Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2021/697 K.2021/14735

Dava, 3201 sayılı kanun kapsamında yapılmış borçlanma işleminin geçerli olduğunun tespiti ile yaşlılık aylığı bağlanması istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın reddine dair verilen karara karşı davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, ... Bölge Adliye Mahkemesi ... Hukuk Dairesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

... Bölge Adliye Mahkemesi ... Hukuk Dairesince verilen kararın, davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

I-İSTEM

Davacı 3.7.1995 tarihinde yaptığı 3201 sayılı kanun kapsamındaki borçlanma işleminin geçerli olduğunun tespitini, davalı Kurumun kesin dönüş şartı yerine gelmediğinden bahisle tahukkuk ettirdiği yersiz aylık borcunun iptalini, yersiz aylık borcunun davalı Kurumca resen 3201 borçlanma bedelinden mahsup işleminin iptalini ve kesilen yaşlılık aylığının yeniden 19.8.2013 tahsis talebini takiben bağlanması gerektiğinin tespitine karar verilmesini istemiştir.

II-CEVAP

SGK vekili, Kurum işlemlerinde hukuka aykırı bir husus bulunmadığından haksız ve yersiz açılan davanın reddini savunmuştur.

III-MAHKEME KARARI

A-İLK DERECE MAHKEME KARARI

İlk Derece Mahkemesince “... tarihlerinde davacıya eski Türk parası ile 79.048 TL ödendiği ve ödenen miktarlar için ... tarihine kadar 302,68 TL faiz yürütüldüğü ve toplam 377,61 TL'nin davacının yurt dışı hizmet borçlanma bedelinden mahsup edildiği anlaşılmıştır. Davacının yurt dışı borçlanma nedeni de ... tarihinde, 333,62 TL ödeme yaptığı anlaşılmaktadır. Mahsup işleminden sonra davacının kurumdan alacağı kalmamıştır. Bilirkişi raporunda yapılan hesaplamalara mahkememizce itibar edilmiş ve kurumun davacının yeniden borçlanma yaparak yaşlılık aylığı alabileceğine ilişkin işleminde de bir usulsüzlük görülmediğinden davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.” gerekçesi ile, “...Davanın reddine,...” karar verilmiştir.

B-BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

Bölge Adliye Mahkemesince “...Dosya kapsamındaki yazışmalardan davacı tarafından ödenen borçlanma bedeli davacıya bağlanan yaşlılık aylığı ve işleyen faizine mahsup edilerek tasfiye edildiğinden davacının yaşlılık aylığının reddine ilişkin kurum işleminin yerinde olduğu, dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla, istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiştir.” gerekçesi ile, “...Davacı vekilinin istinaf başvurusunun Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine,...” karar verilmiştir.

IV-TEMYİZ KANUN YOLUNA BAŞVURU VE NEDENLERİ

Davacı vekili, 3201 sayılı kanun kapsamında yapılmış borçlanmanın resen yersiz aylık borcundan mahsubunun mümkün olmadığını, yersiz aylık borcunun çıkarılmasının hatalı olduğu ve yaşlılık aylığı koşullarının varlığını beyanla davanın reddine dair verilen kararın bozulmasını istemiştir.

V-İLGİLİ HUKUK KURALLARI VE İNCELEME

Dosyadaki bilgi ve belgelerden, davacının ... ... çalışma sürelerini 506 sayılı kanun kapsamında borçlanıp 20.7.1995 tarihinde ve kanuni süresinde 7582 gün karşılığı olarak ödeyip 31.7.1995 tarihinde yaşlılık aylığı tahsis talebinde bulunduğu, davalı Kurumca 1.8.1995 tarihinden itibaren, 506 sayılı kanun kapsamında borçlanılan 7582 gün üzerinden 506 sayılı kanun kapsamında yaşlılık aylığı bağlandığı, ... tarihli işlemle davacının kesin dönüş şartını yerine getirmediğinin tespit edildiği,... tarihi itibariyle bağlanan yaşlılık aylığının durdurulduğu ve ... tarih arasındaki yaşlılık aylıklarının borç kaydedildiği,

aylığın durdurulması ve oluşturulan yersiz aylık borcunun davacıya bildirildiğini gösterir yazının dosyada bulunmadığı ancak davacının ... tarihli dilekçe ile oluşturulan yersiz aylık borcu kadar para çekmediğini, hatta aylık bağlandıktan sonra uzun süre para çekmemesi nedeniyle aylıkların Kurum hesabına havale edildiğini durumun yeniden incelenerek yersiz aylık borcunun iptalini istediği,

davalı Kurumun ... tarihinde davacının 3201 sayılı kanun kapsamında yaptığı borçlanma nedeniyle ödediği meblağın tamamını davacı adına tahakkuk ettirilen yersiz aylık borcundan mahsup ettiği, bu husus ile ilgili davacıya herhangi bir bildirimin yapılmadığı, davacının ...tarihinde daha önce yaptığı 3201 borçlanması nedeniyle yeniden yaşlılık aylığı tahsis talebinde bulunduğu, davalı Kurumca ... tarihli yazıyla davacının 3201 sayılı kanun kapsamındaki borçlanmasının iptal edilerek ödenen bedelin yersiz aylık borcundan mahsubuyla tasfiye edilmesi sonucu yaşlılık aylığı tahsis talebinin reddedildiği,

davacının süregelen yazışmalarla bir sonuç elde edememesi üzerine eldeki davanın açıldığı, Mahkemesince davanın reddine karar verildiği anlaşılmaktadır.

Eldeki davada, ... tarihleri arasında Almanya’da çalışmaları bulunan davacıya, kesin dönüş şartının yerine getirilmediği ... tarihleri arasında ödenen yaşlılık aylığı nedeniyle yersiz aylık borcu çıkarılması işlemi isabetli ise de çıkarılan yersiz aylıkların borçlanma bedelinden mahsubu ile 3201 sayılı kanun kapsamındaki borçlanma süresinin tasfiye edilmesi işlemi usul ve yasaya aykırı olup, Mahkemece bu kabule göre verilen karar isabetsizdir. O hâlde, davacı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve ... Bölge Adliye Mahkemesi ....Hukuk Dairesinin istinaf başvurusunun esastan reddine dair kararı kaldırılarak ilk derece mahkemesince verilen hüküm bozulmalıdır.