Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2022/10792 K.2022/15246

Bölge Adliye Mahkemesi : ... Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi No :

Dava, hizmet tespiti ve yaşlılık aylığı bağlanmasına, bağlanacak aylıkların faiziyle ödenmesi istemine ilişkindir. İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın reddine dair verilen karara karşı davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, ... Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir. ... Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesince verilen kararın, davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

I-İSTEM

Davacı vekili dava dilekçesi ile özetle; müvekkilinin ... ... de 01/05/1999-15/08/2005 tarihleri arasında çalıştığını, SGK'ya bildirilmeyen hizmetlerinin tespiti ile 01/06/2018 tarihinden itibaren müvekkiline yaşlılık aylığı bağlanmasını ve bu tarihten itibaren faiz yürütülmesini talep etmiştir.

II-CEVAP

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ... vekili; hak düşürücü süre itirazında bulunmuş, davacının fiili çalışmasının yada müvekkili ile aralarında herhangi bir iş sözleşmesine dayalı bir çalışma olmadığını beyan ederek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III-MAHKEME KARARI

A-İLK DERECE MAHKEME KARARI

İlk derece mahkemesi, davanın reddine, karar vermiştir.

İSTİNAF NEDENİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; talep edilen döneme ilişkin olarak kesin hüküm bulunduğunu, 1999/1. Dönemde bildirimi yapılan ... ... A.Ş. İle ilgili olarak mahkemenin resen araştırma yapması gerektiğini, organik bağın araştırılması ve beyanda bulunmak için kendilerine süre verilmesi gerektiğini, yerel mahkeme tarafından hiçbir araştırmanın yapılmadığını, yaşlılık aylığı talepleri ile ilgili olarak herhangi bir değerlendirme yapılmadığını belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

B-BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

Davacı vekilinin istinaf isteminin 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b.1 maddesi uyarınca esastan reddine,

IV-TEMYİZ KANUN YOLUNA BAŞVURU VE NEDENLERİ

Davacı vekili kararı temyiz etmiştir.

V-İLGİLİ HUKUK KURALLARI VE İNCELEME

Davanın yasal dayanağı 506 sayılı Kanunun 79. maddesidir. Anayasal haklar arasında yer alan sosyal güvenliğin yaşama geçirilmesindeki etkisi gözetildiğinde, sigortalı konumunda geçen çalışma sürelerinin saptanmasına ilişkin davalar, kamu düzenine ilişkin olduğundan, özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi zorunludur. Bu bağlamda, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde re’sen araştırma yapılarak kanıt toplanabileceği de göz önünde bulundurulmalıdır.

Somut olayda; davacının davalı şirkette 01/08/1999-15/08/2005 tarihleri arasında çalıştığının tespiti stemiyle açılan davada; hizmet tespit talebinin hak düşürücü süre nedeniyle reddine karar verildiği anlaşılmış ise de verilen karar eksik incelemeye dayalıdır.

Eldeki dosyada; davacının hizmet cetveli incelendiğinde; dava dışı ... işyeri sicil numaralı ... Tel. Kap. San. Tic. A.Ş işveren işyerinden 01/08/1995-30/04/1999 tarihleri arasında bildirimlerinin bulunduğu talep edilen dönemde, davalı şirketten yapılmış herhangi bir bildiriminin bulunmadığı anlaşılmıştır.

Somut olayda; davacı tarafından açılan işçilik alacaklarına ilişkin ... 11. İş Mahkemesinin 2014/4 E sayılı kararı ile davacının 01/08/1989-15/08/2005 arasında davalı yanında çalıştığının kabul edildiği ve yine dosya içerisinde mevcut her ay için davalı tarafından davacıya yapılan ödemelerin bulunduğu, mahkemece bildirimlerin yapıldığı ... A.Ş ile davalı arasında organik bağ bulunup bulunmadığının araştırılmadığı ve talep edilen sürenin hak düşürücü süreye uğradığının kabulü ile davanın reddine karar verildiği anlaşılmıştır.

Mahkemece yapılacak iş; talep edilen dönem yönünden, davacının 01/08/1995-30/04/1999 tarihler arası bildirimlerin bulunduğu ... A.Ş ile davalı arasında organik bağ bulunup bulunmadığı araştırılmalı, çalışma olgusunun varlığına yönelik ise, bildirimlerin yapıldığı ... A.Ş işyerinden bildirimleri bulunan bodro ve bu işyerine komşu iş yeri tanıklarının beyanlarına başvurulmak suretiyle davacının bu dönemde çalışıp çalışmadığı araştırılmalı, İşçilik alacakları dosyası içerisinde mevcut ödemelerde dikkate alınmak suretiyle çalışmanın varlığı hiçbir kuşku ve duraksamaya yer vermeyecek şekilde açıklığa kavuşturulduktan sonra toplanacak delillere göre hak düşürücü süre irdelenmeli ve sonucuna göre bir karar verilmelidir.

O hâlde, davacı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve ... Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesinin istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin kararının kaldırılarak İlk Derece Mahkemesince verilen hüküm bozulmalıdır.