Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2022/12292 K.2022/15619

Bölge Adliye Mahkemesi : ... Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi No :

Dava, Kurum işlemi iptali istemine ilişkindir. İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne dair verilen karara karşı, davalı Kurum vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, ... Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesince, istinaf isteminin esastan reddine karar verilmiştir. ... Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesince verilen kararın, davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

I-İSTEM

Davacı vekili, davalı ... Ltd. Şti.'nde 25/08/2011-29/09/2011 tarihleri arasında çalıştığının tespiti ile yaşlılık aylığının kesilmesine ilişkin Kurum işleminin iptaline ve aylığın kesildiği tarihten itibaren yeniden bağlanmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II- CEVAP

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; kurumun denetmenlerinin 25/08/2017 tarih ve 2017/AÇ/072 sayılı raporu ile ....20 sicil numaralı iş yerine ait çalışmaların iptal edilmesi nedeniyle davacının 5000 gün şartı yerine getirmediği tespit edildiğinden yaşlılık aylığının iptal edildiğini ve davacının 09/10/2017 tarihi itibari ile yeniden gün sayısı tamamlayarak kendisine 01/11/2017 tarihinden itibaren yeniden aylık bağlandığını, davacının davalı yanında çalışmalarının fiili olmadığının denetmen raporları ile sabit olduğunu belirterek; davanın reddini talep etmiştir.

III- MAHKEME KARARI

A- İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, davanın kabulü ile davacının davalı şirketin Sosyal Güvenlik Kurumunda ....20 sıra numarasıyla işlem gören iş yerinde 5510 sayılı Kanunun 4. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi gereğince zorunlu sigortalılık kapsamında 25/08/2011-29/09/2011 tarihleri arasında fiilen çalıştığının tespitine, davacının sigortalılık hizmetlerinin iptali üzerine aylık tahsis talep tarihi itibarıyla yaşlılık aylığının iptaline ilişkin olarak Pamukkale Sosyal Güvenlik Merkezinin 03/10/2017 tarihli ve 11.952.236 sayılı yazısıyla tesis edilen kurum işleminin iptaline, davacının iptal edilen yaşlılık aylığının kesildiği tarihten itibaren tekrar bağlanmasına, dair karar verilmiştir.

Davalı Kurum vekili istinaf başvurusunda; İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu, Kurum işlemlerinin mevzuata uygun bulunduğunu beyan ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını ve davanın reddini talep etmiştir.

B- BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

Bölge Adliye Mahkemesince, davalı Kurum istinaf başvurusunun HMK 353/1-b.1 maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.

IV-TEMYİZ KANUN YOLUNA BAŞVURU VE NEDENLERİ

Davalı Kurum vekili, istinaf dilekçesindeki gerekçelerle temyiz kanun yoluna başvurmuştur.

IV- İLGİLİ HUKUK KURALLARI VE İNCELEME

Sahte sigortalılığa dayanan davalar hizmet tespiti içerikli olmakla, davanın yasal dayanağını oluşturan 5510 sayılı Yasa’nın 86. maddesinde bu tür hizmet tespiti davalarının kanıtlanması yönünden özel bir yöntem öngörülmemiştir. Kimi ayrık durumlar dışında resmi belge ve yazılı delillerin bulunması sigortalı sayılması gereken sürelerin saptanmasında güçlü delil olmaları itibariyle sonuca etkili olurlar.

Ne var ki bu tür kanıtların bulunmaması halinde somut bilgilere dayanması inandırıcı olmaları koşuluyla bordro tanıkları veya iş ilişkisini bilen komşu işyeri çalışanları gibi kişilerin bilgileri ve bunları destekleyen diğer tanıklarla dahi sonuca gitmek mümkündür.

Bu tür davalar kamu düzeni ile ilgili olduğundan özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmeleri zorunlu olup mahkemece, tarafların sunduğu deliller ile yetinilmemeli, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun ilgili hükümleri esas alınarak kendiliğinden araştırma ilkesi benimsenmeli, sigortalılığın kabulü ve hüküm altına alınabilmesi için hizmet akdinin ve eylemli çalışmanın varlığı ortaya konulmalıdır.

İnceleme konusu olan davada; davacının ... sicilli işyeri üzerinden gösterilen 25.08.2011 ile 29.09.2011 tarihleri arasındaki sigortalılık bildiriminin, 25.08.2017 tarihli denetim raporuna istinaden iptal edildiği; bu kapsamda da davacının 5000 prim gün şartını yerine getirmediğinden yaşlılık aylığının 01.06.2013 tarihinden itibaren iptal edildiği; 09.10.2017 tarihinde de yeniden prim gün sayısını tamamalaması nedeni ile 01.11.2017 tarihinden itibaren yaşlılık aylığının yeniden bağlandığı; iş bu dosyada da iptal edilen prim gün sayılarının sahte sigortalılık olmadığını belirterek, talepte bulunduğu anlaşılmaktadır.

Eldeki davada, davacının çalıştığını iddia ettiği işyerinde yapılan denetim tutanağında, denetim sırasında alınan imzalı beyanında, işyerini bilmediğini, kim tarafından sigortalı yaptırıldığını bilmediğini beyan ettiği, bu beyanı doğrular nitelikte denetim sırasında dinlenen kişilerin davacının işyeri çalışanı olarak ismini belirtmedikleri; davacının oğlunun da annesinin hangi tarihte çalıştığı hususunda bilgisinin olmadığı dikkate alınarak; yargılama sırasında alınan çelişkili tanık beyanlarına göre karar verilmesi hatalı olup; davanın reddine dair karar verilmelidir.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular göz ardı edilerek, yazılı şekilde hüküm tesisi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve ... Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesinin istinaf isteminin esastan reddine dair kararı kaldırılarak; İlk Derece Mahkemesince verilen karar bozulmalıdır.