Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2021/8411 K.2022/6673

Dava, genel sağlık sigortası prim tahakkukuna yönelik Kurum işleminin iptali istemine ilişkindir. Mahkemece, bozma ilamına uyularak yapılan yargılama neticesinde ilâmında belirtildiği şekilde davanın reddine karar verilmiştir. Hükmün, davacı tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Mahkemece uyulan bozma ilamında “ 8/3/2017 tarihli ve 30001 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “6824 sayılı Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun” ile 1/4/2017 tarihinde yürürlüğe girmek üzere 5510 sayılı Kanunun 60, 61, 80, 81 inci maddelerinde yapılan değişiklikler ve Kanuna eklenen geçici 73 üncü madde ile genel sağlık sigortası uygulamalarına ilişkin değişiklikler yapılmış olup değişiklik gereği davacının,

5510 sayılı Yasa'nın 60’ıncı maddesinin birinci fıkrasının g bendi kapsamında genel sağlık sigortası primi ödeyenler statüsünde prim ödeme yükümlüsü kabul edilip edilmediği varsa tahakkuk eden prim borcu kurumdan sorularak, yazı cevabına göre davacının beyanı alınarak uyuşmazlığın devamı halinde sigortalıların genel sağlık sigortası primlerinin tahakkuk ve tahsil edilmesi görevi davalı Kuruma aittir.

Ne var ki primlerin tahakkuk ve tahsil edilebilmesi için prime esas gelir testinin usulünce yapılıp kesinleşmiş olması gerekecektir.

Davalı Kuruma genel sağlık sigortası prim miktarının belirlenmesinde esas alınacak gelir testi yapma hususunda görev verilmemiş, aksine 633 sayılı KHK ile genel sağlık sigortalılığının tespitinde esas alınacak gelir testlerine ilişkin usul ve esasları belirlemek ve bu testleri Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıflarıyla işbirliği yaparak uygulamak görevi Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığına bırakılmıştır.

Dolayısıyla gelir testi uygulamasından kaynaklanan davalarda, 5510 sayılı Yasa'nın uygulanmasını gerektirir herhangi bir yasal düzenleme olmadığından gelir testinin iptali için açılan davaların çözüm yerinin idari yargı olduğu açıktır. Ancak uyuşmazlığın gelir testinin kesinleşmesinin ardından tahakkuk edecek prim tutarı ve tahsile ilişkin olması durumunda 5510 sayılı Yasa kapsamında yargılama ve değerlendirme yapılacağından iş mahkemesi görevli olacaktır.

Bu nedenle, Mahkemece, ... Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfı tarafından yapılan gelir testine ilişkin idari prosedür dava dosyasından ayrılarak görevsizlik verilmeli, idari yargı kararı bekletici mesele yapılmalı, kesinleşmenin ardından davaya konu prim tahakkuk işlemi hakkında inceleme yapılarak sonucuna göre bir karar verilmesi...” gerektiği belirtilmiştir.

Bozma sonrası ... Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfının gelir testine ilişkin işlemin iptaline ilişkin talebin dosyadan tefrik edilerek 2018/243E-2018/329K sayılı karar ile idari yargı görevli olduğu belirtilerek davanın reddine karar verildiği kararın davalılara tebliğ edildiği, davacıya ise tebliğ edilemediği, dosyanın derdest olduğu, Bozma gereğinin yerine getirilmediği anlaşılmakta olup, Mahkemece, tefrik edilip görevsizlik kararı verilen dosyanın sonucunun beklenilerek, kesinleşmenin ardından davaya konu prim tahakkuk işlemi hakkında inceleme yapılarak sonucuna göre karar verilmelidir.

Açıklanan maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin, eksik inceleme ve araştırmayla yazılı biçimde karar verilmiş olması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O hâlde, davacının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.