Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2022/11125 K.2023/8711

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen kesinleşen karar nedeniyle fark sigorta primine esas kazançların belirlenmesi ve bağlanan yaşlılık aylığına yansıtılması davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, dairece İlk derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulü kısmen reddine dair, karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı, davalı ... vekili ile davalı Kurum vekili tarafından vekili tarafından temyiz edilmekle;kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde: davacının işveren ... İl Özel İdaresinde kadrolu işçi olarak işe başladığı tarihte geçmiş çalışmalarının nazara alınmayarak yeni çalışan gibi değerlendirilip derece ve kademesinin eksik belirlendiğini, bu şekilde eksik ücret ödenip kuruma eksik prim bildirildiğini, önceki çalışmaların derece kademe tespitinde nazar alınması gerektiğini ileri sürerek davacının kadrolu statüde işe başlarken başlatılması gereken derece ve kademenin tespiti ile emekli olduğu tarihte bulunması gereken derece ve kademenin tespitine, davacının derece ve kademesi doğru hesaplansa idi alacak olduğu tarihten dava tarihine kadar eksik ödenmiş olan emekli maaşının davalıdan alınarak davacıya verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı ... İdare vekili cevap dilekçesinde özetle: Dava dışı işverence kuruma bildirilen hizmet süresi ve prime göre yaşlılık aylığının bağlandığını, aylığının yanlış ve eksik hesaplanmasında kurmunu bir hatası olmadığını çalıştığı işyerindeki konumun aylık bağlamada dikkate alınmadığını ileri sürerek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı SGK vekili cevap dilekçesinde; davanın husumet nedeniyle reddi gerektiğini, kuruma bildirilen hizmet süreleri ve ödediği primlere göre yaşlılık aylığının bağlandığını, müvekkil kurumun hiçbir sorumluğunun bulunmadığını belirterek açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesi, 17.10.2019 tarihli kararı ile "....Davanın kabulü ile,

1-Davacının aylığının Haziran 2014 tarihi itibari ile 1.695,78 TL olarak tespitine,

2-Dava tarihine kadar olan aylık farklarının 513,80 TL olarak tespitine ve bu miktarın davalı ... Kurumundan yasal faizi ile birlikte alınarak davacıya ödenmesine,

3-Davacının ... İl Özel İdaresine devredilen Köy Hizmetleri İl Müdürlüğü ve sonrasında ... bünyesinde gerçekleşen çalışmaları sırasında kuruma bildirilen SPEK tutarına ek olarak;

Mart 2001 ayı ile Ocak 2010 ayında fark prime esas kazanç eklenmesi gerektiğinin tespitine dair karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1.İstinaf başvurusunda bulunan davalı Kurum vekili istinaf dilekçesinde, bilirkişi raporunun hükme elverişli olmadığını, aylık fark alacağının yasal hasım olan işverenden tahsili yerine davalı Kurumdan tahsiline karar verilmesinin isabetsiz olduğunu belirterek kararın kaldırılmasını istemiştir.

2.İstinaf başvurusunda bulunan davalı işveren vekili ise, aylığın bağlanması ve hesaplanmasında herhangi bir etkisinin bulunmadığını, prime esas kazançlar bakımından ise eksik araştırma ve yanılgılı değerlendirme ile karar verildiğini belirterek, kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin, 25.02.2020 tarihli ve 2019/2979 Esas, 2020/314 Karar Sayılı kararı ile;"...Sonuç olarak; dosya kapsamına, mevcut delil durumuna, ilk derece mahkemesinin gerekçesine, istinaf yoluna başvuranın sıfatına, ileri sürülen istinaf nedenlerine ve yukarıda anılan ölçütlere göre yapılan inceleme sonucu verilen kararda isabetsizlik görülmediğinden yerinde bulunmayan istinaf başvurusunun HMK'nin 353/1-b-1 maddesi uyarınca esastan reddine..." dair karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1.Bölge Adliye Mahkemesinin 25.02.2020 tarihli ve 2019/2979 Esas, 2020/314 Karar sayılı kararına karşı süresi içinde davalılar vekillerince temyiz isteminde bulunulmuştur.

