Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2022/11687 K.2023/1049

vekili Avukat ...

DAVALILAR

1- ... Sigorta A.Ş. vekili Avukat ... 2- .... vekili Avukat ... ... mirasçıları 3- ... 4- ... 5- ...

DAVA TARİHİ : 19.01.2011

HÜKÜM/KARAR : Kısmen kabul

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen rücuân tazminat davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabul, kısmen reddine karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davacı kurum ve davalı... ... A.Ş. vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı SGK Başkanlığı vekili dava dilekçesinde.

Bağcılar Sosyal güvenlik merkezinde ... sicil numaralı dosyada işlem gören davalılardan ... unvanlı işyeri çalışanlarından 21098330 sigorta sicil numaralı ...’in 01.01.2009 tarihinde geçirdiği trafik iş kazası sonucu vefat ettiğini, dava konusu olayın 01.01.2009 tarihinde davalılardan ...'in kullandığı ... plakalı araçla davalı işverene ait eskavatör iş aracını taşırken eskavatör iş aracı kullanıcı olan sigortalı ...’de araçta iken Haramidere Bahçeşehir istikametinde seyir halinde iken Balıkyolu köprüsü üst geçidine çarpması sonucu ölmesi şeklinde meydana geldiğini,

kazaya ilişkin müvekkili kurum teftiş raporunda davalı işverenin işçi sağlığı ve iş güvenliği tüzüğü ile iş kanununda belirlenen iş güvenliği kurallarına aykırı davranması nedeniyle kazanın meydana gelmesinde kusurlu olduğunun tespit edildiğini, bu nedenlerle fazlaya dair talep ve dava hakkı saklı kalmak kaydıyla 51.767,76 TL’nin gelir onay tarihi itibariyle işleyecek yasal faizi ile birlikle davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiş, ıslah dilekçesiyle de talebini 112.074,15 TL'ye yükseltmiştir.

II. CEVAP

Davalı... ... Enerji Tersane ve Ulaşım San.

A.Ş. yanıt dilekçesinde, iş kazası ve meslek hastalığı işverenin kastı veya sigortalıların sağlığını koruma ve iş güvenliği mevzuatına aykırı bir hareketi sonucu meydana gelmişse kurumca sigortalıya veya hak sahiplerine sosyal sigortalar ve genel sağlık sigortası kanunu gereğince yapılan veya ileride yapılması gereken ödemeler ile bağlanan gelirin başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değeri toplamı sigortalı veya hak sahiplerinin işverenden isteyebilecekleri tutarlarla sınırlı olacağını,

sigortalı tarafından halihazırda açılmış olan iş kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat talepli derdest bir dava söz konusu olduğunda bahsedilen davada hüküm altına alınacak rakamın da işbu dava açısından tavan teşkil etmesi gerekeceğini, müvekkili şirketin bahsedilen iş kazasının oluşumunda bir kusuru bulunmadığını, ağır sanayi alanında faaliyet gösteren müvekkili şirkette personele uyması gereken kurallar ve çalışma alanları ile ilgili risklerin ve tehlike kaynaklarının neler olabileceği, nelere dikkat etmeleri gerektiği hususunda sürekli eğitimler verilmekte olup,

iş güvenliğine ilişkin iş sağdığı ile ilgili sürekli yazılı dokümanlar dağıtıldığını ve bu konularda çalışma sahasında uyarı levhaları olduğunu, dolayısı ile kaza olayının tamamen çalışanın kusuru ile meydana geldiğinden davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... vekili yanıt dilekçesinde, ...

Plakalı aracın müvekkili şirket nezdinde 03.01.2008 - 2009 vadeli Trafik poliçesi ile sigortalı olduğunu, davayı kabul anlamına gelmemekle birlikte poliçe nedeni ile sorumluluğun ölüm halinde destekten yoksun kalma hali için azami 100.000 TL olduğunu, müvekkili şirket poliçesindeki teminattan her halükarda sigortalının kusuru oranında sorumlu olduğunu, ayrıca sigortalının sorumluluğu daha fazla olsa dahi bu miktar aşılamaz bir başka deyişle poliçe azami teminatları muaccel borçlar olmayıp ödenebilecek azami teminat tutarını ifade ettiğini,

ayrıca vefat eden kişinin çalıştığı davalı şirkete ait işverenin mali mesuliyet poliçesi mevcut ise zararın öncelikle ilgili poliçeden karşılanması gerektiğini, vefat eden ...'in de araç üstündeki ekskavatörün içinde olduğu ve tehlikeli bir biçimde taşındığı hesaba alındığında kazanın meydana gelişinde ortak kusurundan bahsetmek ve ortaya çıkacak tazminattan indirim yapılması gerektiğini, zira benzer olaylara ilişkin olarak tazminat indirimi yapılması hususunda ilgili kanun maddeleri gereği gerek ortak kusur gerek hatır taşıması vb durumlara istinaden indirime ilişkin Yargıtay’ın kararlarının mevcut olduğunu,

yine ölen şahsın yakınlarının da müvekkili şirkete başvurusu bulunmakta olup şayet bir ödeme yapmaları halinde bakiye tazminat ile sorumlu olacağını, bu nedenle açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davanın kısmen kabul, kısmen reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

Daire kararında, dosyadaki yazılara, toplanan delillere ve hükmün dayandığı gerektirici sebeplere göre; davacı kurum vekilinin sair temyiz itirazlarının reddi gerektiği belirtilerek bozma ilamı sonrasında yapılan yargılamada trafik iş kazasının gerçekleşmesine sebep olan bir kısım davalılar murisi ...'in kullandığı ve diğer davalı... şirketine ait ... plakalı aracın kaza tarihinde trafik poliçesi kapsamında davalı ...

