Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2021/4941 K.2021/13809

İlk Derece Mahkemesi : Samsun 3. İş Mahkemesi

Dava, iş kazasının tespiti istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın konusuz kalması nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına dair verilen karara karşı davalı Kurum vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesince istinaf başvurusunun kabulüne, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak davalı Kurum lehine vekalet ücreti ve yargılama giderlerine hükmedilmesi gerektiği belirtilerek davanın konusuz kalması nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına dair hüküm kurulmuştur.

Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesince verilen kararın, davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

I-İSTEM

Davacı vekili, davalı şirket bünyesinde 01.06.2018 tarihinden itibaren cankurtaran olarak çalıştığını, görevi esnasında 18.07.2018 tarihinde Samsun, Atakum, Çatalçam sahilinde denizde boğulmak üzere olan birini kurtarmak ve İlkyardım yapmak için görevini ifa ettiği esnada sol omuz ve kolundan sakatlanarak iş kazası geçirdiğini, olayın hemen akabinde saat 15:00 civarı Ambulans geldiğini davacının Samsun Medıcal Park Hastanesi'ne tedavi için götürüldüğünü,

kazanın ardından uzun süre tedavi olduğu tedavi kapsamında Samsun Gazi Devlet Hastanesi Ortopedi bölümünde 07.09.2018 tarihinde birinci ameliyatını olduğunu ancak sakatlanmasında iyileşme olmadığı için 19.10.2018 tarihinde ikinci bir ameliyat olması gerektiğini, bu süreç için davacının çalışmasının olup bu durum iş bulmasına engel olduğunu ve bu süre zarfında yüzde yüz iş göremez duruma düştüğünü işkazası sonucu malul kaldığını, uzun süre tedavi gördüğünü beyanla dava konusu olayın iş kazası olarak tespitini talep etmiştir.

II-CEVAP

Davalı Kurum vekili, haksız ve hukuka aykırı davanın reddini talep ettiğini, davacı ... hakkında Kurum kayıtlarında yapılan inceleme neticesinde davacının Kuruma başvurusunun bulunmadığını, işverenin iş kazı bildiriminde bulunmadığını, sigortalıya sağlık kuruluşuna 18.07.2018 tarihinde istirahat verilmediğinin tespit edildiğini, hukuki yarar yokluğu nedeniyle davanın reddinin gerektiğini, davanın açılmadan önce kuruma müracaat şartı arandığını dava şartı noksanlığı nedeniyle davanın reddini talep etmiştir.

III-MAHKEME KARARI

A-İLK DERECE MAHKEME KARARI

"11.09.2014 tarihli Mükerrer Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 6552 sayılı Kanunun 64'üncü maddesi ile 5521 sayılı Kanunun 7'inci maddesinin üçüncü fıkra olarak “31.05.2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ile diğer sosyal güvenlik mevzuatından kaynaklanan uyuşmazlıklarda, hizmet akdine tabi çalışmaları nedeniyle zorunlu sigortalılık sürelerinin tespiti talepleri hariç olmak üzere, dava açılmadan önce ...

Başkanlığına müracaat edilmesi zorunludur. Diğer kanunlarda öngörülen süreler saklı kalmak kaydıyla yapılan müracaata altmış gün içinde Kurumca cevap verilmezse talep reddedilmiş sayılır. Kuruma karşı dava açılabilmesi için taleplerin reddedilmesi veya reddedilmiş sayılması şarttır. Kuruma başvuruda geçirilecek süre zamanaşımı ve hak düşürücü sürelerin hesaplanmasında dikkate alınmaz.” hükmü eklenmiştir.

Dosyadaki tüm bilgi ve belgelerin incelendiğinde; dava açıldıktan sonra davalının davamıza kou olayı iş kazası kabul ettiği anlaşıldığından dava konusuz kalmıştır. Bu nedenle dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir. Konusuz kalan dava hakkında yargılama giderleri ve vekalet ücretine haklılık durumuna göre hükmedilmelidir.

Her ne kadar davacının talebi Kurumca iş kazası olarak nitelendirilmişse de; dosyamızda davadan önce, davacı tarafından kuruma yapılmış bir başvuru bulunmamaktadır. Davacı tarafından yapılan tek başvuru dava tarihinden sonra 21/02/2019 tarihidir.Dolayısı ile davanın açılmasına haksız olarak ... Başkanlığı sebebiyet vermemiştir. Bu nedenle ... Başkanlığı aleyhine vekalet ücreti ve yargılama giderlerine hükmedilmemiştir.

