Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2022/12503 K.2022/14847

Dava, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, bozmadan sonra ilamında belirtildiği şekilde davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davalılardan ... ..., ... ve ... vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Davanın yasal dayanağı 506 sayılı Yasanın 79/10. maddesi olup bu tür sigortalı hizmetlerin tespitine ilişkin davaların, kamu düzeniyle ilgili olduğu ve bu nedenle de özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmesinin zorunlu ve gerekli bulunduğu açıktır. Bu çerçevede, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde resen araştırma yapılarak kanıt toplanabileceği de göz önünde bulundurulmalıdır.

İnceleme konusu davada, davacı davalılara ait iş yerinde 01.03.1985-15.03.2005 tarihleri arasında hizmet akdi ile kesintisiz çalıştığının tespitini talep etmiş olup, mahkemece bozma ilamına uyularak davanın kabulü ile ilamında belirtilen şekilde davacının davalılar ve murisleri nezdinde 15.03.1985-15.03.2005 tarihleri arasında bildirimi yapılmayan dönemlerde sürekli ve kesintisiz çalıştığının tespitine karar verilmiş ise de, bozma gereği yerine getirilmemiştir.

Öncelikle, davacının bildirimleri bulunan davalı ...’a ait işyerinde fiili çalışmasının bulunmadığı kabul edilmesine rağmen, bu bildirimlerin iptaline karar verilmemesi hatalıdır.

Ayrıca, muris ...’nun vefatından sonra davalı ... ...’nun 25.07.2002 tarihinde, diğer davalı ...’nun ise 15.04.2003 tarihinde murise ait vergi kaydının kapatılması için müracaatlarının bulunması, davacı tarafından 01.09.2003 tarihinde davalı işyerine ait kira sözleşmesinin imzalanması karşısında, davacının söz konusu işyerinde kendi nam ve hesabına çalışıp çalışmadığı hususunun araştırılması gerekmektedir.

Bu kapsamda, tanıkların yeniden beyanlarına başvurularak, işyerine ait hasılatın kim tarafından alındığı, davalı ...’ın murisin vefatından önce veya sonra işyeri ile ilgilenip ilgilenmediği, davalılardan kimlerin işlerin yürütülmesi ile ilgilendikleri hususları açıklığa kavuşturulmalı, işyerine ait vergilerin kim tarafından ödendiği, beyannamelerin kim tarafından verildiği de araştırılarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ve araştırmayla, yazılı şekilde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O hâlde, davalılardan ... ..., ... ve ... vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.