Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2021/842 K.2021/11885

Bölge Adliye Mahkemesi : ... Bölge Adliye Mahkemesi ...Hukuk Dairesi

Dava, iş kazası olduğunun tespiti istemine ilişkindir. İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın reddine dair verilen karara karşı davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, ... Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesince istinaf başvurusunun kabulüne, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın kabulüne karar verilmiştir. ... Bölge Adliye Mahkemesi .... Hukuk Dairesince verilen kararın, davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi

I-İSTEM

Davacı vekili, davacının davalı işverene ait işyerinde 02.10.2014 tarihinde geçirdiği iş kazasının ve kaza neticesi oluşan sürekli iş göremezlik derecesinin tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II-CEVAP

Davalı ... Zeytincilik Kuyumculuk San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili, davacı ile davalı şirket arasında kurulmuş herhangi bir yazılı veya sözlü bir iş sözleşmesi bulunmadığını, dava konusu taşınmazda kaza tarihinde.... Tarım Şirketinin faaliyet gösterdiğini, davacının çatı tamiri işi ile uğraştığını, davacının ... Şirketi ile yaptıkları sözleşmenin eser (istisna) sözleşmesi niteliğinde olduğunu, davacının ... şirketinin sahibi ...'ın eşi ...'ın kardeşi olduğunu, çatı tamir işinin zeytin işletmesinin faaliyet alanı dışında özel bir uzmanlık gerektiren bir iş olduğunu, taraflar arasında bağımlılık unsuru bulunmadığını ancak eser sözleşmesi olarak nitelendirilebileceğini belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III-MAHKEME KARARI

A-İLK DERECE MAHKEME KARARI

İlk derece mahkemesi tarafından davanın reddine karar verilmiştir.

B-BAM KARARI

... Bölge Adliye Mahkemesi, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, ... Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi'nin 30.01.2020 tarih, 2019/686 Esas ve 2020/57 Karar sayılı kararının Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b.2 maddesi uyarınca kaldırılmasına, davanın kabulüne, davacının 02.10.2014 tarihinde geçirdiği kazanın, 5510 sayılı Yasanın 13.maddesi uyarınca iş kazası olduğunun tespitine karar verildi.

IV-TEMYİZ KANUN YOLUNA BAŞVURMA NEDENLERİ

Davalı kurum vekili, olayın iş kazası olduğunun ispatlanamadığını, davalı işveren vekili, kazanın şirketleri ile bir ilgisinin bulunmadığı, mahkemece davanın kabulüne karar verilmesinin yerinde olmadığı yönünden temyiz etmişlerdir.

V-İLGİLİ HUKUK KURALLARI VE İNCELEME

Dava, iş kazası olduğunun tespiti istemine ilişkindir.

Davaya konu olan ve tespiti istenen "iş kazası" mevzuatımızda 506 sayılı Kanunun 11-A ve 5510 sayılı Kanunun 13. maddesi ve devamı maddelerinde düzenlenmiş olup, her iki kanunda da iş kazası tanımlanmamış, kazanın hangi hal ve durumlarda iş kazası sayılacağı yer ve zaman koşulları ile sınırlandırılarak belirlenmiştir.

Eldeki davaya konu olayın meydana geldiği tarih itibari ile davanın yasal dayanağı 5510 sayılı Kanunun 13.maddesidir. Anılan maddeye göre eldeki davayla ilgili olarak iş kazası;

a) Sigortalının işyerinde bulunduğu sırada,

b) İşveren tarafından yürütülmekte olan iş nedeniyle veya görevi nedeniyle, sigortalı kendi adına ve hesabına bağımsız çalışıyorsa yürütmekte olduğu iş veya çalışma konusu nedeniyle işyeri dışında,

c) Bir işverene bağlı olarak çalışan sigortalının,görevli olarak işyeri dışında başka bir yere gönderilmesi nedeniyle asıl işini yapmaksızın geçen zamanlarda,

d) Emziren kadın sigortalının, çocuğuna süt vermek için ayrılan zamanlarda,

e) Sigortalıların, işverence sağlanan bir taşıtlaişin yapıldığı yere gidiş gelişi sırasında, meydana gelen ve sigortalıyı hemen veya sonradanbedenen ya da ruhen özüre uğratan olaydır.

Açıklanan bu madde hükmüne göre, iş kazası; maddede sayılı olarak belirtilmiş hal ve durumlardan herhangi birinde meydana gelen ve sigortalıyı hemen veya sonradan bedence veya ruhça arızaya uğratan olaydır.

