Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2021/4991 K.2021/14185

Bölge Adliye Mahkemesi : ... Bölge Adliye Mahkemesi .... Hukuk Dairesi

Dava, davacının 29.04.2008–30.04.2008 tarihleri arası kesintisiz çalışmanın tespiti ile 29.04.2008 tarihinin sigortalılık başlangıç tespiti istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kısmen kabulüne dair verilen karara karşı fer’i müdahil Kurum vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, ... Bölge Adliye Mahkemesi ... Hukuk Dairesince, kararın ortadan kaldırılmasına ve davanın reddine karar verilmiştir.

... Bölge Adliye Mahkemesi .... Hukuk Dairesince verilen kararın, davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

A) DAVACININ İSTEMİ

Dava, davacının 29.04.2008–30.04.2008 tarihleri arası kesintisiz çalışmanın tespiti ile 29.04.2008 tarihinin sigortalılık başlangıç tespiti istemine ilişkindir.

B) DAVALILARIN CEVABI

Davalı şirket cevap dilekçesinde özetle; davacının çalıştığı dönem için şirket tarafından sigorta girişinin yapıldığını ve sigorta priminin ödendiğini, dolayısıyla işverenin sorumluluğunun işçi çalıştırdığı dönem için işçinin işe giriş bildirgesinin vermek ve sigorta primini yatırmakla sınırlı olduğunu, işveren olarak şirketin üzerine düşen sorumluluğu yerine getirdiğini, davacının sigorta kaydını silen SGK olduğuna göre davanın işlemi yapan Kurum aleyhine açılması gerektiğini belirterek; davanın davanın reddine dair karar verilmesini talep etmiştir.

Fer’i Müdahil Kurum, davacının dava dilekçesindeki aleyhe olan hususları kabul etmediklerini, yapılan tetkikte davacının söz konusu iş yerinden bildirilen 29.04.2008 ve 30.04.2008 tarihli hizmetlerinin Kurum denetmenlerince düzenlenen 19.11.2018 tarih 1951 sayılı rapor gereği iptal edildiğini, belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C) İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARI

İlk Derece Mahkemesi, davanın kısmen kabulü ile; davacının ...Org. Tan. Tur. Tic. Halkla İlişkiler Ltd. Şti. adına 2 7490 01 01 1040459 007 20-84 000 001 sicil numarası ile tescilli işyerinde 29.04.2008 tarihinde 1 gün çalıştığı ve 506 sayılı Yasanın 60/G maddesi uyarınca uzun vadeli sigorta kolları yönünden sigorta başlangıç tarihinin davacının 18 yaşını doldurduğu tarih olan 23.09.2018 tarihi olduğunun tespitine , dair karar vermiştir.

D) BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİNİN KARARI

Fer’i Müdahil Sgk vekili tarafından İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinafa başvurulması üzerine ; fer'i müdahil SGK vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile; HMK 353/1-b-2 maddesi gereğince ilk derece mahkemesi kararının ortadan kaldırılmasına ve davanın reddine dair karar verilmiştir.

E) TEMYİZ TALEBİ

Davacı tarafından, Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın kaldırılmak suretiyle İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesi talep olunmuştur.

F) DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Uyuşmazlık, somut olayda fiili çalışma olgusunun ispatı konusunda, İlk Derece Mahkemesince yapılan inceleme ve araştırmanın hükme yeterli bulunup bulunmadığı noktasında toplanmaktadır.

Dava, 506 sayılı Kanunun 79/10. (5510 sayılı Kanun’un m. 86/9.) maddesi uyarınca açılmış hizmet tespiti davasıdır.

Maddeye göre, “Yönetmelikle tespit edilen belgeleri işveren tarafından verilmeyen veya çalıştıkları Kurumca tespit edilemeyen sigortalılar, çalıştıklarını hizmetlerinin geçtiği yılın sonundan başlayarak 5 yıl içerisinde mahkemeye başvurarak alacakları ilam ile ispatlayabilirlerse, bunların mahkeme kararında belirtilen aylık kazanç toplamları ile prim ödeme gün sayıları nazara alınır.” Hizmet akdi ile bir veya birden fazla işveren tarafından çalıştırılanların hizmetlerin tespitine ilişkin davalar, kamu düzenine ilişkindir.

Bu nedenle özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmesi zorunludur. Bu çerçevede hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyerek, gerekli araştırmaların re'sen yapılması ve kanıtların toplanması gerektiği göz önünde bulundurulmalıdır.

Taraf tanıklarının sözleri değerlendirilirken bunların inandırıcılığı üzerinde durulmalı, verdikleri bilgilere nasıl vakıf oldukları, işveren ve işçiyle, işyeriyle ilişkileri, bazen uzun yılları kapsayan bilgilerin insan hafızasında yıllarca eksiksiz nasıl taşınabileceği düşünülmeli ve tanıklar buna göre dinlenilmeli, re’sen araştırma kapsamında sadece taraf tanıkları ile yetinilmeyip mümkün oldukça işyerinin müdür, amir, şef, ustabaşı ve postabaşı gibi görevlileri ve o işyerinde çalışan öteki kişiler ile o işyerine komşu ve yakın işyerlerinde bu yeri bilen ve tanıyanlar dahi dinlenerek tanık beyanlarının sağlığı denetlenmeli ve çalışma olgusu böylece hiç bir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak biçimde belirlenmelidir.

Eldeki davada, davacının davalı şirket nezdinde hizmetinin 2008/ 4.ayında 29.04.2008 ile 30.04.2008 tarih aralığında bildirildiği, daha sonra Kurumun 19.11.2008 tarihli raporu neticesi bildirimin iptal edildiği anlaşılmakla; yapılan irdeleme neticesi davacının davalı tanıtım şirketinde fotoğraflamasının yapıldığı ve işbu fotoğrafın süreli yayında yayınlandığı, çalışmanın fiili olduğu ispatlanmıştır.

Bu kapsamda, Bölge Adliye Mahkemesince, belirtilen maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın, yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O hâlde, davacının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve ... Bölge Adliye Mahkemesi ....Hukuk Dairesinin istinaf başvurusunun kabulüne ilişkin kararı bozulmalıdır.