Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2022/10784 K.2023/26

vekili Avukat ...

DAVA TARİHİ : 10.03.2014

İLK DERECE MAHKEMESİ

... 3. İş Mahkemesi

SAYISI

2015/262 E., 2019/82 K.

Taraflar arasındaki hizmet tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalılar vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının, 2001 yılı Ekim ayından 02.01.2014 tarihine kadar, davalılara ait ... ve ... plakalı minibüslerde ve davalıların bir kısım özel işlerinde sürekli ve kesintisiz çalışmasına rağmen kuruma bildirilmeyen hizmetlerinin tespitini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalılar vekilleri davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; "Davanın kabulü ile davacının davalılara ait ticari plakalı minibüslerde, 01.10.2001 ile 02.01.2014 tarihleri arasında, 506 ve 5510 sayılı Kanun kapsamında hizmet akdi ile çalıştığının tespitine" karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalılar ...,... vekili özetle, davanın ... 19. İş Mahkemesinde açıldığını, mahkemece yetkisizlik kararı verildiğini, kararın Yargıtay 10. Hukuk Dairesi tarafından onandığını, yetkisizlik kararı nedeniyle lehlerine vekalet ücretine karar verilmesi gerektiğini, davalılar arasında hukuki ve fiili bağlantı bulunmadığını bu nedenle davalılar yönünden davanın tefrik edilmesi gerektiğini, hak düşürücü sürelerin dikkate alınmadığını açıkça hak düşürücü sürelerin geçtiğini, sürekli çalışma olgusunun mahkemece dikkate alınmadığını, davacının iddia ettiği dönemlerde başka işlerle meşgul olduğunu, ek gelir için çalıştığının açık olduğunu, bu yönüyle iş ilişkisinin bulunmadığını beyanla kararın kaldırılması talep etmiştir.

Davalı vekili özetle, 11.09.2014 tarihinde yürürlüğe giren 6552 sayılı Kanun gereği dava da fer'i müdahil olduklarını aleyhinde hüküm kurulmaması gerektiğini, davacının kesintisiz çalıştığı iddialarını ispatlayamadığını, sadece tanık anlatımları ile çalışmanın ispatının mümkün olmadığını beyanla kararın kaldırılması gerektiğini belirterek istinaf başvurusunda bulunmuşlardır.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; "Davalılar ..., ... ve Kurum vekillerinin istinaf başvurusunun esastan reddine" karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde tüm davalılar vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalılar ...,... vekili istinaf sebeplerini tekrarla, hak düşürücü sürenin geçtiği, davacının kendi nam ve hesabına çalıştığı, arada hizmet akdi bulunmadığı, araçlar ve işverenler farklı olup davanın tefriki gerektiği, yetkisizlik kararına dair vekalet ücretinin kararda eksik bırakıldığı,

Davalı vekili istinaf sebeplerini tekrarla, davanın ispatlanamadığı, kurumun fer'i müdahil olması gerekip aleyhine yargılama giderlerine hükmedilemeyeceği gerekçeleriyle kararın bozulmasını istemişlerdir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davacının davalılara ait minibüs işyerlerinde çalışmasına rağmen kuruma bildirilmeyen hizmetlerinin olup olmadığı noktasında toplanmaktadır. 2. İlgili Hukuk 1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. Dava, 506 sayılı Kanun'un 79/10 uncu ve 5510 sayılı Kanun’un m. 86/9 uncu maddesi uyarınca açılmış hizmet tespiti davasıdır. Maddeye göre, “Yönetmelikle tespit edilen belgeleri işveren tarafından verilmeyen veya çalıştıkları Kurumca tespit edilemeyen sigortalılar, çalıştıklarını hizmetlerinin geçtiği yılın sonundan başlayarak 5 yıl içerisinde mahkemeye başvurarak alacakları ilam ile ispatlayabilirlerse, bunların mahkeme kararında belirtilen aylık kazanç toplamları ile prim ödeme gün sayıları nazara alınır.”

Hizmet akdi ile bir veya birden fazla işveren tarafından çalıştırılanların hizmetlerin tespitine ilişkin davalar, kamu düzenine ilişkindir. Bu nedenle özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmesi zorunludur. Bu çerçevede hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyerek, gerekli araştırmaların re'sen yapılması ve kanıtların toplanması gerektiği göz önünde bulundurulmalıdır.

3. Değerlendirme 1. Davalılara ait farklı iki minbüs bulunması, maliklerinin farklı olmasına rağmen davacının hangi işveren yanında hangi sürelerde çalıştığı belirlenmeksizin infaza elverişsiz hüküm kurulmuş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

2. Davacıya davası açıklattırılarak, ne zamanlarda, ne kadar süre ile hangi araçla çalıştığı sorulmalı, davalı işverenlerden hangisinin yanında hangi dönemlerde ne kadar süreyle çalıştığı belirlenerek infaza elverişli hüküm kurulmalıdır.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle, 1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin ilgilisinden alınmasına,

09.01.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.

...