Gerek uygulama ve gerek öğretide açıkça kabul edildiği ve madde metninden de anlaşıldığı üzere bu maddede sayılan haller örnekleme niteliğinde değil, sınırlayıcı niteliktedir. Bu hallerden birine girmeyen sigorta olayı iş kazası sayılamaz. Sayılan bu hallerin birlikte gerçekleşme koşulu bulunmayıp, herhangi birinin gerçekleşmiş olması gerekli ve yeterlidir.

Eş söyleyişle, iş kazası hukuksal nitelikte bir olay olup, bu olayın yukarıda açıklanan yasa maddesinde sınırlandırılan ve belirtilen hallerden herhangi birinin oluşmasıyla ortaya çıkması gerekir.

İş kazasının unsurları üzerinde de kısaca durmak gerekirse, şöyle sıralanabilir; kazaya uğrayan 5510 sayılı Kanun anlamında sigortalı sayılmalı; bu sigortalı bir kazaya uğramalı ve uğranılan kaza 5510 sayılı Kanunun yukarıda ayrıntısı açıklanan 13. maddesinin fıkrasında sayılan hal ve durumlardan birinde meydana gelmeli; sigortalıyı hemen veya sonradan bedence veya ruhça arızaya uğratan bir olay biçiminde gerçekleşmeli; bu olay ile sigortalının uğradığı zarar arasında uygun illiyet (nedensellik) bağı bulunmalıdır.

İnceleme konusu dosyada, davacı davalı ... Zeytincilik işyerinde 08/09/2014 tarihnide inşaat işçisi olarak işe başladığını, iş görüşmesini Hacı ... ile yaptığını ve aylık 1.300 TL.net ücret üzerinden anlaşma sağladıklarını, sigorta girişinin yapılması için kimliğinin fotokopisini davalı şirket yetkilisi Hacı Sunmak'a verdiğini, davalı şirkette 1 aydır çalışmakta iken çatı tamiri ile uğraştığı sırada 02/10/2014 tarihinde çatıdan düştüğünü ve sol ayak topuğunun kırıldığını belirterek davalı işverene ait işyerinde 02/10/2018 tarihinde geçirdiği kazanın iş kazası olduğunu iddia etmektedir.

Dosya içerisindeki bilgi ve belgelerden davacının 02.10.2014 tarihinde düşme sonucu sol ayakta ağrı şikayetiyle hastaneye başvurduğu, kaza ile ilgili emniyet birimlerine herhangi bir bildirim yapılmadığı, kazanın meydana geldiği yer olan ve Özel Organize Sanayi Bölgesi Akhisar Yolu üzeri 2 km. Zeytinliova/Akhisar adresinde bulunan zeytinyağı fabrika binasının 25.08.2014 tarihinde davalı şirket tarafından ...

Tarım Ürünleri ..Ltd.Şti.'den satın alındığı, ancak davalı şirketin bu adreste faaliyetine 06.02.2015 tarihinde başladığı, bu tarihe kadar binanın ... Tarım Ürünleri ....Ltd. Şti.'nin kullanımında olduğu, dosyada dinlenen ve ... Tarım Ürünleri ....Ltd.Şti.'nin çalışanı olduklarını beyan eden tanıkların, davacının ...

Tarım Ürünleri ....Ltd.Şti.'nin sahibinin eşi olan Leyla ...'ın kardeşi olduğunu, davacını çatı yapım işi için Leyla ... ile anlaştığını, davacının davalı şirkette veya dava dışı .......Ltd. Şti. 'de hizmet akdine dayalı çalışmasının bulunmadığını belirttikleri görülmektedir.

Somut dosyada, davacının 10.05.2012-07.06.2014 döneminde başka iş yerlerinden bildirimleri bulunmakta olup, davalı iş yerinden bildiriminin olmadığı anlaşılmaktadır.

Bu itibarla davacının bağ-kur kaydı ve meslek kuruluş kayıtlarının bulunup bulunmadığı ve esnaf bağ-kur faaliyeti kapsamında kurumda tescilinin olup olmadığı açıklığa kavuşturulmalı, diğer yandan davacının hizmet akdine dayalı çalışmasının olup olmadığı, varsa bunun davalı şirket nezdinde mi yoksa kaza tarihinde iş yerinde halen faaliyette olduğu iddia olunan ......Ltd.Şti.

Nezdinde mi gerçekleşip gerçekleşmediği, dolayısıyla işverenlik sıfatının kime ait olduğu belirlenmeli, elde edilecek sonuca göre, 5510 sayılı Yasa'nın 13. madde kapsamında davacının iş kazasına maruz kalıp kalmadığı değerlendirilmek suretiyle hüküm kurulmalıdır.

Yukarıda belirtilen maddi ve hukuki olgular gözetilmeden yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir. O hâlde, davalılar vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve ... Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesinin istinaf başvurusunun kabulüne ilişkin kararı bozulmalıdır.

...