Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2021/5590 K.2022/10857

Dava, iş kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat istemlerine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kısmen kabulüne dair verilen karara karşı davalılar vekilleri tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, ... Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

... Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesince verilen kararın, davalılar ... İnş. Müh. Gıda Teks. Pet. Oto. Tur. Tic. ve San. Ltd. Şti. ve ... Yapı İnş. Taah. En. ve Gıda San. Tic. A.Ş. vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

I-İSTEM

Davacı geçici iş göremezlik dönemine ilişkin maddi zararı için 1.000,00 TL maddi, ekonomik geleceğin sarsılmasından dolayı 1.000,00 TL maddi, sürekli iş göremezlik dönemine ilişkin maddi zararı için 359.123,23 TL maddi tazminat ile 40.000,00 TL manevi tazminatın davalılardan tahsilini talep ve dava etmiştir.

II-CEVAP

Davalılar davanın reddine karar verilmesi gerektiğini savunmuşlardır.

III-MAHKEME KARARI

A-İLK DERECE MAHKEME KARARI

İlk derece mahkemesince davacının sürekli iş göremezlikten kaynaklı maddi tazminat isteminin kabulüne, diğer maddi tazminat istemlerinin reddine, davacı lehine 32bin TL manevi tazminat ödenmesine karar verilmiştir.

B-BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

İlk derece mahkemesi kararına karşı, davalılar tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, bölge adliye mahkemesince başvuruların esastan reddine karar verilmiştir.

IV-TEMYİZ KANUN YOLUNA BAŞVURU VE NEDENLERİ

Davalılar ... İnş. Müh. Gıda Teks. Pet. Oto. Tur. Tic. ve San. Ltd. Şti. ve ... Yapı İnş. Taah. En. ve Gıda San. Tic. A.Ş. temyiz dilekçesinde özetle, kazanın meydana gelmesinde davacı, davalı ... ve davalı ... şirketlerinin asli kusurlu olduklarını, kazanın bunların kusurlarından kaynaklandığını, sürekli iş göremezlik oranının hatalı tespit edildiğini, aynı olaya ilişkin ceza dava dosyasının bekletici mesele yapılmamasının hatalı olduğunu, hesaba esas ücretin hatalı tespit edildiğini, manevi tazminatın fazla olduğunu ileri sürmüştür.

V-İLGİLİ HUKUK KURALLARI VE İNCELEME

Dosya kapsamından, davalılar ... İnş. Müh. Gıda Teks. Pet. Oto. Tur. Tic. ve San. Ltd. Şti. ve ... Yapı İnş. Taah. En. ve Gıda San. Tic. A.Ş.’nin oluşturduğu adi ortaklığın TOKİ konutlarının yapımı işini üstlendiği, davacının adi ortaklığın sigortalısı olduğu, adi ortaklığın inşaat işinde kullandığı hazır betonu davalı ... şirketinden satın aldığı, satın alınan bu hazır betonu gerekli yere döken kişinin de davalı ... olduğu, davalı ...’in davalı ...

Hazır Beton şirketinin sigortalısı olduğu, bu olaydan dolayı davalı ...’in ceza dava dosyasında yargılandığı, cezalandırılmasına karar verildiği, ceza dava dosyasının Yargıtay 12. Ceza Dairesi’nin 2016/7789 Esas sayılı kararı ile onanarak kesinleştiği, anılan ceza dava dosyasında suç duyurusunda bulunulması nedeniyle davalı şirketlere ait inşaatta çalışan bir kısım mühendis ve sorumlular hakkında iddianame düzenlendiği ve Şanlıurfa 2. Asliye Ceza Mahkemesi’nin 2016/628 Esas sayılı dava dosyasında yargılamanın devam ettiği,

Kurum tarafından yapılan iş kazası tahkikatı neticesinde düzenlenen inceleme raporunda olayın bir iş kazası olduğu belirtildikten sonra kazalının %20, işverenin %80 oranında kusurlu olduğu yönünde tespit yapıldığı, inceleme raporunda ayrıca ceza davasının neticelenmesinden sonra 3. kişilerin kusurlarının da değerlendirilmesi gerektiğinin belirtildiği, temyiz incelemesine konu dava dosyasında ilk derece mahkemesince alınıp itibar edilen 23/05/2016 tarihli bilirkişi kusur raporunda davacı kazalının %20, davalı ...’in %5, davalı ... şirketinin %10, davalılar ...

İnş. Müh. Gıda Teks. Pet. Oto. Tur. Tic. ve San. Ltd. Şti. ve ... Yapı İnş. Taah. En. ve Gıda San. Tic.

