Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2022/12924 K.2022/14530

Dava, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, bozma kararına uyarak ilamında belirtildiği şekilde, davanın reddine karar verilmiştir.

Hükmün, davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Davanın yasal dayanağı, 506 sayılı Yasa’nın 79. maddesi ile 5510 sayılı Yasa’nın 86. maddesidir. Anayasal haklar arasında yer alan sosyal güvenliğin yaşama geçirilmesindeki etkisi gözetildiğinde, sigortalı konumunda geçen çalışma sürelerinin saptanmasına ilişkin davalar, kamu düzenine ilişkin olduğundan, özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi zorunludur. Bu bağlamda, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde re’sen araştırma yapılarak kanıt toplanabileceği de göz önünde bulundurulmalıdır.

Mahkemece bozma kararına uyulmuş ise de, bozma gereğinin tam olarak yerine getirilmediği, yapılan araştırma ve incelemenin hüküm kurmaya yeterli olmadığı görülmektedir.

Dosya kapsamında bulunan, ... bakımı için alınan hizmet kapsamında düzenlenen 05.05.2012 -10.08.2012 tarihli faturalarda davacının eşi ...’un isminin bulunduğu, siteye malzeme alımı için ... firması tarafından düzenlenen 29.06.2012 tarihli irsaliyeli faturada teslim alan olarak yine davacının eşi ...’un isminin yer aldığı, sitede bulunan villaların tamamının sahibinin yurt dışında yaşadığı ve yaz aylarında geldikleri ,davacı tanıklarınca davacı ile eşinin sitede ... yaptığının ve bozmadan önce dinlenen davalı tanıklarınca davacı ... ile eşi ...’un siteye ait barakada görüldüğünün ifade edildiği, anlaşılmaktadır.

Eldeki dosyada, dosya içeriğinde bulunan kayıt ve belgelerden, tanık beyanlarının değerlendirilmesinden, davalı sitede bir bekçi veya kapıcı istihdam edildiği, davacının eşi ... tarafından da aynı işverene karşı açılmış hizmet tespiti davası bulunduğu anlaşılmakta ise de, davacının mı eşinin mi istihdam edildiği konusunda açıklık bulunmaması anlaşılması karşısında, Mahkemece davacının eşi ... tarafından açılan hizmet tespiti davasının kesinleşip kesinleşmediği araştırılarak, kapıcılık/... hizmetinin kimin tarafından gerçekleştirildiği belirlenmeli, önceki bozma ilamı doğrultusunda, tarafların gösterdiği tanıklar ile yetinilmeyerek,

emniyet, muhtarlık, zabıta vasıtasıyla davalı siteye komşu apartmanlarda kapıcı olarak çalışan kişiler veya komşu sitelerin güvenlik görevlileri tespit edilerek ifadelerine başvurulmalı, sitede yaşayan villa sahipleri ile varsa bu evlerde çalışan sigortalılar, davalı sitede varsa güvenlik görevlisi olarak tespite konu dönemde çalışması bulunan kişiler ile davacının hizmetlerini bilebilecek durumdaki civar apartmanlarda uzun yıllar oturan komşular ya da siteye yakın yerde ... gibi işyerlerinin sahipleri ile kayıtlara geçmiş çalışanları araştırılarak beyanları alınmalı, dava konusu dönemde site yönetiminde görev alan yönetici,

denetçi gibi kişiler tespit edilerek dinlenmeli, çalışma olgusunun varlığı sabit olursa, davalı sitede bulunan konut sayısı, site sakinlerinin yaz-kış ikamet edip etmediği, sürekli kapıcıya ihtiyaç duyulup duyulmadığı, davacının kapıcı olarak yapması gereken işlerin kapsam ve niteliği belirlenmeli, davacının çöp alma, temizlik, site sakinlerinin ekmek vb. ihtiyaçlarının servisi, bahçe bakımı hizmetlerini yerine getirip getirmediği araştırılmalı, buna göre davacının çalışmasının kısmi süreli çalışma olduğunun anlaşılması halinde;

gerektiğinde uzman bilirkişi görüşü de alınmak suretiyle, hükme konu dönem içinde bir günde kaç saat çalışmış olabileceği, haftalık ve aylık çalışma süreleri belirlenmeli ve 7,5 (yedi buçuk saat) çalışma 1(bir) günlük çalışma hesabı ile kaç iş gününe karşılık olduğu hususu saptanarak, sigortalılık süresinin tespitine karar verilmelidir. (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 29.04.2011 gün, 21-130-256 sayılı kararı)

Açıklanan maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin eksik araştırma, inceleme ve yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde karar verilmesi, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir. O hâlde, davacı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.