammı süresi kapsamından çıkarılarak normal bildirim olarak yapılmaya başlandığını beyanla davanın reddini istemiştir

Davalı Kurum vekili işlemlerin usul ve yasaya uygun olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

III-İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemesince “...-Davanın kabulü ile, Davacının ... Tersane Komutanlığı’ na ait 501 sicil nolu işyerinin 81 döküm fabrikasında 27.04.2010-14.06.2014 tarihleri arasında geçen, sigorta primi ödenmiş günler olan toplam 1455 günleri X 6 / 36 (2.fıkra 8.bent) formülüyle hesaplanan 1455 X 6 / 36 = 242 gün fiili hizmet zammı süresi bulunduğunun ve bu sürenin davacıya ait prim ödeme gün sayısına fiili hizmet süresi olarak eklenmesi gerektiğinin tespitine,...” karar verilmiştir.

IV-BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

Hukuk Dairesince “...Davalıların istinaf başvurularının HMK'nın 353/1-b-1 maddesi uyarınca ayrı ayrı esastan reddine,..” karar verilmiştir.

V-TEMYİZ KANUN YOLUNA BAŞVURU VE NEDENLERİ

Davalı işveren vekili, kararın ileri sürülen ve resen dikkate alınacak diğer nedenlerle bozulmasını istemiştir. Davalı Kurum vekili kararın ileri sürülen ve resen dikkate alınacak diğer nedenlerle bozulmasını istemiştir.

V-İLGİLİ HUKUK KURALLARI VE İNCELEME

01.10.2008 günü itibarıyla aynı tarihte yürürlüğe giren “Fiili hizmet süresi zammı” başlıklı 40. maddesinde, belirtilen iş yerlerinde ve işlerde çalışan sigortalıların prim ödeme gün sayılarına, bu iş yerlerinde ve işlerde geçen çalışma sürelerinin her 360 günü için karşılarında gösterilen gün sayılarının, fiili hizmet süresi zammı olarak ekleneceği, çalışmanın fiili hizmet süresi zammı kapsamında değerlendirilebilmesi için, tablonun (13) ve (14) numaralı sıralarında belirtilen sigortalılar hariç,

sigortalının kapsamdaki iş yerleri ile birlikte işlerde fiilen çalışması ve söz konusu işlerin risklerine maruz kalmasının koşul olduğu açıklanmış, maddenin (8) numaralı sırasında da “Kapsamdaki İşler/İş yerleri” başlığı altında “Döküm fabrikaları ”, “Kapsamdaki Sigortalılar” başlıklı bölümde de “1) Döküm kalıp ve maçalarının yapılması ve döküme hazır duruma getirilmesi işlerinde çalışanlar.

2) Döküm şarjının hazırlanması ve her çeşit maden eritme (izabe) fırınlarının döküme hazır duruma getirilmesi işlerinde çalışanlar. 3) Maden eritme ve dökme işlerinde çalışanlar.” ibarelerine yer verilmiştir.

Dosya ve emsal dosyalar kapsamında, dinlenen tanık beyanları, keşif ve bilirkişi kurulu raporlarından, davacının, ergitme ocakları, kalıp hazırlama, maça hazırlama ve ısıl işlem gibi kısımlarda, hem demir esaslı malzemelerin hem demir dışı malzemelerin dökümünün yapılması ve bu kapsamda deniz kuvvetlerinin ihtiyacı olan pervane, tulumba, fan kanadı, valf gibi parçaların dökümünün yapılarak imali işinde bir grup işçi ile sürekli üretimde çalıştığı yönündeki saptamalar birlikte değerlendirildiğinde, iş yerinin 5510 sayılı Kanun’un 40. maddesinin 8. sırasında yer alan döküm fabrikası kapsamında olduğu,

davacının da döküm kalıp ve maçalarının yapılması ve döküme hazır duruma getirilmesi, döküm şarjının hazırlanması ve her çeşit maden eritme (izabe) fırınlarının döküme hazır duruma getirilmesi, maden eritme ve dökme işlerinde çalışan olarak 5510 sayılı Kanun’un 40. maddesinden yararlanması gerektiği anlaşılmakta olup mahkemece davanın kabulü yönündeki saptaması isabetli ise de fiili hizmet süresinin tespiti yönündeki belirleme hatalı olup bozma nedenidir.

Mahkemece, fiili hizmet süresi zammından yararlandırılacakları dönem içinde kalan; yıllık ücretli izin, sıhhi izin, hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil günleri ile eğitim, kurs sürelerin vs fiilen çalışılmayan sürelerin tespit edilerek bu süreler yönünden fiili hizmet zammından yararlanamayacağı ve davalı işveren tarafından fiili hizmet zammı kapsamında yapılan bildirimin davacı hakkında 19.6.2010 tarihi itibariyle sonlandırıldığı gözetilerek karar verilmelidir.

Bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, mahkemece eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme sonucu yazılı şekilde karar verilmesi, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O hâlde, davalılar vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesinin istinaf istemlerinin reddine ilişkin kararı kaldırılarak İlk Derece Mahkemesi kararı bozulmalıdır.