Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2022/10488 K.2022/13390

Bölge Adliye Mahkemesi : ... Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi No :

Dava, hizmet tespiti istemine ilişkindir. İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kısmen kabulüne dair verilen karara karşı, taraf vekilleri ve fer’i müdahil ... vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, ... Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesince, istinaf başvurularının ayrı ayrı esastan reddine karar verilmiştir. ... Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesince verilen kararın, taraf vekilleri ve fer’i müdahil ... vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

I-İSTEM

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, davacının davalı işveren ... yanında 01/10/2014-19/12/2015 tarihleri arasında sürekli ve kesintisiz çalıştığını ileri sürerek, Kuruma bildirilmeyen hizmetlerinin tespitine karar verilmesini istemiştir.

II-CEVAP

Davalı işveren vekili cevap dilekçesinde özetle, davacının çalıştığı bina inşaatının ruhsat açılış tarihinin 12/02/2015 olduğunu, ancak olumsuz hava koşullarından dolayı inşaata 09/03/2015 tarihinde başlanıldığını, fiilen çalışılan günlerin eksiksiz bildirildiğini, dava konusu dönemde davacının piyasada başka işlerde de çalıştığını belirterek, davanın reddine karar verilmesini istemiştir. Fer’i müdahil ... vekili cevap dilekçesinde özetle, hak düşürücü sürenin geçtiğini, işveren tarafından verilen bildirge ve bordrolara göre işlem yapıldığını belirterek, davanın reddini istemiştir.

III-MAHKEME KARARI

A-İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece, yapılan yargılama sonucunda, davacının davasının kısmen kabul kısmen reddi ile; davacının davalı işveren ... nezdinde 03/11/2014-19/12/2015 tarihleri arasında ayda 30 gün süre ile çalıştığının tespitine, (davalı işveren tarafından bildirilen ve davacının hizmet döküm cetvelinde yer alan bildirimlerin feri müdahil ... tarafından infaz aşamasında gözetilmesine), fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.

B-BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, ilk derece mahkemesi hakiminin objektif, dosyadaki verilerle çelişmeyen tespitleri ile karar gerekçesine ve uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kurallarına göre, ilk derece mahkemesinin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla, davacı, davalı ve fer’i müdahil istinaf başvurularının ayrı ayrı esastan reddine, karar verilmiştir.

IV-TEMYİZ KANUN YOLUNA BAŞVURU VE NEDENLERİ

Davacı vekili, davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken kısmen kabul kısmen reddine karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek, temyizen bozulmasını istemiştir.

Davalı işveren vekili, davanın hak düşürücü süreden reddinin gerektiğini, davacının fiilen çalıştığı sürelerin Kuruma eksiksiz bildirildiğini, dava konusu dönemdeki hava durumuna ilişkin olarak araştırma yapılmadığını, tanıklardan da bu hususta ayrıntılı beyan alınması gerekirken eksik tahkikatla yetinildiğini, çelişkili tanık beyanlarının hükme esas alındığını belirterek, kararın bozulmasını istemiştir.

Fer’i müdahil ... vekili, davacının davasını ispatlayamadığını, mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunun mevzuat hükümlerine aykırı olduğunu, somut duruma uygun düşmediğini belirterek, verilen kararın temyiz incelemesi sonucu bozulmasını istemiştir.

V-İLGİLİ HUKUK KURALLARI VE İNCELEME

Davanın yasal dayanağı 5510 sayılı Kanunun 86. maddesidir. Anayasal haklar arasında yer alan sosyal güvenliğin yaşama geçirilmesindeki etkisi gözetildiğinde, sigortalı konumunda geçen çalışma sürelerinin saptanmasına ilişkin davalar, kamu düzenine ilişkin olduğundan, özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi zorunludur. Bu bağlamda, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde re’sen araştırma yapılarak kanıt toplanabileceği de göz önünde bulundurulmalıdır.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden, davalıya ait bina inşaatı işyerinde kalıpçı olarak çalıştığını beyan eden 4.11.1984 doğumlu davacı adına 9.3.2015 tarihli işe giriş bildirgesinin davalı işveren tarafından Kuruma verildiği, 9.3.2015-19.12.2015 tarihleri arasındaki hizmetlerinin kısmi olarak eksik 7 gün koduyla bildirildiği, ... unvanlı 1063116.067 sicil sayılı işyerinin özel bina inşaatı mahiyetinde 12.2.2015-11.10.2016 tarihleri arasında kanun kapsamında olduğu, ...

Belediye Başkanlığı İmar ve Şehircilik Müdürlüğünün cevabi yazısına göre, inşaat yapı ruhsatının onay tarihinin 3.11.2014 bitiş tarihinin ise 2015/12. ay olduğunun bildirildiği, dönem bordrolarının getirtildiği, 16.4.2019 tarihli kolluk tutanağı ile komşu işyeri olarak Ankamar Market isimli işyeri ile sahipleri ... ve ...’un tespit edildiği, davacı ve bordro tanıklarının dinlendiği anlaşılmaktadır.

Somut olayda, davacı, davalıya ait bina inşaatı işyerinde 01/10/2014-19/12/2015 tarihleri arasında geçen çalışmalarının tespiti istemiş; mahkemece davanın kısmen kabulü ile yazılı şekilde karar verilmiş ise de, davalıya ait işyerinin kanun kapsamına alındığı 12.2.2015 tarihi sonrasına ilişkin verilen kabul kararı yerinde olup, 12.2.2015 tarihi öncesine dair fiili çalışmanın varlığına yönelik yapılan araştırma ve inceleme hüküm kurmaya yeterli ve elverişli görülmemiştir.

Mahkemece yapılacak iş, 16.4.2019 tarihli kolluk tutanağı ile tespit edilen ancak dinlenmeyen Ankamar Market isimli işyeri sahipleri ... ve ...’un beyanları alınmalı, giderek davalı işyerinin kanun kapsamında olmadığı dönem yönünden komşu işyerleri, Sosyal Güvenlik Kurumu, zabıta, maliye, meslek odası aracılığı ve muhtarlık marifetiyle ayrıntılı araştırılıp tespit edilerek, bu kişilerin bilgi ve görgülerine başvurulmalı, böylelikle 12.2.2015 öncesine dair çalışmanın varlığı ve süresi tereddütsüz bir şekilde belirlendikten sonra, oluşacak sonuca göre karar verilmelidir.

Açıklanan maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın eksik inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde hüküm kurulmuş olması, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O hâlde taraf vekilleri ve fer’i müdahil ... vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve ... Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesinin istinaf başvurularının ayrı ayrı esastan reddine ilişkin kararı kaldırılarak, İlk Derece Mahkemesince verilen hüküm bozulmalıdır.