Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2022/10835 K.2022/13265

Bölge Adliye Mahkemesi : ... Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi No :

Dava, 1479 sayılı kanun kapsamında sigortalılık süresi tespiti istemine ilişkindir. İlk Derece Mahkemesince hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne dair verilen karara karşı davalı Kurum vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine ... Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir. ... Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesince verilen kararın davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

I-İSTEM

Davacı vergi kaydının başlangıç tarihi itibariyle bağkur sigortalılık başlangıç tarihinin 16.04.1990 olarak tespitini talep ve dava etmiştir.

II-CEVAP

Davalı Kurum vekili davacının dava konusu talebinin hukuki mesnetten yoksun olduğunu beyanla davanın reddini savunmuştur.

III-İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemesince “...Davanın kabulüne, Davacının ... sigortalılık başlangıç tarihinin 16/04/1990 tarihi olarak kabul edilmesi gerektiğinin tespitine,...” karar verilmiştir.

IV-BAM KARARI

Bölge Adliye Mahkemesince, “...Dosya kapsamı, delil durumu itibariyle, Alanya 1. İş Mahkemesi 2021/252 Esas, 2021/378 Karar sayılı kararında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesi bakımından usul ve esas yönünden yasaya aykırı bir durum bulunmamasına göre, davalı Kurum vekilinin istinaf başvurusunun Hukuk Mahkemeleri Kanununun 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine,...” karar verilmiştir.

V-TEMYİZ KANUN YOLUNA BAŞVURU VE NEDENLERİ

Davalı Kurum vekili davanın reddine karar verilmesi gerekirken kabulüne verilen kararın bozulmasını istemiştir.

V-İLGİLİ HUKUK KURALLARI VE İNCELEME

01.03.1965 tarihinde yürürlüğe giren 17.07.1964 tarih ve 506 sayılı Kanun'unda uzun vadeli sigorta kolları bakımından sigortalılık süresi 108. maddede “Malullük, yaşlılık ve ölüm sigortalarının uygulanmasında nazara alınacak sigortalılık süresinin başlangıcı, sigortalının, yürürlükten kaldırılmış 5417 ve 6900 sayılı Kanunlara veya bu kanuna tabi olarak ilk defa çalışmaya başladığı tarihtir. Tahsis işlerinde nazara alınan sigortalılık süreleri, bu sürenin başlangıç tarihi ile, sigortalının tahsis yapılması için yazılı istekte bulunduğu tarih, tahsis için istekte bulunmuş olmayan sigortalılar için de ölüm tarihi arasında geçen süredir.” şeklinde düzenlenmiştir.

Ayrıca 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 5510 sayılı Kanun'da uzun vadeli sigorta kolları bakımından sigortalılık süresi 38. maddede “Malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortalarının uygulanmasında dikkate alınacak sigortalılık süresinin başlangıcı; sigortalının, mülga 2.6.1949 tarihli ve 5417 sayılı İhtiyarlık Sigortası Kanununa, mülga 4.2.1957 tarihli ve 6900 sayılı Malûliyet, İhtiyarlık ve Ölüm Sigortaları Hakkında Kanuna, 17/7/1964 tarihli ve 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununa, 2/9/1971 tarihli ve 1479 sayılı Esnaf ve Sanatkârlar ve Diğer Bağımsız Çalışanlar Sosyal Sigortalar Kurumu Kanununa, 17/10/1983 tarihli ve 2925 sayılı ...

Kanununa, bu Kanunla mülga 17/10/1983 tarihli ve 2926 sayılı... Kanununa ve 8/6/1949 tarihli ve 5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti ... Kanununa, 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununun geçici 20 nci maddesi kapsamındaki sandıklara veya bu Kanuna tâbi olarak malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortalarına tabi olarak ilk defa kapsama girdiği tarih olarak kabul edilir...” şeklinde düzenlenmiştir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden davacının 16.4.1990 tarihi itibariyle anonim şirket kurucu ortağı ve aynı şirketin yönetim kurulu başkanı olduğu, şirketin vergi kaydının 16.4.1990 tarihinde başladığı, ilk kez 1.11.2000 tarihinde bağkur sigortalılık tescil talebinde bulunması üzerine 4.10.2000 tarihi itibariyle sigortalılık tescilinin yapıldığı, eldeki dava ile bağkur sigortalılık başlangıç tarihinin 16.4.1990 olarak tespitine karar verilmesini istediği Mahkemece davanın kabul edildiği anlaşılmaktadır. Karar eksik araştırma ve incelemeye dayalıdır.

Bir günlük sigortalılık veya sigortalılık başlangıç tarihinin tespiti 506 sayılı kanunun 108. maddesinde ve 5510 sayılı kanunun 38. maddesinde düzenlendiği halde 1479 sayılı kanun kapsamında bir günlük sigortalılık veya sigortalılık başlangıç tarihinin tespitine dair bir düzenleme bulunmamaktadır.

Mahkemece davacıya talebi açıklattırılarak sadece sigorta başlangıcı veya bir günlük sigortalılık süresi tespiti istemesi halinde şimdiki gibi , şayet belli bir sigortalılık döneminin tespitini talep etmesi halinde ise bağkur sigortalılığının ilk tescil tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 1479 sayılı kanunun 3165 sayılı kanunla değişik 24. ve 25. maddeleri kapsamında yapılacak inceleme ve değerlendirme sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirir.

O hâlde, davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve ... Bölge Adliye Mahkemesi 9.Hukuk Dairesinin istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin kararının kaldırılarak İlk Derece Mahkemesince verilen hüküm bozulmalıdır.