Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2022/12138 K.2023/8095

Taraflar arasında görülen hizmet tespiti davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairemizce Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan inceleme sonucunda davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Mahkemece bozma ilamına uyularak verilen karar davalı ... İmalat Taahhüt Ticaret Ltd. Şti. ve davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin, davalılardan işverene ait işyerinde 16.12.1998 - 18.08.2005 tarihleri arasında aralıksız olarak çalıştığı halde, çalışmalarının diğer davalı Kuruma eksik bildirildiğini, bu durumun ... 2.İş Mahkemesinin 2006/408 E.sayılı dosyasında da tespit edildiğini iddia ile, müvekkilinin, davalıya ait işyerinde 16.12.1998 - 18.08.2005 tarihleri arasında aralıksız olarak geçen sigortalı çalışmalarının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

1. Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; olayda 506 sayılı Kanun'un 79 uncu maddesinde öngörülen 5 yıllık hak düşürücü sürenin söz konusu olduğunu, davacının Kurum kayıtlarının aksinin eşdeğerde yazılı belgelerle kanıtlaması gerektiğini ileri sürerek, davanın reddine karar verilmesi gerektiğini savunmuştur.

2.Davalı şirket davaya cevap vermemiştir.

III.MAHKEME KARARI

Mahkemenin 13.05.2013 tarihli ve 2010/356 Esas, 2013/252 Karar sayılı kararıyla; "[TCKN] T.C. Kimlik ve 19852200 S.S. Numaralı davacı ...'ün davalı işveren ... İmalat Taah. Tic. Ltd. Şti.'ne ait; ... sicil sayılı işyerinde; 16.12.1998-30.04.1999 tarihleri arasında hizmet akdine dayalı olarak asgari ücretle 136 gün çalıştığı, 95 günlük çalışmasının kuruma bildirildiği, 41 günlük çalışmasının bildirilmediği,

... sicil sayılı işyerinde; 01.05.1999-18.08.2005 tarihleri arasında hizmet akdine dayalı olarak asgari ücretle 2268 gün çalıştığı,

... İnş. İml. Paz. A.Ş.'ye ait 1011642.07 sicil sayılı işyerinden 57 gün, 1011636.07 sicil sayılı işyerinden 75 gün ve 1047645.07 sicil sayılı işyerinden 1729 gün olmak üzere toplam 1861 günlük çalışmasının kuruma bildirilldiği, 407 günlük çalışmasının bildirilmediğinin tespitine," karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı şirket ve davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay 21. Hukuk (kapatılan) Dairesinin 20.11.2014 günlü, 2014/20551 E. 2014/24764 K. sayılı ilamı ile; " Somut olayda, davacının tespit istenen dönemde davalıya ait 1038438 ve 1047645 sigorta sicil nolu işyerlerinden verilmiş işe giriş bildirgelerinin olduğu, 1038438 sicil nolu işyerinde 01.04.1998-20.04.1999 tarihleri arasında 280 gün sigortalı çalışmasının olduğu, 1047645 sicil nolu işyerinde 01.05.1999-09.10.2002 tarihleri arasında 1999/2-3.dönemlerde 210 gün, 2000/1-2-3.dönemlerde 360, 2001/1-2-3. dönemlerinde 248 gün, 2002/1-2- dönemlerinde 175 gün sigortalı çalışmasının olduğu,

dava dışı 1011642 ve 1011636 sigorta sicil nolu işyerlerinde 10.10.2002- 31.12.2002 ve 12.09.2003-31.12.2003 tarihleri arasında çalışmasının olduğu, davalı işverene ait işyerlerinin dava dışı işyerleri ile irtibatı olup olmadığının araştırılmadığı, tespiti istenen dönemde davalı işyerleri ile dava dışı işyerlerinden sigortalı olarak bildiriminin yapıldığı, iki işyerinden de bordo tanığı dinlenmediği, dinlenen tanıkların birisinin davacının akrabası diğerinin ise davalı ile arasında dava olduğundan beyanlarının tespit için yetersiz olup, beyanlarının da ise belgelerle uyuşmadığı,

işyeri bordro ve komşu işyeri tanıklarının dinlenerek davacının bu sürelerde hangi işyerinde çalıştığının kesin olarak tespit edilmeyerek davacının çalışma olgusunun yeterli ve gerekli bir araştırmayla hiç bir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak sağlıklı bir biçimde belirlenmediği anlaşılmaktadır.

