Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2022/12825 K.2022/15017

Dava, rücuan tazminat istemine ilişkindir.

Mahkemece, uyulan bozma ilamı sonrasında davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davacı Kurumve davalı avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ............ tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Dava, 01.02.2005 tarihinde geçirdiğ iş kazası sonucu sürekli iş göremez durumuna giren sigortalıya bağlanan ilk peşin sermaye değerli gelir ile sosyal yardım zammından oluşan Kurum zararının 506 sayılı Yasa'nın 10. ve 26. maddeleri uyarınca davalıdan tahsili istemine ilişkindir.

Dosyadaki yazılara toplanan delillere göre, davalı vekilinin tüm, davacı Kurum vekilinin sair temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

İnceleme konusu davada; hükme esas alınan 30.12.2019 tarihli kusur raporu ile, davalı işverenin %20, kazalı sigortalının %80 oranında kusurlu bulunduğunun tespit edildiği, ancak işverenin 506 sayılı Yasanın 10. maddesi gereğince sorumlu olduğu hususu dikkate alınmaksızın, Mahkemece kusur raporuna göre, davalı işverenin % 20 kusur oranı üzerinden hüküm kurulduğu anlaşılmaktadır.

506 sayılı Yasanın 9. maddesinde "(Değişik birinci fıkra: 25/8/1999-4447/2 md.) İşveren çalıştıracağı kimseleri, işe başlatmadan önce örneği Kurumca hazırlanacak işe giriş bildirgeleriyle Kuruma doğrudan bildirmekle veya bu belgeleri iadeli - taahhütlü olarak göndermekle yükümlüdür.

İnşaat işyerlerinde işe başlatılacak kimseler için işe başlatıldığı gün Kuruma veya iadeli - taahhütlü olarak postaya verilen işe giriş bildirgeleri ile Kuruma ilk defa işyeri bildirgesi verilen işyerlerin - de işe alınan işçiler için en geç bir ay içinde Kuruma verilen veya iadeli - taahhütlü olarak gönderilen işe giriş bildirgileri de süresi içinde verilmiş sayılır." hükmü ile.

10. maddesinde "Sigortalı çalıştırmaya başlandığının süresi içinde Kuruma bildirilmemesi halinde bildirgenin sonradan verildiği veya sigortalı çalıştırıldığının Kurumca tesbit edildiği tarihten önce meydana gelen iş kazası, meslek hastalığı, hastalık ve analık hallerinde ilgililerin sigorta yardımları Kurumca sağlanır.

Sigortalı çalıştırmaya başlandığı Kuruma bildirilmiş veya bu husus Kurumca tesbit edilmiş olmakla beraber, yeniden işe alınan sigortalılardan, süresi içinde Kuruma bildirilmeyenler için de, iş kazası, meslek hastalığı, hastalık ve analık hallerinde gerekli sigorta yardımları Kurumca sağlanır.

Ancak, yukarı ki fıkralarda belirtilen sigorta olayları için Kurumca yapılan ve ilerde yapılması gerekli bulunan her türlü masrafların tutarı ile, gelir bağlanırsa bu gelirlerin 22 nci maddede sözü geçen tarifeye göre hesap edilecek sermaye değerleri tutarı, 26 ncı maddede yazılı sorumluluk halleri aranmaksızın, işverene ayrıca ödettirilir." hükmü düzenlenmiştir.

Öte yandan; 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 51’inci maddesindeki; “Hâkim, tazminatın kapsamını ve ödenme biçimini, durumun gereğini ve özellikle kusurun ağırlığını göz önüne alarak belirler.” ve 52’nci maddesindeki “zarar gören, zararı doğuran fiile razı olmuş veya zararın doğmasında ya da artmasında etkili olmuş yahut tazminat yükümlüsünün durumunu ağırlaştırmış ise hâkim, tazminatı indirebilir veya tamamen kaldırabilir.” hükümleri gözetilerek, zarar gören (sigortalının) müterafik kusuru da dikkate alınarak söz konusu maddeler kapsamında Hâkim tarafından takdir edilecek uygun bir indirimin yapılması gereği de göz önünde bulundurulmalıdır.

Sosyal Güvenlik Kurumu raporunda sigortalıya ait işe giriş bildirgesinin kazadan önce ve yasal süresi içerisinde Kuruma verilmemiş olduğu, işveren hakkında 506 sayılı Yasanın 10 ve 26. maddelerinin uygulanması gerektiği belirtilmiştir.

Dosya kapsamından, sigortalının olay tarihinden önce 30.11.2004 tarihinde işe başladığı, işe giriş bildirgesinin süresinde verilmediği anlaşılmakla davalı işveren yönünden 506 sayılı Yasanın 10. madde koşullarının oluştuğu hususunda şüphe bulunmamakla, işverenin TBK 51 ve 52. maddeleri gereğince % 50 oranında hakkaniyet indirimi yapılarak % 60 kusur oranıyla sorumlu olacağının gözetilmeyerek, yazılı şekilde hüküm kurulması, isabetsiz bulunmuştur.

Ne var ki; bu aykırılıkların giderilmesi, yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, hüküm bozulmamalı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3. maddesinin yollamasıyla 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 438. maddesi uyarınca düzeltilerek onanmalıdır.