Yargıtay 8. Hukuk dairesinin, 2012/2608 Esas, 2012/12721 Karar sayılı ilamı da bu yöndedir." gerekçesi ile konusu kalmayan davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

Davalı Kurum vekili istinaf dilekçesinde; mahkemece konusu kalmayan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına dair verilen kararda davacı Kurum lehine vekalet ücretine hükmedilmemesinin HMK, Avukatlık Kanunu ve Yargıtay kararlarına aykırı olduğunu belirterek istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B-BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

“...6552 sayılı Kanunun 64. maddesi ile 5521 sayılı Kanunun 7. maddesine 3. fıkra olarak eklenen düzenleme gereği, dava açılmadan önce Sosyal Güvenlik Kurumuna müracaatın olması ve Kurumca müracaata konu istemin zımnen ya da açıkça reddedilmesi gerektiği dava şartı olarak düzenlenmiş olup, somut durumda, davacı tarafından 5521 sayılı Kanunun 7/3 maddesine uygun bir şekilde, davaya konu istem hakkında Sosyal Güvenlik Kurumuna müracaat ve Kurum tarafından bu müracaata konu istemin reddine ilişkin bir işlem veya eylem bulunmadığı görülmekle,

kendisini vekille temsil ettiren davalı SGK lehine vekalet ücreti ve yargılama giderine hükmedilmesi gerekirken aksine karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırıdır...” gerekçesiyle davalı Kurum vekilinin istinaf talebinin kabulü ile 6100 sayılı H.M.K‘nun 353/1-b-2 maddesi gereğince kararın kaldırılarak,

“...Davalı Kurum vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile; İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen tarih, esas ve karar sayılı kararının kaldırılmasına,

2-Dava konusuz kalmış olduğundan karar verilmesine yer olmadığına,

3-Adli yardım kararı sebebiyle başlangıçta alınmayan 35,90 TL başvurma harcı ile 59,30 TL peşin harç toplamı 95,20 TL nin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,

4-Davalı ... Başkanlığı kendisini vekille temsil ettirdiğinden ilk derece mahkemesi karar tarihinden geçerli AAÜT üzerinden 2.725,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı Kuruma ödenmesine,

5-Davalı şirket tarafından sarf edilen 32,40 TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalı şirkete ödenmesine,

6-Adli yardım kapsamında yapılan 127,40 TL tebligat giderinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,

7-Kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine...” şeklinde hüküm kurulmuştur.

IV-TEMYİZ KANUN YOLUNA BAŞVURU VE NEDENLERİ

Davalı Kurum vekili, Bölge Adliye Mahkemesi tarafından lehine hükmedilen vekalet ücreti tutarının karar tarihinde yürürlükteki Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine uygun olmadığı, daha düşük miktarda hükmedildiği gerekçesiyle kararın bozulmasını talep etmiştir.

V-İLGİLİ HUKUK KURALLARI VE İNCELEME

Mahkemece, dava konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına karar verilebilmesi için, uyuşmazlık konusu çekişmenin ortadan kalkması, başka bir anlatımla, her iki tarafın da davanın esası hakkında karar verilmesinde hukuki yararının kalmamış olması gerekir.

İş kazasının tespiti talepli davalar kamu düzenine ilişkin olduğundan, her ne kadar kazanın, iş kazası olarak kabul edilmesi nedeniyle davanın konusuz kalması nedeniyle konusuz kalan davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmişse de tahkikat raporunun dosyada bulunmadığı anlaşılmakla, ayrıca davalı Kurum yönünden davanın kabulünün diğer davalılar yönünden davanın kabulü sonucunu doğurmayacağı gözetilip, ilgili raporlar celp edilip davalıların işverenlik sıfatı irdelenerek, gerekçe ve hüküm fıkrasında sadece kuruma yönelik olarak tesis edildiği anlaşılan hükmün usul ve yasaya aykırı olduğu değerlendirilmiştir.

Bütün deliller toplandıktan sonra, sonucuna göre olayın iş kazası olup olmadığı konusunda bir karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme sonucu yazılı şekilde karar verilmiş olması, usule ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, eksik inceleme ve araştırma sonucu yazılı şekilde karar verilmesi, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesinin istinaf başvurusunun kabulü ile davanın konusuz kalması nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına ilişkin kararı kaldırılarak Bölge Adliye Mahkemesince verilen karar bozulmalıdır.