Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2021/8046 K.2022/2249

Dava, hizmet tespiti istemine ilişkindir İlk Derece Mahkemesince, davanın kısmen kabulüne dair verilen karara karşı, davalılar vekili ile davalı Kurum vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, ... Bölge Adliye Mahkemesi 34. Hukuk Dairesince davalılar vekili ile davalı Kurum vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir. ... Bölge Adliye Mahkemesi 34. Hukuk Dairesi kararının davalılardan ..., ... ile Kurum vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

I-İSTEM

Davacı vekili, davacının davalı işverenin yanında geçen ve Kuruma bildirilmeyen 01/08/2008-01/03/2010 tarihleri arasındaki hizmetlerinin tespitine karar verilmesini istemiştir.

II-CEVAP

Davalılar vekili, davanın reddini istemiştir. Davalı Kurum vekili, davanın reddini istemiştir.

III-MAHKEME KARARI

A-İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece, davacının davasının kısmen kabulü ile kısmen reddine, davacının davalılara ait 1092909 nolu işyerinde 01/08/2008-01/03/2010 tarihleri arasında asgari ücret üzerinden hizmet akdine dayalı olarak sigortasız çalıştığının tespitine, fazlaya ilişkin istemlerin reddine karar verilmiştir.

B-BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

Bölge Adliye Mahkemesi, davalılar vekili ile davalı Kurum vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı Yasa'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan reddine karar vermiştir.

IV-TEMYİZ KANUN YOLUNA BAŞVURU VE NEDENLERİ

Davalı Kurum vekili, eksik ve hatalı tanzim edilen bilirkişi raporuna dayanılarak verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek temyiz kanun yoluna başvurmuştur. Davalılar vekili, ispat edilemeyen davanın reddi yerine kısmen de olsa kabulü hatalı olduğunu, hak düşürücü süre içerisinde açılmamış davanın reddine karar verilmesi gerektiğini belirterek temyiz kanun yoluna başvurmuştur.

V-İLGİLİ HUKUK KURALLARI VE İNCELEME

Davanın yasal dayanağı 5510 sayılı Kanunun 86/9. maddesidir. 506 sayılı Kanunun 6. maddesinde ifade edildiği üzere, “sigortalı olmak hak ve yükümünden kaçınılamaz ve vazgeçilemez.” Anayasal haklar arasında yer alan sosyal güvenliğin yaşama geçirilmesindeki etkisi gözetildiğinde, sigortalı konumunda geçen çalışma sürelerinin saptanmasına ilişkin davaların, kamu düzenine ilişkin olması nedeni ile özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi zorunludur. Bu bağlamda, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde resen araştırma yapılarak kanıt toplanması gerektiği özellikle göz önünde bulundurulmalıdır.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden; davacının davalı işyerinden 01.03.2010 – 30.11.2013 tarihleri arasında hizmet bildiriminin bulunduğu, bordro tanıklarının dinlendiği, bordro tanıklarının mahkemece kabul edilen dönemde davacının davalı işyerinde çalışmasını doğruladıkları, ancak davacının Ramazan ayında çalışmadığını beyan ettikleri anlaşılmaktadır. Bu durumda Mahkemece, kabul edilen sürelerde Ramazan ayına denk gelen süreleri dışlamadan yazılı şekilde hüküm kurulması hatalıdır.

Yapılacak iş, Ramazan ayına denk gelen süreleri dışlamak ve dışlanan sürelerin hangi tarih aralığında olduğunu açık ve net şekilde göstermek suretiyle infaza elverişli olacak şekilde hüküm kurmaktan ibarettir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın eksik araştırma ve inceleme sonucu yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davalılardan ..., ... ile Kurum vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve ... Bölge Adliye Mahkemesi 34. Hukuk Dairesinin istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin kararı kaldırılarak İlk Derece Mahkemesince verilen hüküm bozulmalıdır.