Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2022/11282 K.2024/2023

Taraflar arasındaki maddi ve manevi tazminat istemli davadan dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kısmen kabulüne dair karar verilmiştir.

Kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlenildikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA

Davacı vekili; davacının davalı işyerinde 04.05.2004- 29.07.2019 döneminde maçahane ve kalite bölümlerinde çalıştığını, işyerinde yeterli iş sağlığı ve güvenliği önlemlerinin alınmadığını, yıllarca ağır koşullara maruz kalan müvekkiline 2013 yılında pnömokozyon meslek hastalığı teşhisi konulup %9.03 oranında iş gücü kaybına uğradığının tespit edildiğini, işyerindeki çalışma ortamına itirazları nedeniyle 29.07.2019 tarihinde işten çıkarıldığını, zamanla meslek hastalığının seviyesinin yükseldiğini ve iş gücü kayıp oranının %25.2 olarak belirlendiğini, maluliyeti nedeniyle maddi ve manevi zarara maruz kaldığını,

fazlayı ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 1.000,00 TL. maddi ve 70.000,00 TL manevi tazminatın meslek hastalığının tespit edildiği tarihten itibaren yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep etmiştir.

II.CEVAP

Davalı vekili; davalı firmanın iş sağlığı ve güvenliği hususunda tüm önlemleri aldığını, davacının maruz kaldığı rahatsızlıkta müvekkilinin bir kusuru bulunmadığını, Makine Fabrikaları ile Döküm Fabrikalarında yer alan taşlama, maçahane, temizleme bölümlerinde çalışan işçilere çalıştığı dönemlerde Dünya ve İLO standartlarında maske, kulaklık, baret, gözlük, çelik burunlu ayakkabı ve çalıştığı bölüme uygun eldiven verildiğini, kullanımları konusunda yeterli sayıda uyarı levhası bulundurulduğu,

vardiya mühendisleri ve formenler tarafından da verilen güvenlik ekipmanlarının kullanımının denetlendiğini, davacının çalıştığı bölüme uygun olarak verilen kişisel koruyucu donanımların teslim edildiğini, çalışma esnasında çıkan tozlara karşı havanın metreküp olarak tamamını temizleyecek güçte toz emen sistemlerin vardiyalar boyunca tam kapasite çalıştırıldığını, havalandırma sistemlerinin denetimi akredite belgeli bağımsız firmalar tarafından yapıldığını, davacının çalıştığı fabrika ortamının da sağlık koşullarına uygun olduğunu gösterir raporlar mevcut olduğunu, işyerinde yeteri kadar iş güvenliği uzmanı bulunduğunu,

belirli aralıklarla eğitimler verildiğini ve denetimlerin yapıldığını, bu çalışmaların bağımsız İSG müfettişlerince denetlendiğini, davacının maluliyeti kesinleşmediğini savunarak bu nedenlerle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI

İlk derece mahkemesi kararında özetle; davanın kısmen kabulüne dair karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF

A.İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf yoluna başvurmuştur.

B.İstinaf Sebepleri: Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle, davalı şirkete %100 kusur verilmesinin hakkaniyete aykırı olduğu, hükme esas alınan bilirkişi Aktüer Raporunda PMF1931 Hayat Tablosunun esas alındığı, Yakın tarihli Yüksek Mahkeme kararlarında, aktüeryal hesaplama yapılırken güncelliğini yitirmiş PMF1931 Hayat Tablosu yerine daha güncel olan ve doğrudan ülkemiz standartlarına göre oluşturulan TRH2010 Hayat Tablosunun dikkate alınması gerektiğini, davacının maluliyetine ilişkin itirazlarının devam etmekte olup, henüz maluliyet oranının kesinleşmediğini ileri sürmüştür.

C.Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, istinaf başvurusunun esastan reddine, dair karar verilmiştir.

V.TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı, süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili istinaf sebepleri doğrultusunda temyiz talebinde bulunmuştur.

C.Gerekçe 1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava maddi ve manevi tazminat tazminat talebine ilişkindir.

2.İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanun'un 417 nci maddesi, 5510 sayılı Kanun'un 13, 16 ve 20 nci maddeleri ile 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunun 4 üncü maddeleri.

