Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2022/10707 K.2022/13304

Dava, davacının yurt dışı borçlanma başvurusunun ... DHL posta idaresine başvuru tarihinde yapıldığının kabulü ile buna göre borçlanma şartlarının değerlendirilmesi gerektiğinin tespiti talebine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesince, davanın reddine dair verilen karara karşı, davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, ... Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesince davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

... Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi kararının davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

I-İSTEM

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, davacının yurtdışında geçen çalışmasının 5375 gününü borçlanmak için başvuru dilekçesi ve gerekli belgeleri 30.07.2019 tarihinde Almanya’dan DHL Express vasıtası ile “Acele” olarak davalı Kuruma gönderdiğini, davalı Kurumca gönderim belgesinde barkod numarası olmadığı gerekçesiyle borçlanma başvuru tarihinin postaya verildiği tarih olarak kabul edilmediğini, 01.08.2019 tarihinde yürürlüğe giren 7186 sayılı Yasaya göre işlem yapılarak 4/1-b kapsamında borçlandırıldığını, borçlanma miktarının yüksek tespit edildiğini, ayrıca 4/1-a sigortalılığı üzerinden aylık alabilmesinin imkansız hale geldiğini,

kurum işleminin yerinde olmadığını, kuruma başvurudan sonuç alınamadığını, bu nedenle davacının yurt dışı borçlanma talebinin 30.07.2019 tarihinde ve 4/1-a kapsamında olduğunun tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II-CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle, davacının 29.07.2019 tanzim tarihli borçlanma talep dilekçesinin kurum kayıtlarına 02.08.2019 tarihinde intikal ettiğini, dilekçenin DHL kargo aracılığı ile taahhütlü veya acele posta şeklinde gönderilmediğini, bu nedenle geldiği tarihe göre işlem yapıldığını, kurum işlemlerinin yerinde ve yasal mevzuata uygun olup, davanın reddi gerektiğini bildirmiştir.

III-MAHKEME KARARI

A-İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece "Davanın reddine" karar verilmiştir.

B-BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

Bölge Adliye Mahkemesi, davacı vekilinin istinaf isteminin 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b.1 maddesi uyarınca esastan reddine karar vermiştir.

IV-TEMYİZ KANUN YOLUNA BAŞVURU VE NEDENLERİ

Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; Yurtdışında Geçen Sürelerin Borçlandırılması ve değerlendirilmesine ilişkin Yönetmelik'in 10. maddesine göre taahhütle, iadeli taahhütlü ve acele posta olarak gönderilen gönderilerin postaya verildiği tarihte Kuruma intikal etmiş sayıldığını, 2019/16 sayılı Genelge ile konuya açıklık getirildiğini, ... Posta İdaresi ile yapılan yazışmalar neticesinde DHL'nin ... Posta İdaresine dahil olduğunu, müvekkilinin acele olarak gönderilmesi için DHL'e ilave ücret ödediğini, DHL tarafından acele kaydı ile teslim alındığını belirterek temyiz kanun yoluna başvurmuştur.

V-İLGİLİ HUKUK KURALLARI VE İNCELEME

Dava, davacının yurt dışı borçlanma başvurusunun ... DHL posta idaresine başvuru tarihinde yapıldığının kabulü ile buna göre borçlanma şartlarının değerlendirilmesi gerektiğinin tespiti talebinden ibarettir. Dosyadaki kayıt ve belgelerin incelenmesinden, davacının yurtdışında geçen çalışmasının 5375 gününü borçlanmak için başvuru dilekçesi ve gerekli belgeleri 30.07.2019 tarihinde Almanya’dan DHL Express vasıtası ile “Acele” olarak davalı Kuruma gönderdiği, yurt dışından gönderilen belgelerin 02.08.2019 tarihinde davalı kuruma intikal ettiği anlaşılmıştır.

Yurt dışı borçlanma işlemleri konusunda düzenleme içeren ve Kurum tarafından gerçekleştirilen dava konusu işleme dayanak alınan 2019/16 sayılı Genelgenin 7. maddesinde, "Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliğinin 124. maddesinin birinci fıkrasına göre, adi posta veya Kuruma doğrudan yapılan başvuru ve bildirimlerde, başvuru veya bildirimin Kurumun gelen evrak kayıtlarına intikal tarihi; taahhütlü, iadeli taahhütlü, acele posta servisi, ... ... veya ...

Kargo ile yapılan başvuru ve bildirimlerde ise başvuru veya bildirimin postaya veya kargoya verildiği tarih başvuru veya bildirim tarihi olarak kabul edilmektedir. Başvuru sahiplerinin bulundukları ülkenin posta idareleri aracılığıyla taahhütlü, iadeli taahhütlü ve acele posta servisi ile yaptıkları başvuru tarihi de aynı şekilde Kuruma yapılmış başvuru tarihi olarak kabul edilecektir." düzenlemesinin yer aldığı.

01.08.2019 tarihi öncesinde yürürlükte bulunan 9. Madde hükmünde ise, sosyal güvenlik sözleşmesi akdedilmiş ülkede geçen sürenin borçlanılması açısından, hizmetin geçtiği ülke yetkili makamlarınca verilen hizmet belgesinin yeterli sayıldığı ve belge tercümesinin 01.08.2019 tarihi sonrasında bu gruptaki ülkeler yönünden zorunlu hale getirildiği dikkate alındığında, davacının yurt dışında geçen hizmetlerini borçlanabilmek için kuruma yaptığı talebe ilişkin başvuru tarihi olarak, ...

Posta İdaresine dahil olan DHL yolu ile posta idaresine başvurduğu tarih olan 30.07.2019 tarihinin kabul edilerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde yanılgılı değerlendirme ile karar verilmesi isabetsizdir.

O halde, davacı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve ... Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesinin istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin kararının kaldırılarak İlk Derece Mahkemesince verilen hüküm bozulmalıdır.