Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2022/11612 K.2022/15178

Bölge Adliye Mahkemesi : ... Bölge Adliye Mahkemesi 34. Hukuk Dairesi No :

Dava, hizmet tespiti istemine ilişkindir. İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne dair verilen karara karşı, davalılar ve feri müdahil Kurum vekilleri tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, ... Bölge Adliye Mahkemesi 34. Hukuk Dairesince istinaf isteminin esastan reddine karar verilmiştir. ... Bölge Adliye Mahkemesi 34. Hukuk Dairesince verilen kararın, davalılar ve feri müdahil Kurum vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

I-İSTEM

Davacı vekili, davacının 01.04.2009- 11.01.2012 tarihleri arasında davalı işveren yanında geçen ve Kuruma bildirilmeyen hizmetlerinin tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II- CEVAP

Davalılar vekili, müteveffa ...’ın mutfak dizaynının dahi kendisine göre kısa modül yapıldığını, iş yeri olarak gösterilen evin 3 yatak odası ve bir salondan ibaret olduğunu malikinin ... olduğunu ayrı girişleri olan iki daireli bir bina olduğunu evin alt katında evlenene kadar davalı ...’in oturduğunu üst katında murisin oturduğunu diğer davalılarla birlikte toplam 6 kişinin oturduğu bir evde temizlik, yemek ve murisin bakımını yapmak için büyük bir ihtiyacın olmadığını belirterek; davanın reddini talep etmişlerdir. Feri müdahil Kurum vekili davanın reddini talep etmiştir.

III- MAHKEME KARARI

A- İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, davacının davasının kabulü ile,davacı ... ...’in, 5501018263252 sigorta sicil numarası İle davalıların miras bırakanı ...’ın evinde, 01.04.2009- 30.06.2009 tarihleri arasında 90 gün günlük 22,20 TL brüt ücretle; 01.07.2009 - 31.12.2009 tarihleri arasında 180 gün günlük 23,10 TL brüt ücretle; 01.01.2010- 30.06.2010 tarihleri arasında 180 gün günlük 24,30 TL brüt ücretle; 01.07.2010 - 31.12.2010 tarihleri arasında 180 gün günlük 25,35 TL brüt ücretle; 01.01.2011 - 30.06.2011 tarihleri arasında 180 gün günlük 26,55 TL brüt ücretle; 01.07.2011 - 31.12.2011 tarihleri arasında 180 gün günlük 27,90 TL brüt ücretle; 01.01.2012-11.01.2012 tarihleri arasında 10 gün günlük 29,55 TL brüt ücretle; çalıştığının tespitine; dair karar verilmiştir.

B- BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

Bölge Adliye Mahkemesince, davacının Emine Meliha Kocataş hasta bakımı ve ev hizmetlerinde 01.04.2009 - 11.01.2012 tarihleri arasında kesintisiz çalıştığının tanık beyanları ve referans mektubu ile doğrulandığı gerekçesi ile; davalılar ile feri müdahil Kurumun istinaf başvurularının HMK 353/1-b.1 maddesi uyarınca ayrı ayrı esastan reddine karar verilmiştir.

IV-TEMYİZ KANUN YOLUNA BAŞVURU VE NEDENLERİ

Feri müdahil Kurum vekili, eksik araştırma ve incelemeyle karar verildiği gerekçeleriyle kararın bozulmasını talep etmiştir. Davalılar vekili, davacının gündelikçi olarak ve ihtiyaç duyulduğunda, sürekli olmayarak düzensiz şekilde çalıştığı gerekçesi ile; kararı temyiz etmiştir.

IV- İLGİLİ HUKUK KURALLARI VE İNCELEME

Dava, 506 sayılı Kanunun 79/10. ve 5510 sayılı Kanun’un m. 86/9. maddesi uyarınca açılmış hizmet tespiti davasıdır.

Hizmet akdi ile bir veya birden fazla işveren tarafından çalıştırılanların hizmetlerin tespitine ilişkin davalar, kamu düzenine ilişkindir. Bu nedenle özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmesi zorunludur. Bu çerçevede hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyerek, gerekli araştırmaların re'sen yapılması ve kanıtların toplanması gerektiği göz önünde bulundurulmalıdır.

Tanık beyanları değerlendirilirken bunların inandırıcılığı üzerinde durulmalı, verdikleri bilgilere nasıl vakıf oldukları, işveren, işçi ve işyeriyle ilişkileri düşünülmeli ve tanıklar buna göre dinlenilmeli, re’sen araştırma kapsamında sadece taraf tanıkları ile yetinilmeyip mümkün oldukça bordrolu, komşu ve yakın işyerlerinde bu yeri bilen ve tanıyanlar da dinlenerek tanık beyanlarının sağlığı denetlenmeli ve çalışma olgusu böylece hiç bir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak biçimde belirlenmelidir.

Somut olayda, Mahkemece, 10.04.2012 tarihli hasta yakını ve sorumlusu Emine Kocataş yeğeni Zeynep ... imzalı, Sülbiye Kutlu referans mektubu başlıklı yazıda haziran 2009 ile ocak 2012 tarihleri arası çalışıldığı belirtilmiş olmasına karşın, başlangıç yönünden gerekçe belirtilmeksizin 2009 haziran ayı öncesi tarih olan 01.04.2009’un kabul edilmesi hatalı görülmüştür.

Mahkemece yapılması gereken iş; 01.04.2009 tarihi ile 2009/ 6.ay arasındaki talep yönünden; komşu işyerleri emniyet, zabıta ve SGK ile vergi dairesinden sorularak belirlenmek suretiyle, komşu işyerlerinin işverenleri ve çalışanlarının bilgi ve görgülerine başvurulmalı, mahkemece daha önce dinlenen ve kendisinin komşu işyeri sahibi/çalışanı olduğunu beyan eden tanıkların davacının hizmetinin başladığı tarih yönünden tereddüte yer vermeyecek şekilde beyanı alınmalı; toplanan deliller ışığında varılacak sonuca belirlenmeli; aksi taktirde bahsi geçen belgeye itibar edilmelidir.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular göz ardı edilerek, yazılı şekilde hüküm tesisi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davalılar vekili ile feri müdahil Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve ... Bölge Adliye Mahkemesi 34. Hukuk Dairesinin istinaf isteminin esastan reddine dair kararı kaldırılarak ilk derece mahkemesince verilen karar bozulmalıdır.