3. Değerlendirme

Bilindiği üzere 5510 sayılı Kanun'un 18 inci maddesinde Kurumca yetkilendirilen hekim veya sağlık kurullarından istirahat raporu alınmış olması şartıyla; iş kazası nedeniyle iş göremezliğe uğrayan sigortalıya her gün için geçici iş göremezlik ödeneği verileceği, 19 uncu maddesinde iş kazası sonucu oluşan hastalık ve özürler nedeniyle Kurumca yetkilendirilen sağlık hizmeti sunucularının sağlık Kurulları tarafından verilen raporlara istinaden Kurum Sağlık Kurulunca meslekte kazanma gücü en az %10 oranında azalmış bulunduğu tespit edilen sigortalıya sürekli iş göremezlik geliri bağlanacağı;

iş kazası ve meslek hastalığı sonucu sürekli iş göremezlik hallerinde meslekte kazanma gücündeki kayıp oranının belirlenmesine ve bu maddenin uygulanmasına ilişkin diğer usul ve esasların Kurum tarafından çıkarılacak yönetmelikle düzenleneceği bildirilmiştir.

5510 sayılı Kanun'un 95 inci maddesine göre "Bu Kanun gereğince, yurt dışında tedavi için yapılacak sevklere, çalışma gücü kaybı, geçici iş göremezlik ödeneklerinin verilmesine ilişkin raporlar ile iş kazası ve meslek hastalığı sonucu meslekte kazanma gücü veya çalışma gücü kaybına esas teşkil edecek sağlık kurulu raporlarının usûl ve esaslarını, bu raporları vermeye yetkili sağlık hizmeti sunucularının sahip olması gereken kriterleri belirlemeye,

usulüne uygun olmayan sağlık kurulu raporu ve dayanağı tıbbî belgeleri düzenleyen sağlık hizmet sunucusuna iade edecek belirlenen bilgileri içerecek şekilde yeniden düzenlenmesini istemeye Kurum yetkilidir.

Usulüne uygun sağlık kurulu raporu ve dayanağı tıbbî belgeler ile gerekli diğer belgelerin incelenmesiyle; yurt dışında tedavi için yapılacak sevklere, vazife malullük derecesini, iş kazası veya meslek hastalığı sonucu tespit edilen meslekte kazanma gücünün kaybına veya meslekte kazanma gücünün kaybı derecelerine ilişkin usûlüne uygun düzenlenmiş sağlık kurulu raporları ve diğer belgelere istinaden Kurumca verilen karara ilgililerin itirazı halinde, durum Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulunca karara bağlanır.

Kural olarak Yüksek Sağlık Kurulunca verilen karar Sosyal Güvenlik Kurumunu bağlayıcı nitelikte ise de, diğer ilgililer yönünden bir bağlayıcılığı olmadığından Yüksek Sağlık Kurulu Kararına itiraz edilmesi halinde inceleme Adli Tıp Kurumu aracılığıyla yaptırılmalıdır. Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulunun 28.06.1976 günlü, 1976/6-4 sayılı Kararı da bu yöndedir.

Adli Tıp 3. İhtisas Kurulundan alınacak rapor ile Yüksek Sağlık Kurulu Kararı arasında sürekli iş göremezlik oranına yönelik görüş ayrılığı bulunduğu takdirde çelişkinin giderilmesi için dosyanın Adli Tıp 2. Üst Kuruluna gönderilerek çıkacak sonuca göre karar verilmesi gerekir.

Somut olayda davalının, yargılama aşamalarında usulüne uygun olarak davacının tespit edilen sürekli iş göremezlik oranına karşı itirazları bulunduğu dikkate alınıp, yukarıda açıklanan sürekli iş göremezlik oranı tespit prosedürü işletilmeksizin sonuca gidilmesi hatalı olmuştur.

Mahkemece yapılacak iş; yukarıda açıklandığı şekilde sürekli iş göremezlik oranının her türlü şüpheden uzak şekilde belirlenmesi açısından sırasıyla SGK Yüksek Sağlık Kurulu'ndan ve Adli Tıp 3. İhtisas Dairesi'nden rapor alınması; mevcut raporlar arasında çelişki oluşması halinde raporlar arasındaki çelişkinin Adli Tıp 2. Üst Kurulu'ndan rapor alınmak suretiyle giderilmesi,

yeniden hesap raporu alınmasının gerekmesi halinde hükme esas alınan bilirkişi hesap raporunun bilinen (iskontosuz) / bilinmeyen (iskontolu) dönem başlangıç ve bitiş tarihlerinin değişmemesi gerektiği ve davacının kanun yoluna başvurmamış olması nedeniyle oluşan usuli kazanılmış haklar da gözetilerek çıkacak sonuca göre bir karar vermekten ibarettir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle 1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının sair yönler incelenmeksizin BOZULMASINA,

Temyiz harcının istek halinde temyiz eden ilgiliye iadesine,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,