Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2022/11384 K.2023/7573

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen kurum işlemi iptali davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; asıl ve birleşen davanın kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı; davacının 12.01.2009 ile 11.05.2011 tarih aralığında ... ... Mermer Tekstil Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.’de; 12.05.2011 ile 14.09.2011 tarihleri arasında davalı ... Mermer Tur. Tic. San. Ltd. Şti.’de bildirilen hizmet sürelerinin 29.03.2013 tarihli Kurum denetmen raporu ile iptal edilmesine dair kurum işlemi iptali istemini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı Kurum vekili; Kurum işleminin yerinde olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

2.Diğer davalılar davaya cevap vermemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 07.03.2017 tarihli ve 2013/689-2017/41 sayılı kararıyla; asıl ve birleşen davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davalı kurum vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesi 01.06.2017 tarih ve 2017/1257-2017/1228 sayılı kararıyla İlk Derece Mahkemesi kararı yerinde görülerek istinaf isteminin reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Birinci Bozma Kararı

1.Bölge Adliye Mahkemesi kararına karşı davalı kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2.Dairenin 25.12.2018 tarihli ve 2017/5028 E 2018/9697. K. sayılı ilamında; " ... Davacı muhasebe kayıtlarını tutuğuna göre kendisine yapılan ücret ödemelerini de kayıtlara geçirmesi gerekir. Bu nedenle yapılacak iş; davacı şirketin defter ve belgelerinde bilirkişi marifetiyle inceleme yapılarak ücret ödemeleri var ise bu belgeleri getirtmek ve şimdiki gibi davayı kabul etmek, aksi halde davanın reddine karar vermekten ibarettir. .. ."gerekçesiyle karar bozulmuştur.

B. İkinci Bozma Kararı

1.Bozmaya uyan İlk Derece Mahkemesi, 11.02.2021 tarihli ve 2019/35-2021/73 K. sayılı kararıyla; asıl davanın reddine, birleşen davanın kabulüne karar vermiş; karara karşı davacı, davalı ... Mermer Teks. San. Tic. Ltd. Şti. ve davalı Kurum vekili tarafından temyiz isteminde bulunulmuştur.

2. Dairemizin 29.09.2021 tarihli ve 2021/6430 E. 2021/11212 K. sayılı ilamında;"..

Mahkemece, öncelikle kabul edilmeyen makbuzlarla ilgili kayıtların yevmiye defterine geçirilip geçirilmediği bilirkişi marifetiyle mahalinde incelenerek; iş bu dönemler yevmiye defterine işlenmişse; muhasebecilik yaptığını iddia eden davacı yönünden lehe değerlendirme yapılmak suretiyle hüküm tesis edilmeli; yevmiye defterinde hesap pusulalarında belirtilen dönemler mevcut değil ise; davacının işyerinde muhasebeci olarak çalışması karşısında, kendisinin ve diğer çalışanların bildirimlerinin yapılmasında, ücretlerin ödenmesinde bizzat kendisinin katılımının olduğu; kendisi ile ilgili işlemlerin yapılması, varsa hizmetlerinin kayda geçmesi,

gereken belgelerin düzenlenmesi ile ilgili daha özenli davranması gerekliliğinin hayatın akışına uygun olduğu kabul edilmeli; buna göre karar verilmelidir. Öte yandan, ilgili şirketler belirlenen kesin süre içinde yevmiye defterini ibraz etmez ise, bu husus ise işveren aleyhine değerlendirilmelidir. ..." gerekçesiyle karar bozulmuştur.

C. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla, " ..asıl ve birleşen davaların davalıları, geçerli bir sebep bildirmeksizin yevmiye defterlerini ibraz etmemeleri sebebiyle bu durum davalı işverenlerin aleyhine değerlendirilerek davacının bozma öncesinde sunduğu ücret bordrolarına istinaden uyuşmazlık konusu dönemde davalı işveren şirketlerin bünyesinde hizmet akdine tabi olarak fiilen çalıştığı kabul edilmiştir.

Bu durumda davacının sigortalı hizmet bildirimleri fiili ve gerçek çalışmaya dayandığından davalı SGK'nın söz konusu hizmet bildirimlerinin iptaline ilişkin işlemleri hatalıdır. .." gerekçesiyle 2013/689 Esas sırasına tevzi edilen Asıl Dava Yönünden;davanın kabulü ile, 1-Davacının denizli sosyal güvenlik il müdürlüğünün 1057116.20 sıra numaralı dosyasında işlem gören davalı ... mermer turizm san tic ltd. şti.nin iş yerinden 12.05.2011 - 14.09.2011 tarihleri arasında yapılan sigortalı hizmet bildirimlerinin iptaline ilişkin kurum işleminin iptaline, 2015/433 esas sırasına tevzi edilen birleşen dava yönünden;davanın kabulü ile,

1-Davacının denizli sosyal güvenlik il müdürlüğünün 1054520.20 sıra numaralı dosyasında işlem gören davalı orçun... mermer tekstil san tic ltd. şti.nin iş yerinden 12.01.2009 - 11.05.2011 tarihleri arasında yapılan sigortalı hizmet bildirimlerinin iptaline ilişkin kurum işleminin iptaline, karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili tarafından temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; eksik araştırmaya dayalı hüküm kurulduğunu, belirterek İlk Derece Mahkemesince verilen kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, çalışmaların fiili olmadığı dolayısı ile iptaline dair kurum işleminin kaldırılması istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 86 ıncı maddesi .

3. Değerlendirme 1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; davalı kurum vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davalı vekilinin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,