A.Ş.’nin oluşturduğu adi ortaklığın %65 oranında kusurlu oldukları konusunda görüş bildirildiği, raporda davacıya kusur verilme nedenlerinin, işyerinde ortaya çıkabilecek muhtemel kaza risklerini ... yaşta olduğu, operatör tarafından yerden kumanda edilen beton pompasının muhtemel tehlikelerini dikkate alarak güvenli mesafede bulunması gerekirken bulunmaması, can güvenliğini korumada yeterince dikkatli ve tedbirli davranmaması, davalı ...’e kusur verilme nedenlerinin beton pompasını kumanda ederken kazalının bulunduğu kata çıkarak pompayı kumanda etmesi gerekirken etmemesi,

kazalının tüm hareketlerini görme imkanı bulunmayan zemin seviyesinden pompayı kumanda etmesi, davalı ... şirketine kusur verilme nedenlerinin çalışanların çalışma şartlarını kontrol edip denetlememesi, çalışanlarına iş güvenliği bilinci oluşturacak şekilde iş sağlığı ve güvenliği eğitimini vermemesi, etkin bir kontrol ve denetim sisteminin kurmaması, işveren adi ortaklığa kusur verilme nedenlerinin beton döküm işinin kontrol ve denetim altında yürütülmemesi, iş güvenliği hususlarının işçilerin inisiyatifine bırakılması,

olay sırasında kazalının durduğu bölgede yüksekten düşmeleri önleyecek özellikte toplu koruma önlemi (korkuluk vb.) alınmaması, yüksekte yapılan çalışmalar sırasında kullanılmak üzere güvenlik halatı, ip vb. ekipman verilerek yapılacak denetimlerle kullanımının sağlanmaması, işçilerin çalışma koşulları değerlendirilerek emniyet kemerlerinin kullanılabilmesine olanak sağlayacak tedbirlerin (emniyet kemerinin takabileceği kılavuz halatların -sabit iki nokta arasında gerilecek halatlar- çekilmesi, bağlantı yerlerinin tesis edilmesi vb. önlemler) alınmaması,

beton dökümü yapan kazalı ile beton pompasını kumanda eden çalışan arasında gerekli koordinasyonun sağlanmaması, beton dökümü yapılan katta yeterli aydınlatma sağlanmaması, kazalıya iş güvenliği bilinci oluşturacak şekilde iş sağlığı ve güvenliği eğitimi verilmemesi, işyerinde etkin bir kontrol ve denetim sisteminin kurulmaması olarak belirtildiği anlaşılmaktadır.

İş kazalarından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat davalarında zararlandırıcı olaya neden oldukları ileri sürülen kişi veya kişilerin kusur oranlarının kesin olarak tespiti hem maddi hem de manevi tazminat miktarını doğrudan etkilemesi bakımından önem taşımaktadır. Zira maddi tazminat davalarında sigortalının kazanç kaybının hesaplanmasında davacının kendi kusuru oranında tespit olunan kazanç kaybından indirim yapılacağı gibi yine manevi tazminat davalarında hükmedilecek manevi tazminat miktarının takdirinde tarafların kusur durumu mahkemece öncelikle dikkate alınacaktır.

Somut olayda davalı şirketlerin oluşturduğu adi ortaklığın yürütmekte olduğu bina inşaat işinde beton temini ile betonun gerekli konuma boşaltılması işinin davalı ... şirketi tarafından yapıldığı, kazanın da bu işin yapılması esnasında meydana geldiği,

davalı ... şirketinin işçisi olan beton pompası operatörü davalı ...’in 3. kata beton pompalarken zeminde bulunduğu ve pompanın hareketli kısmını buradan kumanda ettiği, bu esnada beton pompasının bomunun sigortalıya takılması neticesinde davacı sigortalının 3. kattan düşerek yaralanması şeklinde gerçekleşen olayda, beton pompasının bomunun beton dökülen 3. kattan görülerek kumanda etmesi gerekirken, aşağından görmeden kumanda etmesi karşısında davalı ...’in kusurunun daha ağır olması gerektiği hususunun bilirkişi kusur raporunda dikkate alınmaması hatalıdır.

Bunun yanında adi ortaklığı oluşturan şirketlere hangi denetim, hangi kontrol görevinin yerine getirilmediği belirtilmeksizin genel ifadelerle kusur izafe eden ve oluşa uygun olmayan bu bilirkişi kusur raporunun hükme esas alınması da doğru değildir.

Mahkemece yapılacak iş, yukarıda açıklanan her iki ceza dava dosyasının onaylı fotokopileri celp edildikten sonra kazanın meydana geldiği iş kolunda uzman iş güvenliği uzmanlarından oluşan farklı bir heyetten kesinleşen maddi olgular kapsamında ceza dava dosyalarında alınan bilirkişi kusur raporları, Kurum tarafından düzenlenen inceleme raporu ve temyiz incelemesine konu kararda esas alınan bilirkişi kusur raporunu hep birlikte değerlendirip çelişkileri gideren yeni bir kusur raporu almak, usuli kazanılmış hakları da gözeterek oluşacak sonuca göre bir karar vermekten ibarettir.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin, eksik inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davalılar ... İnş. Müh. Gıda Teks. Pet. Oto. Tur. Tic. ve San. Ltd. Şti. ve ... Yapı İnş. Taah. En. ve Gıda San. Tic. A.Ş.‘nin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli, ... Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi‘nin davalıların istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin kararı kaldırılarak İlk Derece Mahkemesince verilen hüküm bozulmalıdır.