Yapılacak iş, öncelikle dava dışı işyerlerinin işyeri dosyaları ve dönem bordrolarının getirtilerek, işyerleri arasında organik bağ olup olmadığını tespit ederek, işyerlerinin bordro tanıklarının dinlendikten sonra infazda tereddüt sağlamayacak şekilde davacının bu sürelerde hangi işyerinde çalıştığının hüküm fıkrasında gösterilmesi,

gerek görüldüğü takdirde Kurumdan sorulmak suretiyle veya zabıta araştırması ile tespit edilecek komşu işyerlerinde benzer işi yapan işlerle uğraşan işverenler veya bu işverenlerin resmi kayıtlarına geçmiş çalışanların beyanlarına başvurarak sözkonusu dönemler içinde hangi işyerinde çalıştığı hususunun kesin olarak belirlenmesi, tanıklara farklı işyerlerindeki çalışmaların da açıklatılması, davanın nitelikçe kamu düzenini ilgilendirdiği nazara alınıp araştırma genişletilerek tüm deliller birlikte değerlendirilip, sonucuna göre karar vermekten ibarettir." hususlarına işaret edilerek karar bozulmuştur.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; "Davanın kısmen kabulü ile; 1-Davacının davalı işveren şirkete ait 1038438 sicil numaralı dosyada işlem gören işyerinde 16.12.1998 - 30.04.1999 tarihleri arasında SGK'ya bildirilen çalışmalar dışlanmak suretiyle hizmet akdine tabi olarak dönemin asgari ücreti ile aralıksız çalıştığının tespitine,

2-Davacının davalı işveren şirkete ait 1047645 sicil numaralı dosyada işlem gören işyerinde davalı işveren şirket tarafından bildirilen çalışmalar ile dava dışı işyerlerinden bildirilen çalışmalar dışlanmak suretiyle 01.05.1999 - 18.08.2005 tarihleri arasında hizmet akdine tabi olarak dönemin asgari ücreti ile aralıksız çalıştığının tespitine,

3-Fazlaya ilişkin istemlerin reddine, " karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı şirket ve davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davalı SGK vekili temyiz dilekçesinde; hak düşürücü süre dikkate alınmadan, davacının aralıklı ve kesintili çalıştığı ortada iken eksik inceleme sonucu karar verildiği belirtilerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

2.Davalı şirket temyiz dilekçesinde; davanın hak düşürücü süre içerisinde açılmadığını, Mahkemece eksik inceleme ve araştırma sonucu karar verildiğini, davacının dava dışı firmalarda geçen çalışmalarının davalı işverenlik nezdinde geçtiğinin değerlendirilmesinin hatalı olduğunu, Mahkeme kararının infaza elverişli olmadığını, çelişkili olduğunu beyanla kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3 üncü maddesinin 2 nci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 428 inci maddesi, 438 inci maddesinin 7, 8, 9 uncu fıkraları ile 439 uncu maddesinin 2 nci fıkrası ile 506 sayılı Kanunu'nun 79/10 uncu ve 5510 sayılı Kanun'un 86/9 uncu maddesi hükümleridir.

3. Değerlendirme 1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 1086 sayılı Kanun'un 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin 2 nci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen Mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; davalı şirket ve davalı Kurum vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davalı şirket ve davalı Kurum vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin ilgiliden alınmasına,