Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2021/6933 K.2021/11313

Dava, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece bozmadan sonra ilâmında belirtildiği şekilde davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Davanın yasal dayanağı 506 sayılı Yasa'nın 79/10. ve 5510 sayılı Yasa'nın 86/9. maddeleri olup bu tür sigortalı hizmetlerin tespitine ilişkin davaların, kamu düzeniyle ilgili olduğu ve bu nedenle de özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmesinin zorunlu ve gerekli bulunduğu açıktır. Bu çerçevede, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde resen araştırma yapılarak kanıt toplanabileceği de göz önünde bulundurulmalıdır.

İnceleme konusu davada, davacı, 01/01/1978 - 01/06/1985 tarihleri arasında davalı ...’e devredilen ... ilçesinde faaliyet gösteren ... Devlet Üretme Çiftliği’nde bildirilen günler hariç olmak üzere çalıştığının tespitini talep etmiş, mahkemece bozma ilamına uyularak davanın kabulüne karar verilmiş ise de, yapılan araştırma hüküm kurmaya yeterli ve elverişli değildir.

Beyanları hükme esas alınan tanıkların davacının çalışma süresinin tamamını doğrulamaması ve bordro tanığı ...’in beyanında davacının mevsimlik olarak çalıştığını ve davacının 1982 yılından sonra çalışıp çalışmadığını hatırlamadığını beyan etmesi karşısında yazılı şekilde karar verilmesi isabetsizdir.

Şu halde, re'sen araştırma ilkesi doğrultusunda, uyuşmazlığa konu dönemin tamamını kapsar şekilde çalışması bulunan, dinlenen tanıklar dışında diğer çalışanların isimleri davacıdan sorularak veya resen belirlenerek bu kişilerin beyanlarına başvurulmalı, davacının hangi dönemde çalıştığı, mevsimlik çalışmanın hangi aylar arasında olduğu, çalışılan dönemde davacının bildirimlerinin kısmi olduğu görülmekle, diğer dönemlerde de kısmi mi yoksa tam çalışıp çalışmadığı tanıklardan sorulmalıdır.

Ayrıca davalı işyerinde (... Meyvecilik Üretme İstasyonu) fidan dikimi, çapalama ve sulama işinde çalışan kişilerin tüm puantaj cetvelleri, bordroları, makam olurlarının istenmesi, gönderilemiyorsa hangi nedenle gönderilemediğinin sorularak ve toplanan tüm kanıtlar birlikte değerlendirildikten sonra elde edilecek sonuca göre bir karar verilmelidir.

O hâlde, davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.