A.Ş.’ye sigortalı olduğu, sigorta şirketinin poliçeden kaynaklanan sözleşme sorumluluğu bulunmasına ve rücu davalarında sigorta şirketinin sorumluluğu yönünden kusuru aranmamasına rağmen davalı ... şirketinin kusuru olmadığından bahisle bu davalı yönünden davanın reddine karar verildiği, Mahkemece, sigorta şirketinin davalı... şirketine ait aracın sigortacısı olduğu ve poliçe limiti gözönünde bulundurularak sorumluluğunun bulunup bulunmadığını araştırılması ve usuli kazanılmış haklar çerçevesinde sonucuna göre karar verilmesi gereğine işaret edilerek karar bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dosyada alınan iki bilirkişi kurul raporu dava konusu kazanın meydana gelmesinde davalı işverenin kusur oranının %75, davacı ... şirketine sigortalı müteveffa ...’in ise %25 oranında kusurlu olduğu tespit edilmiş olup, ikinci kusur raporunda davalı işverenin kusur oranının %5’inin davalı ...’e ait olduğu belirtilmiş olup, dosya kapsamı, ceza dosyası ve bilirkişi raporları birlikte değerlendirildiğinde dava konusu olayın meydana gelmesinde tarafların kusurlarının Mahkememizce alınan ikinci bilirkişi kurulu raporunda belirtildiği gibi davalı işveren... ...

Tersane ve Ulaşım A.Ş. % 75 kusurlu olduğu, bu kusurun %5’inin davalı ...’e ait olduğu, davacının davalıların kusuru oranında vefat eden sigortalının hak sahiplerine bağladığı gelirin peşin değerini davalılardan kusur oranlarına göre müştereken ve müteselsilen tahsilini talep etme hakkı olduğu, Yargıtay 10. Hukuk Dairesinin 13.10.2021 Tarih., 2021/7467 Esas, 2021/12151 Karar sayılı ilamında da belirtildiği gibi bir kısım davalılar murisi ...'in kullandığı ve diğer davalı... şirketine ait ... plakalı aracın kaza tarihinde trafik poliçesi kapsamında davalı ...

A.Ş.’ye sigortalı olduğu, sigorta şirketinin poliçeden kaynaklanan sözleşme sorumluluğu bulunmasına ve rücu davalarında sigorta şirketinin sorumluluğu yönünden kusuru aranmaması nedeni ile davalı ...

A.Ş'nin poliçe teminatı ile sınırlı olmak kaydı ile davacının rücu alacağından sorumlu olduğu, davacı kurumun talep edebileceği miktarın bozma ilamından sonra alınan bilirkişi raporunda belirlendiği gibi 71.617,19 TL olduğu anlaşıldığından, kurum zararı olan 71.617,19 TL miktarın 37.043,80 TL kısmının davalı ... şirketinin sorumluluğunun poliçe teminatı ile sınırlı olmak, davalı ... mirasçılarının sorumluluğu %5 ile sınırlı olmak kaydı ile, davalı ... yönünden dava tarihi olan 19.01.2011 tarihinden, diğer davalılar yönünden onay tarihi olan 25.08.2009 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalılar... ...

Enerji Ters. ve Ulaşım A.Ş., ... Sigorta A.Ş. ve ... mirasçılarından müştereken ve müteselsilen tahsiline, davacıya verilmesine, 34.573,39 TL miktarın davalı ... şirketinin sorumluluğunun poliçe teminatı ile sınırlı olmak kaydı ile sigorta şirketi yönünden dava tarihi olan 19.01.2011 tarihinden, diğer davalı yönünden onay tarihi olan 25.08.2009 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalılar... ... Enerji Ters. ve Ulaşım A.Ş ve ...

Sigorta A.Ş’den tahsili gerektiği gerekçesiyle davanın kısmen kabul, kısmen reddine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı kurum ve İçdaş ... A.Ş. vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1. Davacı Kurum, kusura ve vekalet ücretine itirazla İlk Derece Mahkemesince verilen kararın bozulmasını talep etmiştir.

2. Davalı... ... A.Ş. vekili, kusura itirazla ve taleplerin zamanaşına uğradığını beyanla İlk Derece Mahkemesince verilen kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, 01.01.2009 tarihli iş kazası sonucu vefat eden kazalının hak sahiplerine bağlanan gelirin 5510 sayılı Kanunun 21. maddesi uyarınca davalılardan rücuan tazmin edilip edilemeyeceği noktasında toplanmaktadır.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 5510 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu'nun 21. maddesi.

3. Değerlendirme 1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyiz taleplerinde kusura yönelik olarak yapılan itirazların yerinde olmadığı, kaldı ki Mahkemece verilen önceki kararın yalnızca davacı kurum tarafından temyiz edildiği ve sair temyiz itirazlarının reddi ile kararın yalnızca sigorta şirketinin hukuki sorumluluğu yönünden bozulduğu, bozma sonrasında yapılan yargılamada davacı kurum lehine oluşan usuli kazanılmış haklara uygun şekilde karar verildiği, davacı kurum vekilinin temyiz dilekçesinde öne sürdüğü vekalet ücretinin yanlış hesaplandığına dair itirazının yerinde olmadığı anlaşılmakla hüküm yerinde görülmüştür.

3. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davacı kurum ve davalı... ... A.Ş. vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden ilgiliye yükletilmesine

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,

...