2. Dairemizin, 06.07.2021 tarihli ve 2020/5060 Esas, 2021/9181 Karar sayılı kararında "...Yukarıdaki maddi ve hukuki olgular birlikte gözetilerek; yargı kararı ile hak kazanılan ücret niteliğindeki kazançların hak kazanıldığı dönemlerin prime esas kazançlarına dâhil edilmesi isabetsiz olup; ödenmesi koşuluyla, ödemenin yapıldığı ayın prime esas kazanç matrahına dâhil edilmesi, hizmet akdinin daha önceki bir tarihte sona ermiş olması halinde ise, yapılan ödemelerin çalışmanın geçtiği son ayın prime esas kazancında gözetilmesi mümkün olmakla, anılan ilkeler kapsamında yapılacak değerlendirme ve hesaplama sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde karar tesisi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. " denilerek karar bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; "...Yargıtay bozma ilamı doğrultusunda aldırılan bilirkişi raporunda hesaplandığı üzere; davacının kesinleşen Mahkememizin 2014/339 Esas, 2015/272 Karar sayılı dosyasında hükmedilen ücret alacağının iş akdi son bulduktan sonra ödendiği, davacının davalı ...'ne ait işyerinde kuruma bildirilen 2009/3. Aya ait Spek tutarının 4.613,70 TL olduğu, bu yeni spek esas alındığında davacının dava tarihini takip eden Haziran 2014 de ödenecek 30 günlük ek ödeme hariç aylığının 1.675,95 TL olduğu, dava tarihine kadar muhtemel fark yaşlılık aylığı farkının ise 26,57 TL olarak belirlenerek davanın kısmen kabulü ile,

Davacının ek ödeme hariç 30 günlük haziran 2014 tarihi itibari ile 1.675,95 TL olarak tespitine, davacının ... il özel idareye ait 21722.14 sicil sayılı işyerinden kuruma bildirilen 2009/12 aya ait spek tutarının 4.613,70 TL olarak tespitine, dava tarihine kadar olan aylık farklarının 26,57 tl olarak tespitine ve bu miktarın davalı ... kurumdan yasal faizi ile birlikte alınarak, davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin taleplerin reddine, dair karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde, davalı ... ve davalı ... vekili tarafından temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1-Davalı Kurum vekili, temyiz dilekçesinde; davacı hakkında Kurumca yapılan işlemlerde herhangi bir hukuka aykırılık bulunmadığını, esasen Kurum işlemlerinin yerinde olduğunu belirterek, kararın bozulmasını, istemiştir.

2- Davalı ... vekili, davacı hakkında tüm işlemlerin kurumca yapıldığını bu kapsamda davacının aylığında hata var ise bunun da kurum işlemlerinden kaynaklandığını, kendisine uyuşmazlıkta husumet düşmediğini belirterek, verilen kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davacının geçici işçi statüsünde geçen hizmet sürelerinin, toplu iş sözleşmesi hükümleri uyarınca daimi işçi kadrosuna geçildiği tarih itibarıyla intibakının yapılması suretiyle oluşan fark ücret alacaklarının ödenmesine dair kesinleşen mahkeme ilamı dikkate alınmak suretiyle, anılan fark ücret alacaklarının sigorta primine esas kazanca dahil edilmesi ve bu şekilde oluşacak fark yaşlılık aylıklarının yasal faiziyle birlikte tahsiline ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 5510 sayılı Sosyal Sigortaları ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 80 inci maddesi hükümleridir.

3. Değerlendirme 1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, özellikle temyiz edenlerin sıfatı ile temyiz neden ve kapsamına göre, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davalı Kurum ile Davalı ... vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz karar harcının temyiz eden ilgiliden alınmasına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,