Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2022/12674 K.2022/15271

Bölge Adliye Mahkemesi : ... Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi No :

Dava fiili hizmet süresi zammı istemine ilişkindir. İlk Derece Mahkemesince hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne dair verilen karara karşı davalılar vekilleri tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine ... Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesince istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir. ... Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesince verilen kararın davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

I-İSTEM

Davacı davalı işverene ait Eskişehir ... Fabrikasının döküm atölyesinde dökümcü olarak çalıştığını bu işyerinde geçen ve bildirilen hizmetlerinden 1.10.2008 tarihinden dava tarihine (7.7.2020) kadar bildirilen süreler için 5510 sayılı yasanın 40. maddesi kapsamında fiili hizmet süresi zammı verilmesini talep ve dava etmiştir.

II-CEVAP

Davalı işveren vekili davacının çalışmalarına ait bildirimlerinin usulüne uygun şekilde yapıldığını davanın reddi gerektiğini savunmuştur. ... vekili, davacı hakkındaki bildirimlerin işveren tarafından yapıldığını, davanın kabulü halinde davaya sebebiyet verilmediğinden aleyhe yargılama giderlerine hükmedilmemesi gerektiğini beyanla davanın reddini savunmuştur.

III-İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemesince “...Davacının davasının kabulü ile; Davacının davalı işyerinde geçen 01/10/2008 ile 07/07/2020 tarihleri arasında prim ödenmiş 3119,5 fiili gün çalışmasına 5510 Sayılı Yasa'nın 40.maddesi gereğince 2008 yılı için 12 gün, 2009 yılı için 44 gün, 2010 yılı için 44 gün, 2011 yılı için 44 gün, 2012 yılı için 43 gün, 2013 yılı için 44 gün, 2014 yılı için 44 gün, 2015 yılı için 44 gün, 2016 yılı için 44 gün, 2017 yılı için 45 gün, 2018 yılı için 44 gün, 2019 yılı için 44 gün, 2020 yılı için 22 gün, toplam 518 gün fiili hizmet zammı süresine hak kazandığının tespitine,...” karar verilmiştir.

IV-BAM KARARI

Bölge Adliye Mahkemesince, “...-Davalı ... Kurum Başkanlığı vekilinin ve davalı Türkiye ... A.Ş. vekilinin istinaf istemlerinin 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b.1 maddesi uyarınca esastan reddine,...” karar verilmiştir.

V-TEMYİZ KANUN YOLUNA BAŞVURU VE NEDENLERİ

Davalı işveren vekili davanın sübut bulmadığını, reddi gerekirken kabulüne karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu beyanla kararın bozulmasını istemiştir. ... vekili davacı hakkındaki bildirimlerin işveren tarafından yapıldığını, davanın kabulü halinde davaya sebebiyet verilmediğinden aleyhe yargılama giderlerine hükmedilmemesi gerektiğini beyanla kararın bozulmasını istemiştir.

V-İLGİLİ HUKUK KURALLARI VE İNCELEME

Dosyadaki kayıt ve belgelerden; davacının Türkiye ... A.Ş ‘nin Eskişehir ... Fabrikasının döküm atölyesinden 18.8.1980 tarihinden itibaren bildirimlerinin yapıldığı, işveren tarafından dosyaya sunulan belgelere göre davacının dava konusu talep edilen sürelerden 1.10.2008-7.7.2020 tarihleri arasında dökümhane bölümünde postabaşı olarak görevlendirildiği,

eldeki davada 1.10.2008-7.7.2020 tarihleri arasındaki bildirilen hizmetleri için fiili hizmet süresi zammı verilmesini talep ettiği, Mahkemece işyerinde yapılan keşif ve tanık beyanlarına göre zararlı etkilere maruz kalınması nedeniyle bu tarih aralığındaki bildirimlerden puantaj kayıtları getirtilmeden yıllık izin ve hafta tatilleri çıkarılarak belirlenen günlere göre hesaplanan fiili çalışma süresine fiili hizmet süresi zammının verildiği anlaşılmaktadır.

Davanın yasal dayanağı 5510 sayılı Kanun'un “Fiilî hizmet süresi zammı “ başlıklı 40. maddesinde “ Aşağıda belirtilen işyerlerinde ve işlerde 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) ve (c) bentleri kapsamında çalışan sigortalıların prim ödeme gün sayılarına, bu işyerlerinde ve işlerde geçen çalışma sürelerinin her 360 günü için karşılarında gösterilen gün sayıları, fiilî hizmet süresi zammı olarak eklenir.

360 günden eksik sürelere ait fiilî hizmet süresi zammı, 360 gün için eklenen fiilî hizmet süresi ile orantılı olarak belirlenir. Çalışmanın fiili hizmet süresi zammı kapsamında değerlendirilebilmesi için, tablonun (13) ve (14) numaralı sıralarında belirtilen sigortalılar hariç sigortalının kapsamdaki işyerleri ile birlikte belirtilen işlerde fiilen çalışması ve söz konusu işlerin risklerine maruz kalması şarttır.

(Ek cümle: 10/9/2014-6552/42 md.) Tablonun (10) numaralı sırasında belirtilen sigortalıların, fiili hizmet süresi zammından yararlandırılacakları dönem içinde kalan; yıllık ücretli izin, sıhhi izin, hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil günleri ile eğitim, kurs, iş öncesi ve sonrası hazırlık sürelerinde fiilen çalışma ve söz konusu işlerin risklerine maruz kalma şartı aranmaz.

Aşağıdaki bentlerden birden fazlasına dahil olanlar için, en yüksek olan bentten fiilî hizmet süresi zammı uygulanır.” denildikten sonra 8 numaralı paragrafında, “1)Döküm kalıp ve maçalarının yapılması ve döküme hazır duruma getirilmesi işlerinde çalışanlar.

2)Döküm şarjının hazırlanması ve her çeşit maden eritme (izabe) fırınlarının döküme hazır duruma getirilmesi işlerinde çalışanlar.

3)Maden eritme ve dökme işlerinde çalışanlar”ın bu kapsamda fiili hizmet süresi zammından yararlanacağı düzenlenmiştir.

Davacının döküm atölyesinde döküm ustası olarak bizzat 8. paragrafta belirtilen işlerde fiilen çalıştığı süreler için fiili hizmet süresi zammından faydalandırılması isabetli ise de ,

1- Davacının döküm işinde ancak fiilen geçen çalışmalarına fiili hizmet süresi zammı verilebileceğinden puantaj kayıtları da getirtilerek fiilen çalışılan süreler tespit edilmeli,

2- Davacının dökümhanede postabaşı olarak görevlendirildiği sürede tam olarak ne iş yaptığı, döküm işinde çalışıp çalışmadığı, çalıştı ise fiilen ne kadar süre çalıştığı işverenden postabaşının görev tanımı da getirtilerek tam olarak açıklığa kavuşturulup ve gerekirse her 7.5 saatlik çalışmanın bir günlük çalışmaya karşılık gelebileceği gözetilerek varılacak sonuca göre bir karar verilmelidir.

O halde davalılar vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve ... Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesinin istinaf başvurusunun esastan reddine dair kararının kaldırılarak İlk Derece Mahkemesince verilen hüküm bozulmalıdır.