Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2021/4945 K.2021/13634

Dava, davacının 2926 sayılı Yasa kapsamında sigortalılığının tespiti istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kısmen kabulüne dair verilen karara karşı davacı ve davalı Kurum vekillerince istinaf yoluna başvurulması üzerine, ... Bölge Adliye Mahkemesi ... Hukuk Dairesince istinaf isteminin esastan reddine karar verilmiştir.

... Bölge Adliye Mahkemesi ...Hukuk Dairesince verilen kararın temyizen incelenmesi davacı vekili ve davalı Kurum vekili tarafından istenmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

I-İSTEM

Davacı, 01.01.1999-31.05.2000 ve 01.01.2003-30.09.2008 tarihleri arasında Tarım Bağ-Kur sigortalılığının tespitini, aksine Kurum işleminin iptalini talep etmiştir.

II-CEVAP

Davalı Kurum, davacının ziraat odası kaydının geçersiz sayıldığını,buna bağlı olarak 2926 sayılı Yasa kapsamındaki sigortalılık süresinin iptal edildiğini beyan etmiş ve davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III-MAHKEME KARARI

A-İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesince, davacının nisan/1998 tarihli tevkifatını takip eden 1999, 2000, 2001 yıllarında ürün teslimi ve tevkifat kesintisine dayalı olarak 01.01.1999- 31.05.2000 tarihleri arasındaki talebinin kabul edilmesi gerektiği,ancak Haziran 2002 tarihinden sonra tevkifat olmadığından sonrasına ilişkin talebin reddi gerektiği belirtilerek, davanın kısmen kabulüne, davacının 01.01.1999 - 31.05.2000 tarihleri arası 2926 sayılı Yasa kapsamında Tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespitine,fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

B-BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

Bölge Adliye Mahkemesince, 6100 sayılı HMK'nun madde 353/1-b.1 hükmü gereğince davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

IV-TEMYİZ KANUN YOLUNA BAŞVURU VE NEDENLERİ

Davacı vekili ,davacının kaydı ziraat odası kayıtlarının noter onayı olması nedeniyle geçersiz sayıldığını,01.01.2003-30.09.2008 tarihleri arasında tarım ile uğraştığı sabit olup ,bu döneme ait primleri de ihya kapsamında ödediğini,bu dönemde de sigortalı sayılması gerektiğini belirterek kararı temyiz etmiştir. SGK vekili ,tarımsal faaliyeti konusunda gerekli araştırma yapılmadan karar verildiğini belirterek temyiz etmiştir.

V-İLGİLİ HUKUK KURALLARI VE İNCELEME

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere ve hükmün dayandığı gerektirici sebeplere göre, davalı Kurum vekilinin tüm,davacı vekilinin sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2-11.09.2014 tarihli Resmi Gazetede yayınlanarak yürürlüğe giren 6552 sayılı Kanunun 58. maddesi ile 5510 sayılı Kanuna eklenen geçici 54. maddesi "Mülga 4355 sayılı Ticaret ve Sanayi Odaları, Esnaf Odaları ve Ticaret Borsaları Kanunu, mülga 5373 sayılı Esnaf Dernekleri ve Esnaf Dernekleri Birlikleri Kanunu ve mülga 507 sayılı Esnaf ve Küçük Sanatkârlar Kanununa göre; esnaf ve sanatkâr siciline veya odasına ya da her ikisine birden kayıtları bulunmakla birlikte üye kayıtlarının mevzuata uygun olarak yapılmadığının tespit edilmesi üzerine,

Kuruma kayıt ve tescili yapılmakla birlikte, 4'üncü maddenin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamındaki sigortalılık süreleri geçersiz sayılarak iptal edilen sigortalılardan 22.3.1985 tarihinden sonraki sürelere ait prim, gecikme zammı ve gecikme cezalarının 31.12.2013 tarihine kadar ödenmiş olması şartıyla 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamındaki sigortalılıkları başlangıç tarihinden itibaren geçerli sayılır.

