Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2021/6573 K.2021/11899

Dava, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece ilamında belirtildiği şekilde davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davalı Kurum vekilince temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Dava, davacının eşi ve murisi ...’ın 01.05.2006–30.11.2006 tarihleri arasındaki dönemde davalıya ait otobüste şoför olarak çalışmasına rağmen kuruma bildirilmeyen çalışmalarının tespiti istemine ilişkin olup, mahkemece Hukuk Genel Kurulunca verilen karar üzerine yapılan yargılamada davanın kabulüne karar verilmiş, ancak hem özel daire hem de Hukuk Genel Kurulunun bozma ilamlarının gerekleri yerine getirilmeyerek eksik araştırma ve incelemeyle hüküm kurulmuştur.

Hizmet akdi ile bir veya birden fazla işveren tarafından çalıştırılanların hizmetlerin tespitine ilişkin davalar, kamu düzenine ilişkindir. Bu nedenle özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmesi zorunludur. Bu çerçevede hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyerek, gerekli araştırmaların re'sen yapılması ve kanıtların toplanması gerektiği göz önünde bulundurulmalıdır.

Mahkemece davanın hak düşürücü süreden reddine dair karar kapatılan 21. Hukuk Dairesinin 17.09.2015 tarihli, 2014/21832 E. - 2015/16723 K. sayılı ilamında, davacının eşinin çalışmalarının kesintisiz olup olmadığı araştırılarak, çalışmalarının kesintisiz olması durumunda hak düşürücü sürenin söz konusu olamayacağı, işin esasına girilerek tarafların gösterdikleri deliller toplanarak sonucuna göre karar verilmesi gerektiği açıkça belirtilmesine rağmen herhangi bir araştırma ve inceleme yapılmaksızın dinlenen 1 adet davacı tanığının beyanıyla davanın kabulüne karar verilmesi usul ve yasaya aykırıdır.

Mahkemece yapılacak iş; davalı işverenin kapsam tarihlerini ve bordrolarını kurumdan temin etmek, bordrolarda yer alan tanıkların, tüm dava dönemini kapsayacak şekilde beyanlarını almak, işyerinin kanun kapsamında olmaması halinde işin otobüs şoförlüğü olduğu ifade edildiğinden, davalının maliki olduğu araçları tespit etmek, vergi dairesi ve oda kayıtları getirtilip kanun kapsamına alınabilecek nitelikte bir işyerinin olup olmadığını belirlemek, davacının eşinin çalışmasını bilebilecek durumda olan terminal, otogar, bilet gişesi gibi yerlerde çalışanları tespit ederek tanık olarak beyanlarını almak, davacının eşinin ehliyeti olup olmadığı,

davaya konu dönemde adına kesilmiş trafik cezası var mı araştırmak, bu yönlerden gerekli araştırma ve incelemenin yapılarak, uyuşmazlık hiçbir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak biçimde çözümlenip, deliller hep birlikte değerlendirilip takdir edilerek varılacak sonuç uyarınca bir karar verilmelidir.

O halde, hükmü temyiz eden Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.