Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2022/12736 K.2023/637

vekili Avukat ...

DAVA TARİHİ : 16.01.2018

HÜKÜM/KARAR : Davanın kabulü

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen kurum işleminin iptali, menfi tespit ve alacak davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: davacının eşinden aylık almakta iken babasıdan dolayı 2926 Sayılı Kanun kapsamında bağlanan aylığın iptaline dair kurum işleminin iptaline, kuruma 22.208,39 TL borçlu olmadığının tespitine, borç nedeni ile şimdilik 5.297,00 TL nin yasal faiziyle iadesine, babasından aldığı aylığın kesilmesi sebebi ile alamadığı tutarlardan şimdilik 500,00 TL nin ödenmesi gereken tarihlerden itibaren yasal faiziyle tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; kurum işleminin yerinde olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 21.11.2019 tarihli ve 2018/31 E., 2019/827 K. sayılı kararıyla; davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 14.10.2021 tarihli ve 2020/529 Esas, 2021/1641 Karar sayılı kararıyla; "...davacının müteveffa eşinden (506 sayılı Kanun kapsamında) ve müteveffa babasından (2926 sayılı Kanun kapsamında) ölüm aylığı almaya hak kazandığı ve ikisini birden almaya engel bir yasal düzenleme olmaması karşısında istinaf edenin sıfatına ve istinaf nedenlerine göre yapılan incelemede mahkemenin maddi vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla..." gerekçesiyle davalı Kurum vekilinin istinaf isteminin 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b.1 maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1.Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2.Daire kararında; usulüne uygun kısa karar oluşturulmaksızın gerekçeli karar yazıldığı ve hükmün infaza elverişli olmadığı gerekçesiyle karar bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "...4956 Sayılı Yasa ve 1479 Sayılı Yasanın 45. maddesinde kız çocuklarına ölüm aylığı bağlanma şartları yönünden yaşları ne olursa olsun evli olmayan, evli olmakla beraber sonradan boşanan veya dul kalan ve bu Kanun ile diğer sosyal güvenlik kanunları kapsamında çalışmayan şartı düzenlendiği, aynı Yasanın 46. maddesinde sigortalının kız çocuklarına bağlanan aylıklar, bu Kanun ile ve diğer sosyal güvenlik kanunları kapsamındaki çalışmaya başladıkları veya evlendiği tarihi takip eden aylık ödeme tarihinden itibaren kesilir.

Aylığın kesilmesine yol açan nedenlerin ortadan kalkması halinde bu Kanunun 45. maddesinin 2. fıkrası c bendi saklı kalmak şartıyla bu tarihi takip eden aylık ödeme tarihinden başlanarak yeniden aylık bağlanır; ancak evliliğin son bulması ile kocasından da aylık almaya hak kazanan kız çocuklarına bu aylıklardan fazla olanı ödenir hükmünün yer aldığı, ancak bu hükmün geçmişe etkili şekilde davacı aleyhine uygulanamayacağı, davacının eşinin 506 Sayılı Yasa kapsamında olduğu, davacının babasının ise 2926 sayılı Yasa kapsamında bulunduğu,

bu durumda 4956 sayılı Yasa ile yapılan değişiklik nazara alınarak 1479 Sayılı yasanın 46. maddesinin uygulanmasının mümkün olmaması karşısında davacıya bağlanan ölüm aylığının geçerli olduğu, davalı Kurumca davacının babasından aldığı ölüm aylığının kesilerek ödenmiş olan aylıkların borç kaydedilmesi işleminin hukuka uygun bulunmadığı sonucuna varılmıştır. ... " gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili tarafından temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; eksik araştırmaya dayalı hüküm kurulduğunu belirterek İlk Derece Mahkemesince verilen kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davacının 08.03.2000 tarihinde eşi üzerinden 506 sayılı Kanun kapsamında ölüm aylığı alan davacının aynı zamanda 13.10.1994 tarihinde vefat eden babası üzerinden 2926 sayılı Kanun kapsamında ölüm aylığı alıp alamayacağına ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 1479 sayılı Kanun'un 45 ve 46 ncı maddeleri.

3. Değerlendirme 1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; davalı vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davalı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,

...