4'üncü ve 7'nci maddeler ile 2926 sayılı Kanunun 2'nci, 5'inci ve 9'uncu maddelerine göre kayıt ve tescili yapılanların, sigortalılık tescil ve sürelerine esas tarımsal faaliyetleri ile ilgili kurum ve kuruluş üye kayıtlarının mevzuata uygun olarak yapılmadığının tespit edilmesi üzerine sigortalılıkları geçersiz sayılarak iptal edilenlerin, tescillerinin yapıldığı tarihten 31.12.2010 tarihine kadar geçen sürelere ait prim, gecikme zammı ve gecikme cezalarının 31.12.2013 tarihine kadar ödenmiş olması şartıyla,

4'üncü maddenin birinci fıkrasının (b) bendinin (4) numaralı alt bendi kapsamındaki sigortalılıkları başlangıç tarihinden itibaren geçerli sayılır. Ancak, tevkifat kesintisine binaen geriye dönük yapılan tescillerden, tevkifatın yapıldığı tarihte ziraat odası kaydı bulunmayan, daha sonra geriye dönük tesis edilen kayıtlar geçerli kabul edilmez. " şeklindedir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerin incelenmesinde; davacının 15.09.2008 tarihli Tarım Bağ Kur Giriş Bildirgesine istinaden tescil edildiği, Nisan/1998,5/2000,5/2001,05/2002 tarihli tevkifatları ile 1999 tarihli ürün teslimi bulunduğu, ziraat odası kaydının 24.07.1999-10.10.2009 ve 24.01.2011-09.03.2018 tarihleri arasında devam ettiği,Kurum tarafından tevkifata istinaden 01.05.1998 itibariyle geriye dönük tescilinin yapıldığı, durdurulan tarım sigortalılığını ihya için 25.03.2011 tarihinde başvurduğu,

Ek 17 madde kapsamında ihya borçlanmasını 21.07.2011 tarihinde ödediği ve bu sürenin 31.07.1998-30.04.2008 tarihleri arasında 3509 gün olduğunun görüldüğü, 06.06.2018 tarihli denetmen raporu ile ziraat odası kayıtlarında yapılan inceleme ile ...’nin ziraat odası üye kayıt defterinde 24.07.1999 tarihli kayıt olduğu,ancak üye kayıt defterinin noter onaylı olmamasından dolayı ziraat odası üyeliğinin genelge kriterlerine uymadığı belirtildiğinden bir kısım sigortalılığının geçersiz sayıldığı,Kurumca son olarak ,01.05.1998-31.12.1998 ,01.06.2000-31.12.2002,

01.10.2008-07.04.2011 tarihleri arasında 2926 sayılı Yasa kapsamında sigortalı kabul edildiği anlaşılmaktadır.

Davacının ziraat odası kayıtlarının sahte olduğunun ileri sürülmediği ,oda kaydının usulüne uygun olmadığı,noter onaysız üye kayıt defterinde adı bulunduğu gerekçesi ile kaydın geçersiz sayıldığı ,davacının 21.07.2011 tarihinde ihya borcunu ödediği anlaşılmakla, Geçici 54. madde koşullarının varlığı irdelenmeksizin yazılı şekilde karar verilmesi isabetli bulunmamıştır.

Mahkemece yukarıda anılan yasal düzenleme uyarınca , davacının yapılandırmaya esas kurumca kabul edilen süreleri sorulup, hangi sürelere ilişkin prim ödemelerinin yapıldığı belirlenmeli, 6552 sayılı Kanunun 58. maddesi ile 5510 sayılı Kanuna eklenen geçici 54. maddesi kapsamında değerlendirme yapılarak karar verilmelidir.

O hâlde, davacı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve ...Bölge Adliye Mahkemesi ...Hukuk Dairesinin istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin kararının kaldırılarak, İlk Derece Mahkemesince verilen hüküm bozulmalıdır.